Okręg Satu Mare: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 12 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 59: | Linia 59: | ||
{{clear}} | {{clear}} | ||
| + | |||
| + | == Geografia == | ||
| + | [[File:Judetul Satu Mare 3D map.jpg|300px|left]] | ||
| + | |||
| + | Okręg to ma łączną powierzchnię 4 418 km². | ||
| + | |||
| + | Na północy znajdują się [[Avas-hegység]] (''góry Oaș''), część [[Keleti-Kárpátok]] (''Karpat Wschodnich''). Stanowi to około 17% powierzchni. Pozostała część to wzgórza stanowiące 20% powierzchni i równiny. Zachodnia część to wschodnia część [[Kárpát-medence]] (''Niziny Panońskiej''). | ||
| + | |||
| + | Przez okręg przepływa rzeka [[Szamos]] (rum. ''Someș''), a także rzeki [[Túr]] (rum. ''Tur'') i [[Kraszna]] (rum. ''Crasna''). | ||
| + | |||
| + | Okręg leży częściowo w historycznym regionie [[Marmarosz]], a częściowo w historycznym regionie [[Kriszana]]. | ||
| + | {{clear}} | ||
| + | |||
| + | === Sąsiedzi === | ||
| + | |||
| + | {{Romanian counties map}} | ||
| + | * na wschodzie [[Okręg Maramureș]]; | ||
| + | * na zachodzie Węgry – [[Okręg Szabolcs-Szatmár-Bereg]]; | ||
| + | * na północy Ukraina – [[Zakarpattia Oblast]]. | ||
| + | * na południu okręgi [[Okręg Bihor|Bihor]] i [[Okręg Sălaj|Sălaj]]. | ||
| + | |||
| + | Okręg jest członkiem [[Euroregion Karpacki|Euroregionu Karpackiego]]. | ||
| + | {{clear}} | ||
| + | |||
== Demografia == | == Demografia == | ||
| Linia 64: | Linia 88: | ||
Satu Mare to wielokulturowe miasto z mieszanką mieszkańców Rumunii, Węgier, Romów, Niemców i innych grup etnicznych. | Satu Mare to wielokulturowe miasto z mieszanką mieszkańców Rumunii, Węgier, Romów, Niemców i innych grup etnicznych. | ||
| − | W 2002 r. okręg Satu Mare liczył 367 281 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 os./ | + | W 2002 r. okręg Satu Mare liczył 367 281 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 os./km²¿.<ref name="Populația după etnie">National Institute of Statistics, ''[http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf "Populația după etnie"]''. ''[https://web.archive.org/web/20090816034908/http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf Zarchiwizowano]'' 16 sierpnia 2009 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref><ref>[http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2447&localitate_id=0 "Structura Etno-demografică a României"]. Edrc.ro. 2017-10-31. [dostęp:2018-05-13].</ref> |
* [[Rumuni]] – 58.8% | * [[Rumuni]] – 58.8% | ||
| Linia 72: | Linia 96: | ||
* [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni | * [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni | ||
| − | W 2011 roku liczył 329 079 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 74.48 os./ | + | W 2011 roku liczył 329 079 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 74.48 os./km².<ref name="Populația după etnie"/><ref>{{cite web|url=http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2447&localitate_id=0|title=Structura Etno-demografică a României|website=www.edrc.ro}}</ref> |
* Rumuni – 57.73% | * Rumuni – 57.73% | ||
| Linia 80: | Linia 104: | ||
* [[Rusini]], [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni | * [[Rusini]], [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni | ||
| − | Węgrzy mieszkają głównie wzdłuż granicy z Węgrami, ale niektórzy są również rozproszeni po całym okręgu. Historycznie rzecz biorąc, Węgrzy byli skoncentrowani w miastach, w których znajduje się administracja, podczas gdy populacja Rumunów była większa we wsiach w całym okręgu. W 1930 roku Węgrzy stanowili 41,9% populacji miejskiej w okręgu Satu Mare i tylko 20,0% populacji wsi według danych spisowych.<ref name="1930census">[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ro/a/a0/Satmar1930pop1-1.jpg] | + | Węgrzy mieszkają głównie wzdłuż granicy z Węgrami, ale niektórzy są również rozproszeni po całym okręgu. Historycznie rzecz biorąc, Węgrzy byli skoncentrowani w miastach, w których znajduje się administracja, podczas gdy populacja Rumunów była większa we wsiach w całym okręgu. W 1930 roku Węgrzy stanowili 41,9% populacji miejskiej w okręgu Satu Mare i tylko 20,0% populacji wsi według danych spisowych.