Nitrianska župa (Uhorsko): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 27: Linia 27:
 
  |
 
  |
  
{{Uhorské župy na Słowacji}}
+
[[Plik:Slovakia Nitra.jpg|thumb|left|500px| Nitrianska župa w środkowej Słowacji]]
{{Infobox uhorská župa |
 
Názov = Nitrianska župa |
 
URL znaku = Coa_Hungary_County_Nyitra_(history).svg |
 
URL mapy = Nyitra county map.jpg |
 
URL polohy = Nitra.svg |
 
Rozloha = 5 519 |
 
Počet obyvateľov = 457 455 |
 
Hustota obyvateľstva = 46,9 |
 
Centrum = [[Nitra]] |
 
Krajiny = [[Słowacja]] |
 
Národnosť = [[Słowacy]] 71 %<br />[[Węgrzy]] 21,9 %<br />[[Niemcy]] 6,1 % |
 
Náboženstvo = Rzymskokatolickie 80,7 %<br />Ewangelickie 12,4 %<br />Reformowane 1,8 %<br />Mozaistyczne 5 % |
 
}}
 
  
'''Komitat Nyitra''' ({{w języku|hu|Nyitra vármegye}}, {{w języku|la|comitatus Nitriensis}}, {{w języku|pl|komitat Nitra}}) – dawny [[komitat]] w północnej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], w [[Górne Węgry|Górnych Węgrzech]].
+
'''Komitat Nyitra''' (węg. ''Nyitra vármegye'', łac. ''comitatus Nitriensis'', pol. ''komitat Nitra'') – dawny [[komitat]] w północnej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], w [[Górne Węgry|Górnych Węgrzech]].
  
 
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. W okresie między 1663 a 1685 r. południowa część komitatu była okupowana przez Imperium Osmańskie i wchodziła w skład  ejaletu [[Nowe Zamki|Uyvar]]. Siedzibą władz komitatu był zamek w [[Nitra (miasto)|Nitrze]], od którego komitat wziął swą nazwę<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, s. 80-90</ref>.
 
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. W okresie między 1663 a 1685 r. południowa część komitatu była okupowana przez Imperium Osmańskie i wchodziła w skład  ejaletu [[Nowe Zamki|Uyvar]]. Siedzibą władz komitatu był zamek w [[Nitra (miasto)|Nitrze]], od którego komitat wziął swą nazwę<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, s. 80-90</ref>.
Linia 92: Linia 79:
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
* [http://lexikon.katolikus.hu/N/Nyitra%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] {{lang|hu}}
+
* [http://lexikon.katolikus.hu/N/Nyitra%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku).
 +
 
 +
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Infobox uhorská župa |
 +
Názov = Nitrianska župa |
 +
URL znaku = Coa_Hungary_County_Nyitra_(history).svg |
 +
URL mapy = Nyitra county map.jpg |
 +
URL polohy = Nitra.svg |
 +
Rozloha = 5 519 |
 +
Počet obyvateľov = 457 455 |
 +
Hustota obyvateľstva = 46,9 |
 +
Centrum = [[Nitra]] |
 +
Krajiny = [[Słowacja]] |
 +
Národnosť = [[Słowacy]] 71 %<br />[[Węgrzy]] 21,9 %<br />[[Niemcy]] 6,1 % |
 +
Náboženstvo = Rzymskokatolickie 80,7 %<br />Ewangelickie 12,4 %<br />Reformowane 1,8 %<br />Mozaistyczne 5 % |
 +
}}
 +
|}
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Wersja z 09:42, 8 kwi 2021

Plik:Slovakia Nitra.jpg
Nitrianska župa w środkowej Słowacji

Komitat Nyitra (węg. Nyitra vármegye, łac. comitatus Nitriensis, pol. komitat Nitra) – dawny komitat w północnej części Królestwa Węgier, w Górnych Węgrzech.

Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. W okresie między 1663 a 1685 r. południowa część komitatu była okupowana przez Imperium Osmańskie i wchodziła w skład ejaletu Uyvar. Siedzibą władz komitatu był zamek w Nitrze, od którego komitat wziął swą nazwę[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na dwanaście powiatów i trzy miasta.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji. W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. południowe skrawki komitatu powróciły do Węgier i zostały połączona z pozostałą częścią komitatu Pozsony w nowy komitat Nyitra és Pozsony ze stolicą w Érsekújvár. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj nitrzański, trnawski i trenczyński na Słowacji.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Érsekújvár Nagysurány
Galgóc Galgóc
Miava Miava
Nagytapolcsány Nagytapolcsány
Nyitra Nyitra
Nyitrazsámbokrét Nyitrazsámbokrét
Pöstyén Pöstyén
Privigye Privigye
Szakolca Holics
Szenice Szenice
Vágsellye Tornóc
Vágújhely Vágújhely
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Érsekújvár
Nyitra
Szakolca

Bibliografia

60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Nitrianska župa
Župa w Królestwie Węgier
Herb župy
Położenie župy w Królestwie Węgier
Państwo Uhorsko Uhorsko
Aktualne państwa Słowacja
Stolica župy Nitra
Rozloha 5 519 km²
Obyvateľstvo 457 455 (1910) [2]
 -   370 099 (1880) [3]
Gęstość 46 9 os./km²
Narodowości (1910)[4] Słowacy 71 %
Węgrzy 21,9 %
Niemcy 6,1 %
Narodowości (1880)[3] Węgrzy 14,67 %
Niemcy 9,86 %
Słowacy 71,17 %
Rumuni 0,02 %
Rusini 0 %
Serbowie i Chorwaci 0,02 %
Inni 0,53 %
Wyznania (1910)[5] Rzymskokatolickie 80,7 %
Ewangelickie 12,4 %
Reformowane 1,8 %
Mozaistyczne 5 %

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, s. 80-90
  2. 1. Az összes lélekszám, .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 12 – 13. (po węgiersku)
  3. 3,0 3,1 REISZ, László. A Magyar Társadalomtudományok Digitális Archívuma [online]. [Cit. 2014-09-24]. Dostępne online. (po węgiersku)
  4. 6. A népség anyanyelve ... [6. Materinský jazyk obyvateľstva ...]. [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 22 – 27. (po węgiersku)
  5. 8. A népség vallása .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 30 – 33. (po węgiersku).