Szász székek: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2s Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://de.wikipedia.org/wiki/Sieben_St%C3%BChle |autorzy = https://de....")
 
 
(Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2s]]
+
[[Kategoria:1s]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 46: Linia 46:
 
== Zarys ==
 
== Zarys ==
  
Siedem krzeseł składało się z głównej siedziby w [[Hermannstadt]] (łac. 'Cybininum'') i siedzib nizszego szczebla: [[Schäßburg]] (łac. ''castrum Sches''), [[Mühlbach]] ''(Muehlbach)'', [[Großschenk]] ''(Schenk)'', [[Reußmarkt]] ''(Ruzmargt)'', [[Reps]] ''(Kozd)'', [[Leschkirch]] ''(Leuskyrch)'' i [[Broos]] ''(Waras)'. Pierwsza wzmianka dokumentalna znajduje się w dokumencie z 14 lipca 1349 r., W którym po raz pierwszy wspomniano o wszystkich ośmiu tak zwanych siedmiu krzesłach - jednym „głównym” i siedmiu „bocznych”.
+
''Siedem Lokacji'' składało się z głównej ''lokacji'' w [[Hermannstadt]] (łac. ''Cybininum'') i lokacji niższego poziomu: [[Schäßburg]] (łac. ''castrum Sches''), [[Mühlbach]] ''(Muehlbach)'', [[Großschenk]] ''(Schenk)'', [[Reußmarkt]] ''(Ruzmargt)'', [[Reps]] ''(Kozd)'', [[Leschkirch]] ''(Leuskyrch)'' i [[Broos]] ''(Waras)''. Pierwsza wzmianka dokumentalna znajduje się w dokumencie z 14 lipca 1349 r., w którym po raz pierwszy wspomniano o wszystkich ośmiu tak zwanych ''Siedmiu Lokacjach'' − jednej „głównej” i siedmiu „bocznych”.
  
:Układ geograficzny z zachodu na wschód
+
;Położenie geograficzne z zachodu na wschód
 
 
;Geographische Anordnung von West nach Ost
 
  
 
{| {{széptáblázat}}
 
{| {{széptáblázat}}
Linia 58: Linia 56:
 
! Nazwa rumuńska
 
! Nazwa rumuńska
 
|-
 
|-
| ''[[Broos]]<br>[[Brosz]]'' || ''[[Szászváros]]'' ||  || ''[[Orăștie]]<br>[[Oroșteiu]]''
+
| ''[[Broos]]<br>[[Brosz]]'' || ''[[Szászvárosszék]]'' ||  || ''[[Orăștie]]<br>[[Oroșteiu]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Mühlbach]]'' || ''[[Szászsebes]]'' ||  || ''[[Sebeș]]''
+
| ''[[Mühlbach]]'' || ''[[Szászsebesszék]]'' ||  || ''[[Sebeș]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Reußmarkt]]'' || ''[[Szerdahely]]'' ||  || ''[[Miercurea Sibiului]]''
+
| ''[[Reußmarkt]]'' || ''[[Szerdahelyszék]]'' ||  || ''[[Miercurea Sibiului]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Hermannstadt]]<br>[[Hermestatt]]'' || ''[[Nagyszeben]]'' ||  || ''[[Sibiu]]''
+
| ''[[Hermannstadt]]<br>[[Hermestatt]]'' || ''[[Nagyszeben]]<br>[[Szebenszék]]'' ||  || ''[[Sibiu]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Leschkirch]]'' || ''[[Újegyház]]'' ||  || ''[[Nocrich]]''
+
| ''[[Leschkirch]]'' || ''[[Újegyházszék]]'' ||  || ''[[Nocrich]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Großschenk]]<br>[[Groß-Schen]]'' || ''[[Nagysink]]'' ||  || ''[[Cincu]]''
+
| ''[[Großschenk]]<br>[[Groß-Schen]]'' || ''[[Nagysinkszék]]'' ||  || ''[[Cincu]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Schäßburg]]'' || ''[[Segesvár]]'' || ''[[Castrum Sex]]''<br>później ''[[Saxoburgum]]'' || ''[[Sighișoara]]''
+
| ''[[Schäßburg]]'' || ''[[Segesvárszék]]'' || ''[[Castrum Sex]]''<br>później ''[[Saxoburgum]]'' || ''[[Sighișoara]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Reps]]'' || ''[[Kőhalom]]'' ||  || ''[[Rupea]]''
+
| ''[[Reps]]'' || ''[[Kőhalomszék]]'' ||  || ''[[Rupea]]''
 