<ref name="1930census">[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ro/a/a0/Satmar1930pop1-1.jpg]<sup>''[[trwale martwy link]]''</sup>'' "Recensământul general al populației României din 29 Decemvrie 1930"'', vol. II, str. 394, Centralny Instytut Statystyki (opublikowany w języku francuskim i rumuńskim).</ref> Odsetek różnych grup etnicznych zmieniał się na przestrzeni historii z powodu zmian ustrojowych i politycznych. Po kompromisie austro-węgierskim z 1867 r. populacja Węgrów znacznie wzrosła, stanowiąc 44,4% w 1880 r. i osiągając 55,1% populacji komitatu w 1910 r., Według Árpád E. Varga.<ref name="varga">"Árpád E. Varga, Węgrzy w Transylwanii między 1870 a 1995 r.", Tytuł oryginalny: ''Erdély magyar népessége 1870–1995 között'', opublikowane w Magyar Kisebbség 3–4, 1998 (nowa seria IV), s. 331–407, tłumaczenie Tamás Sályi , Edycja językowa autorstwa Rachel Orbell, wydana przez Fundację Teleki László. Budapeszt, marzec 1999</ref> po I wojnie światowej nastąpił spadek liczby ludności węgierskiej i niemieckiej. |
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| Linia 153: | Linia 177: | ||
| 366,270 | | 366,270 | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Demografia == | == Demografia == | ||
| Linia 179: | Linia 182: | ||
Spis ludności z 2011 r. wykazał, co następuje:<ref name="VZ2011">[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] ([[Microsoft Excel|MS Excel]]; 1,3 MB)</ref> | Spis ludności z 2011 r. wykazał, co następuje:<ref name="VZ2011">[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] ([[Microsoft Excel|MS Excel]]; 1,3 MB)</ref> | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| − | ! | + | ! całkowity |
| − | ! [[ | + | ! [[Rumuni]] |
| − | ! [[ | + | ! [[Wegrzy]] |
| − | ! [[ | + | ! [[Romowie]] |
| − | ! [[ | + | ! [[Ukraińcy]] |
| − | ! [[ | + | ! [[Niemcy]] |
! pozostali | ! pozostali | ||
|- | |- | ||
| Linia 195: | Linia 198: | ||
| 19.891 | | 19.891 | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
=== Największe miejscowości === | === Największe miejscowości === | ||
| Linia 257: | Linia 258: | ||
|} | |} | ||
| − | === | + | === Rozkład wyznań === |
| − | ''' | + | '''Rozkład wyznaniowy ludności według danych spisu powszechnego z 2002 roku:'''<ref>''[https://web.archive.org/web/20090124132939/http://recensamant.referinte.transindex.ro/?pg=9&id=6 Archivált másolat]''. [http://recensamant.referinte.transindex.ro/?pg=9&id=6 Zarchiwizowano] 24 stycznia 2009. [dostęp:2010-04-08].</ref> |
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| − | ! | + | ! Religia || Liczba wyznawców |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Rumuński Kościół Prawosławny]] || 185 900 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Reformowani]]|| 68 619 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Rzymscy katolicy]]|| 66 247 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Grekokatolicy]]|| 29 200 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Pentekostaliści]]|| 8 517 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Baptyści]]|| 1 721 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Adwentyści]] || 903 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Unitariański Kościół Siedmiogrodu]]|| 119 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Mozaiści]] || 109 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Ewangelikanie]] || 187 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Ateiści]] || 128 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Kościół Ewangelicko-Luterański Rumunii]]|| 121 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Muzułmanie]] || 59 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Staroobrzędowcy ww Rumunii]] || 44 |
|- | |- | ||
| − | | [[ | + | | [[Kościół Ewangelicki Wyznania Augsburskiego]] || 26 |
|- | |- | ||
| − | | | + | | bez religii|| 522 |
