Okręg Satu Mare: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 16 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 59: | Linia 59: | ||
{{clear}} | {{clear}} | ||
| + | |||
| + | == Geografia == | ||
| + | [[File:Judetul Satu Mare 3D map.jpg|300px|left]] | ||
| + | |||
| + | Okręg to ma łączną powierzchnię 4 418 km². | ||
| + | |||
| + | Na północy znajdują się [[Avas-hegység]] (''góry Oaș''), część [[Keleti-Kárpátok]] (''Karpat Wschodnich''). Stanowi to około 17% powierzchni. Pozostała część to wzgórza stanowiące 20% powierzchni i równiny. Zachodnia część to wschodnia część [[Kárpát-medence]] (''Niziny Panońskiej''). | ||
| + | |||
| + | Przez okręg przepływa rzeka [[Szamos]] (rum. ''Someș''), a także rzeki [[Túr]] (rum. ''Tur'') i [[Kraszna]] (rum. ''Crasna''). | ||
| + | |||
| + | Okręg leży częściowo w historycznym regionie [[Marmarosz]], a częściowo w historycznym regionie [[Kriszana]]. | ||
| + | {{clear}} | ||
| + | |||
| + | === Sąsiedzi === | ||
| + | |||
| + | {{Romanian counties map}} | ||
| + | * na wschodzie [[Okręg Maramureș]]; | ||
| + | * na zachodzie Węgry – [[Okręg Szabolcs-Szatmár-Bereg]]; | ||
| + | * na północy Ukraina – [[Zakarpattia Oblast]]. | ||
| + | * na południu okręgi [[Okręg Bihor|Bihor]] i [[Okręg Sălaj|Sălaj]]. | ||
| + | |||
| + | Okręg jest członkiem [[Euroregion Karpacki|Euroregionu Karpackiego]]. | ||
| + | {{clear}} | ||
| + | |||
== Demografia == | == Demografia == | ||
| Linia 64: | Linia 88: | ||
Satu Mare to wielokulturowe miasto z mieszanką mieszkańców Rumunii, Węgier, Romów, Niemców i innych grup etnicznych. | Satu Mare to wielokulturowe miasto z mieszanką mieszkańców Rumunii, Węgier, Romów, Niemców i innych grup etnicznych. | ||
| − | W 2002 r. okręg Satu Mare liczył 367 281 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 os./ | + | W 2002 r. okręg Satu Mare liczył 367 281 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 os./km²¿.<ref name="Populația după etnie">National Institute of Statistics, ''[http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf "Populația după etnie"]''. ''[https://web.archive.org/web/20090816034908/http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf Zarchiwizowano]'' 16 sierpnia 2009 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref><ref>[http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2447&localitate_id=0 "Structura Etno-demografică a României"]. Edrc.ro. 2017-10-31. [dostęp:2018-05-13].</ref> |
* [[Rumuni]] – 58.8% | * [[Rumuni]] – 58.8% | ||
| Linia 72: | Linia 96: | ||
* [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni | * [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni | ||
| − | W 2011 roku liczył 329 079 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 74.48 os./ | + | W 2011 roku liczył 329 079 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 74.48 os./km².<ref name="Populația după etnie"/><ref>{{cite web|url=http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2447&localitate_id=0|title=Structura Etno-demografică a României|website=www.edrc.ro}}</ref> |
* Rumuni – 57.73% | * Rumuni – 57.73% | ||
| Linia 80: | Linia 104: | ||
* [[Rusini]], [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni | * [[Rusini]], [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni | ||
| − | Węgrzy mieszkają głównie wzdłuż granicy z Węgrami, ale niektórzy są również rozproszeni po całym okręgu. Historycznie rzecz biorąc, Węgrzy byli skoncentrowani w miastach, w których znajduje się administracja, podczas gdy populacja Rumunów była większa we wsiach w całym okręgu. W 1930 roku Węgrzy stanowili 41,9% populacji miejskiej w okręgu Satu Mare i tylko 20,0% populacji wsi według danych spisowych.<ref name="1930census">[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ro/a/a0/Satmar1930pop1-1.jpg] | + | Węgrzy mieszkają głównie wzdłuż granicy z Węgrami, ale niektórzy są również rozproszeni po całym okręgu. Historycznie rzecz biorąc, Węgrzy byli skoncentrowani w miastach, w których znajduje się administracja, podczas gdy populacja Rumunów była większa we wsiach w całym okręgu. W 1930 roku Węgrzy stanowili 41,9% populacji miejskiej w okręgu Satu Mare i tylko 20,0% populacji wsi według danych spisowych.<ref name="1930census">[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ro/a/a0/Satmar1930pop1-1.jpg]<sup>''[[trwale martwy link]]''</sup>'' "Recensământul general al populației României din 29 Decemvrie 1930"'', vol. II, str. 394, Centralny Instytut Statystyki (opublikowany w języku francuskim i rumuńskim).