|}
 
|}
  
'''Siedem krzeseł''' tworzyło długi na 190 km, ale stosunkowo wąski pierwszy region osadniczy [[Sas]]ów Siedmiogrodzkich, który sięgał od Broos w [[Unterwald]] do gmin Homorodbach po drugiej stronie Reps. W kilku miejscach przeszło ponad 30-40 km i tym samym wyraźnie oddaje charakter przygranicznego przedpola. Stamtąd od XIII wieku coraz częściej prowadzono kolonizację wewnętrzną, zwłaszcza na obszarze '''dwóch krzeseł''' (niem. ''[[Zwei Stühle]]''), tj. [[Mediasch]] i [[Schelken]], w rejonie [[Zwischenkokel]] oraz w [[Burzenland]], tak że centralny obszar osadniczy rozszerzał się coraz dalej w kierunku północnym.
+
''Siedem Lokacji'' tworzyło długi na 190 km, ale stosunkowo wąski pierwszy region osadniczy [[Sas]]ów Siedmiogrodzkich, który sięgał od Broos w [[Unterwald]] do gmin Homorodbach po drugiej stronie [[Reps]]. W kilku miejscach o szerokości 30-40 km, co tym samym wyraźnie oddaje charakter przygranicznego przedpola. Stamtąd od XIII wieku coraz częściej prowadzono kolonizację wewnętrzną, zwłaszcza na obszarze ''Dwóch Lokacji'' (niem. ''[[Zwei Stühle]]''), tj. w okolicach [[Mediasch]] i [[Schelken]], w rejonie [[Küküllő]] (pol. ''Târnava'') oraz w [[Barcaság]] (niem. ''Burzenland''), tak że centralny obszar osadniczy rozszerzał się coraz dalej w kierunku północnym.
  
 
<gallery>
 
<gallery>
File:Hauptstuhl Hermannstadt.svg|Hermannstädter Stuhl
+
File:Hauptstuhl Hermannstadt.svg|[[Hermannstädter Stuhl]]
File:Stuhl Broos.svg|Brooser Stuhl
+
File:Stuhl Broos.svg|[[Brooser Stuhl]]
File:Stuhl Mühlbach.svg|Mühlbacher Stuhl
+
File:Stuhl Mühlbach.svg|[[Mühlbacher Stuhl]]
File:Stuhl Reußmarkt.svg|Reußmarkter Stuhl
+
File:Stuhl Reußmarkt.svg|[[Reußmarkter Stuhl]]
File:Leschkircher Stuhl.svg|Leschkircher Stuhl
+
File:Leschkircher Stuhl.svg|[[Leschkircher Stuhl]]
File:Grossschenker Stuhl.svg|Großschenker Stuhl
+
File:Grossschenker Stuhl.svg|[[Nagysinkszék|Großschenker Stuhl]]
File:Stuhl Schäßburg.svg|Schäßburger Stuhl
+
File:Stuhl Schäßburg.svg|[[Schäßburger Stuhl]]
File:Repser Stuhl.svg|Repser Stuhl
+
File:Repser Stuhl.svg|[[Repser Stuhl]]
File:Zwei Stühle.svg|Zwei Stühle, Mediasch und Schelk
+
File:Zwei Stühle.svg|[[Zwei Stühle|Zwei Stühle, Mediasch und Schelk]]
File:Mediascher Stuhl.svg|Mediascher Stuhl
+
File:Mediascher Stuhl.svg|[[Mediascher Stuhl]]
File:Schelker Stuhl.svg|Schelker Stuhl
+
File:Schelker Stuhl.svg|[[Schelker Stuhl]]
File:Bistritzer sächsischer Distrikt.svg|Bistritzer Distrikt
+
File:Bistritzer sächsischer Distrikt.svg|[[Bistritzer Distrikt]]
File:Kronstädter Distrikt.svg|Kronstädter Distrikt
+
File:Kronstädter Distrikt.svg|[[Kronstädter Distrikt]]
 