|- | |- | ||
| − | | | + | | brak deklaracji|| 322 |
|- | |- | ||
|} | |} | ||
| Linia 333: | Linia 334: | ||
|herb = Satu_Mare_county_CoA.png | |herb = Satu_Mare_county_CoA.png | ||
|opis herbu = Herb | |opis herbu = Herb | ||
| − | |flaga = | + | |flaga = Flag_of_Romania.svg |
| + | |opis flagi = | ||
|hymn = | |hymn = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |państwo = | + | |państwo = ROU |
|1. jednostka tradycyjna = Kriszana, Marmarosz | |1. jednostka tradycyjna = Kriszana, Marmarosz | ||
|1. jednostka statystyczna = [[Region Północno-zachodni|Północno-zachodni]] | |1. jednostka statystyczna = [[Region Północno-zachodni|Północno-zachodni]] | ||
| Linia 361: | Linia 363: | ||
}} | }} | ||
{{SM infobox térkép}} | {{SM infobox térkép}} | ||
| − | [[File: RSR Jud Satu-Mare.png|thumb|right|150px|Herb dystryktu Satu Mare, w czasach realnego socjalizmu | + | [[File: RSR Jud Satu-Mare.png|thumb|right|150px|Herb dystryktu Satu Mare, w czasach realnego socjalizmu]] |
[[File: Interbelic Satu Mare County CoA.png|thumb|right|150px|Herb hrabstwa Satu Mare, w okresie międzywojennym]] | [[File: Interbelic Satu Mare County CoA.png|thumb|right|150px|Herb hrabstwa Satu Mare, w okresie międzywojennym]] | ||
|} | |} | ||
Aktualna wersja na dzień 17:03, 5 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [2] | [3] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [4] | [5] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [6] | [7] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [8] | [9] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Szatmár megye (pol. okręg Satu Mare, rum. Județul Satu Mare, ukr. Сату-Маре, słow. Satmárska župa) – okręg w północno-zachodniej Rumunii (Kriszana i fragment Marmaroszu[1]), ze stolicą w mieście Satu Mare. Okręg ma powierzchnię 4418 km² i w 2000 r. liczył 392 265 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 89 os./km². Spis treściGeografiaOkręg to ma łączną powierzchnię 4 418 km². Na północy znajdują się Avas-hegység (góry Oaș), część Keleti-Kárpátok (Karpat Wschodnich). Stanowi to około 17% powierzchni. Pozostała część to wzgórza stanowiące 20% powierzchni i równiny. Zachodnia część to wschodnia część Kárpát-medence (Niziny Panońskiej). Przez okręg przepływa rzeka Szamos (rum. Someș), a także rzeki Túr (rum. Tur) i Kraszna (rum. Crasna). Okręg leży częściowo w historycznym regionie Marmarosz, a częściowo w historycznym regionie Kriszana. Sąsiedzi
Okręg jest członkiem Euroregionu Karpackiego.
DemografiaSatu Mare to wielokulturowe miasto z mieszanką mieszkańców Rumunii, Węgier, Romów, Niemców i innych grup etnicznych. W 2002 r. okręg Satu Mare liczył 367 281 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 os./km²¿.[2][3]
W 2011 roku liczył 329 079 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 74.48 os./km².[2][4]
Węgrzy mieszkają głównie wzdłuż granicy z Węgrami, ale niektórzy są również rozproszeni po całym okręgu. Historycznie rzecz biorąc, Węgrzy byli skoncentrowani w miastach, w których znajduje się administracja, podczas gdy populacja Rumunów była większa we wsiach w całym okręgu. W 1930 roku Węgrzy stanowili 41,9% populacji miejskiej w okręgu Satu Mare i tylko 20,0% populacji wsi według danych spisowych.[5] Odsetek różnych grup etnicznych zmieniał się na przestrzeni historii z powodu zmian ustrojowych i politycznych. Po kompromisie austro-węgierskim z 1867 r. populacja Węgrów znacznie wzrosła, stanowiąc 44,4% w 1880 r. i osiągając 55,1% populacji komitatu w 1910 r., Według Árpád E. Varga.[6] po I wojnie światowej nastąpił spadek liczby ludności węgierskiej i niemieckiej.
DemografiaSpis ludności z 2011 r. wykazał, co następuje:[9]
Największe miejscowości
Rozkład wyznańRozkład wyznaniowy ludności według danych spisu powszechnego z 2002 roku:[10]
Galeria
Przypisy
Youtube |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- 2
- Strony skompilowane
- Strony importowane z polskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Geografia
- Geografia Siedmiogrodu
- Okręgi Siedmiogrodu
- Okręgi Rumunii