</ref> Odsetek różnych grup etnicznych zmieniał się na przestrzeni historii z powodu zmian ustrojowych i politycznych. Po kompromisie austro-węgierskim z 1867 r. populacja Węgrów znacznie wzrosła, stanowiąc 44,4% w 1880 r. i osiągając 55,1% populacji komitatu w 1910 r., Według Árpád E. Varga.<ref name="varga">"Árpád E. Varga, Węgrzy w Transylwanii między 1870 a 1995 r.", Tytuł oryginalny: ''Erdély magyar népessége 1870–1995 között'', opublikowane w Magyar Kisebbség 3–4, 1998 (nowa seria IV), s. 331–407, tłumaczenie Tamás Sályi , Edycja językowa autorstwa Rachel Orbell, wydana przez Fundację Teleki László. Budapeszt, marzec 1999</ref> po I wojnie światowej nastąpił spadek liczby ludności węgierskiej i niemieckiej. |
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| Linia 153: | Linia 177: | ||
| 366,270 | | 366,270 | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Demografia == | == Demografia == | ||
| Linia 179: | Linia 182: | ||
Spis ludności z 2011 r. wykazał, co następuje:<ref name="VZ2011">[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] ([[Microsoft Excel|MS Excel]]; 1,3 MB)</ref> | Spis ludności z 2011 r. wykazał, co następuje:<ref name="VZ2011">[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] ([[Microsoft Excel|MS Excel]]; 1,3 MB)</ref> | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| − | ! | + | ! całkowity |
| − | ! [[ | + | ! [[Rumuni]] |
| − | ! [[ | + | ! [[Wegrzy]] |
| − | ! [[ | + | ! [[Romowie]] |
| − | ! [[ | + | ! [[Ukraińcy]] |
| − | ! [[ | + | ! [[Niemcy]] |
! pozostali | ! pozostali | ||
|- | |- | ||
| Linia 195: | Linia 198: | ||
| 19.891 | | 19.891 | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
=== Największe miejscowości === | === Największe miejscowości === | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|- class="hintergrundfarbe6" | |- class="hintergrundfarbe6" | ||
| − | ! | + | ! Nazwa rumuńska |
| − | ! | + | ! Nazwa niemiecka |
| + | ! Nazwa węgierska | ||
| + | ! Ludność | ||
|- | |- | ||
|[[Satu Mare]] || [[Sathmar]] || [[Szatmárnémeti]] | |[[Satu Mare]] || [[Sathmar]] || [[Szatmárnémeti]] | ||
| Linia 266: | Linia 258: | ||
|} | |} | ||
| − | === | + | === Rozkład wyznań === |
| − | ''' | + | '''Rozkład wyznaniowy ludności według danych spisu powszechnego z 2002 roku:'''<ref>''[https://web.archive.org/web/20090124132939/http://recensamant.referinte.transindex.ro/?pg=9&id=6 Archivált másolat]''. [http://recensamant.referinte.transindex.ro/?pg=9&id=6 Zarchiwizowano] 24 stycznia 2009. [dostęp:2010-04-08].</ref> |
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| − | ! | + | ! Religia || Liczba wyznawców |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Rumuński Kościół Prawosławny]] || 185 900 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Reformowani]]|| 68 619 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Rzymscy katolicy]]|| 66 247 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Grekokatolicy]]|| 29 200 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Pentekostaliści]]|| 8 517 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Baptyści]]|| 1 721 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Adwentyści]] || 903 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Unitariański Kościół Siedmiogrodu]]|| 119 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Mozaiści]] || 109 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Ewangelikanie]] || 187 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Ateiści]] || 128 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Kościół Ewangelicko-Luterański Rumunii]]|| 121 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Muzułmanie]] || 59 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Staroobrzędowcy ww Rumunii]] || 44 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Kościół Ewangelicki Wyznania Augsburskiego]] || 26 |
|- | |- | ||
| − | | | + | | bez religii|| 522 |
|- | |- | ||
| − | | | + | | brak deklaracji|| 322 |
|- | |- | ||
|} | |} | ||
| Linia 342: | Linia 334: | ||
|herb = Satu_Mare_county_CoA.png | |herb = Satu_Mare_county_CoA.png | ||
|opis herbu = Herb | |opis herbu = Herb | ||
| − | |flaga = | + | |flaga = Flag_of_Romania.svg |
| + | |opis flagi = | ||