</gallery>
 
</gallery>
  

Aktualna wersja na dzień 10:49, 18 mar 2021

330px
Lokacje saskie w Siedmiogrodzie w XV wieku[1]
75px 75px 80px
Hermannstädter Stuhl Schäßburger Stuhl Mühlbacher Stuhl
70px 70px 75px
Schenker Stuhl Leschkircher Stuhl Repser Stuhl
70px 70px 70px
Brooser Stuhl Reußmarkter Stuhl Mediascher Stuhl
70px 70px 70px
Schelker Stuhl Kronstädter Distrikt Bistritzer Distrikt

Szász székek lub Szászföld (pol. Siedem Lokacji, niem. Sieben Stühle, łac. Septem Sedes, rum. Șapte Scaune) oznacza historyczny obszar Királyföld (niem. Königsboden) w Siedmiogrodzie i oficjalne jednostki administracyjne Universitas Saxonum Sasów Siedmiogrodzkich od XIII do końca XIX wieku.

Wyjaśnienie nazwy

Szlachta, która podróżowała z Sasami Siedmiogrodzkimi w okresie osadniczym, tzw. „Graefen” (po łacinie comites) byli pierwszymi urzędnikami jednostek administracyjnych. Od tego (prawdopodobnie) wywodzi się termin comitatus, który jest używany w łacińskim języku urzędowym i który jest synonimem przewodniczącego, czyli organu regionalnego.

Zarys

Siedem Lokacji składało się z głównej lokacji w Hermannstadt (łac. Cybininum) i lokacji niższego poziomu: Schäßburg (łac. castrum Sches), Mühlbach (Muehlbach), Großschenk (Schenk), Reußmarkt (Ruzmargt), Reps (Kozd), Leschkirch (Leuskyrch) i Broos (Waras). Pierwsza wzmianka dokumentalna znajduje się w dokumencie z 14 lipca 1349 r., w którym po raz pierwszy wspomniano o wszystkich ośmiu tak zwanych Siedmiu Lokacjach − jednej „głównej” i siedmiu „bocznych”.

Położenie geograficzne z zachodu na wschód
Nazwa niemiecka Nazwa węgierska Nazwa łacińska Nazwa rumuńska
Broos
Brosz
Szászvárosszék Orăștie
Oroșteiu
Mühlbach Szászsebesszék Sebeș
Reußmarkt Szerdahelyszék Miercurea Sibiului
Hermannstadt
Hermestatt
Nagyszeben
Szebenszék
Sibiu
Leschkirch Újegyházszék Nocrich
Großschenk
Groß-Schen
Nagysinkszék Cincu
Schäßburg Segesvárszék Castrum Sex
później Saxoburgum
Sighișoara
Reps Kőhalomszék Rupea

Siedem Lokacji tworzyło długi na 190 km, ale stosunkowo wąski pierwszy region osadniczy Sasów Siedmiogrodzkich, który sięgał od Broos w Unterwald do gmin Homorodbach po drugiej stronie Reps. W kilku miejscach o szerokości 30-40 km, co tym samym wyraźnie oddaje charakter przygranicznego przedpola. Stamtąd od XIII wieku coraz częściej prowadzono kolonizację wewnętrzną, zwłaszcza na obszarze Dwóch Lokacji (niem. Zwei Stühle), tj. w okolicach Mediasch i Schelken, w rejonie Küküllő (pol. Târnava) oraz w Barcaság (niem. Burzenland), tak że centralny obszar osadniczy rozszerzał się coraz dalej w kierunku północnym.

zadania

Do zadań administracji przewodniczącej należało:

  • Pobór podatków i (specjalnych) opłat - mierzony w kasach lub na znaczkach skarbowych
  • Orzecznictwo według prawa zwyczajowego (Eygenlandrecht) Sasów Siedmiogrodu wydane przez sędziów, jako bezpośrednich przedstawicieli króla Węgier
  • Utrzymanie porządku publicznego
  • Nadzór nad gildiami i handlem
  • Rekrutacja ludzi wojennych w przypadku sojuszu i do samoobrony
  • Zarządzanie lasami
  • Wysłanie przedstawicieli do parlamentów stanowych i na uniwersytet narodowy


Przypisy

  1. Nach Thomas Nägler: Așezarea sașilor în Transilvania. București, Editura Kriterion, 1992.

Źródło

  • Gernot Nußbächer: Aus Urkunden und Chroniken – Beiträge zur siebenbürgischen Heimatkunde. Zweiter Band, Kriterion Verlag, Bukarest 1985.

Weblinks