|hymn = | |hymn = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |państwo = | + | |państwo = ROU |
|1. jednostka tradycyjna = Kriszana, Marmarosz | |1. jednostka tradycyjna = Kriszana, Marmarosz | ||
|1. jednostka statystyczna = [[Region Północno-zachodni|Północno-zachodni]] | |1. jednostka statystyczna = [[Region Północno-zachodni|Północno-zachodni]] | ||
| Linia 370: | Linia 363: | ||
}} | }} | ||
{{SM infobox térkép}} | {{SM infobox térkép}} | ||
| − | [[File: RSR Jud Satu-Mare.png|thumb|right|150px|Herb dystryktu Satu Mare, w czasach realnego socjalizmu | + | [[File: RSR Jud Satu-Mare.png|thumb|right|150px|Herb dystryktu Satu Mare, w czasach realnego socjalizmu]] |
[[File: Interbelic Satu Mare County CoA.png|thumb|right|150px|Herb hrabstwa Satu Mare, w okresie międzywojennym]] | [[File: Interbelic Satu Mare County CoA.png|thumb|right|150px|Herb hrabstwa Satu Mare, w okresie międzywojennym]] | ||
|} | |} | ||
Aktualna wersja na dzień 17:03, 5 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [2] | [3] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [4] | [5] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [6] | [7] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [8] | [9] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Provinz Satu Mare Romania CIA2006.png Mapa okręgu Satu Mare Plik:Satu Mare County Hungarians.png Odsetek Węgrów w okręgu Szatmár według spisu z 2011 roku. Węgierska większość powyżej 80% Węgierska większość między 50-79% Węgierska mniejszość powyżej 20% Węgierska mniejszość między 10-20% Węgierska mniejszość poniżej 10% Plik:Szatmár megye etnikai térkép.jpg Mapa etniczna okręgu Szatmár według większości etnicznej każdej wioski (większość populacji Węgier jest zaznaczona na zielono) Szatmár megye (pol. okręg Satu Mare, rum. Județul Satu Mare, ukr. Сату-Маре, słow. Satmárska župa) – okręg w północno-zachodniej Rumunii (Kriszana i fragment Marmaroszu[1]), ze stolicą w mieście Satu Mare. Okręg ma powierzchnię 4418 km² i w 2000 r. liczył 392 265 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 89 os./km². Spis treściGeografiaOkręg to ma łączną powierzchnię 4 418 km². Na północy znajdują się Avas-hegység (góry Oaș), część Keleti-Kárpátok (Karpat Wschodnich). Stanowi to około 17% powierzchni. Pozostała część to wzgórza stanowiące 20% powierzchni i równiny. Zachodnia część to wschodnia część Kárpát-medence (Niziny Panońskiej). Przez okręg przepływa rzeka Szamos (rum. Someș), a także rzeki Túr (rum. Tur) i Kraszna (rum. Crasna). Okręg leży częściowo w historycznym regionie Marmarosz, a częściowo w historycznym regionie Kriszana. Sąsiedzi
Okręg jest członkiem Euroregionu Karpackiego.
DemografiaSatu Mare to wielokulturowe miasto z mieszanką mieszkańców Rumunii, Węgier, Romów, Niemców i innych grup etnicznych. W 2002 r. okręg Satu Mare liczył 367 281 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 os./km²¿.[2][3]
W 2011 roku liczył 329 079 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 74.48 os./km².[2][4]
Węgrzy mieszkają głównie wzdłuż granicy z Węgrami, ale niektórzy są również rozproszeni po całym okręgu. Historycznie rzecz biorąc, Węgrzy byli skoncentrowani w miastach, w których znajduje się administracja, podczas gdy populacja Rumunów była większa we wsiach w całym okręgu. W 1930 roku Węgrzy stanowili 41,9% populacji miejskiej w okręgu Satu Mare i tylko 20,0% populacji wsi według danych spisowych.[5] Odsetek różnych grup etnicznych zmieniał się na przestrzeni historii z powodu zmian ustrojowych i politycznych. Po kompromisie austro-węgierskim z 1867 r. populacja Węgrów znacznie wzrosła, stanowiąc 44,4% w 1880 r. i osiągając 55,1% populacji komitatu w 1910 r., Według Árpád E. Varga.[6] po I wojnie światowej nastąpił spadek liczby ludności węgierskiej i niemieckiej.
DemografiaSpis ludności z 2011 r. wykazał, co następuje:[9]
Największe miejscowości
Rozkład wyznańRozkład wyznaniowy ludności według danych spisu powszechnego z 2002 roku:[10]
Galeria
Przypisy
Youtube |
Plik:RSR Jud Satu-Mare.png Herb dystryktu Satu Mare, w czasach realnego socjalizmu Plik:Interbelic Satu Mare County CoA.png Herb hrabstwa Satu Mare, w okresie międzywojennym | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- 2
- Strony skompilowane
- Strony importowane z polskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii
- Geografia
- Geografia Siedmiogrodu
- Okręgi Siedmiogrodu
- Okręgi Rumunii