Bratislavská župa (Uhorsko): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
 
(Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1z]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
Linia 27: Linia 27:
 
  |
 
  |
  
{{Uhorské župy na Słowacji}}
+
[[Plik:Slovakia Prespork.jpg|thumb|500px|left|Bratislavská župa w południowo-zachodniej Słowacji]]
{{Infobox uhorská župa |
 
Názov = Prešporská župa |
 
URL znaku = CoA Hungary County Pozsony (history).svg |
 
URL mapy = Pozsony county map.jpg |
 
URL polohy = Bratislava.svg |
 
Rozloha = 4370 |
 
Počet obyvateľov = 389750 |
 
Hustota obyvateľstva = 89,1 |
 
Centrum = [[Bratislava|Prešporok]] |
 
Krajiny = [[Slovensko]], [[Maďarsko]], [[Rakúsko]] |
 
Národnosť = Slováci 42,6 %<br />Maďari 41,9 %<br />Nemci 13,8 % |
 
Náboženstvo = Rímskokatolícke 85 %<br />Evanjelické a. v. 6,8 %<br />Reformovaná k. c. 2,3 %<br />Židovské 5,8 % |
 
}}
 
  
'''Komitat Pozsony''' ({{w języku|hu|Pozsony vármegye}}, {{w języku|la|comitatus Posoniensis}}, {{w języku|pl|komitat Preszburg}}) – dawny [[komitat]] w północnej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], w [[Górne Węgry|Górnych Węgrzech]].
+
'''Komitat Pozsony''' (węg. ''Pozsony vármegye'', łac ''comitatus Posoniensis'', pl. ''komitat Preszburg'') – dawny [[komitat]] w północnej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], w [[Górne Węgry|Górnych Węgrzech]].
  
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. Siedzibą władz komitatu był [[Zamek Bratysławski|zamek w Preszburgu]], od którego komitat wziął swą nazwę i [[Šamorín|Somorja]]. W XVIII w. siedzibą stał się Preszburg<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Žudel | imię = Juraj | tytuł = Stolice na Slovensku | wydawca = Obzor | miejsce = Bratislava | data = 1984 | strony = 35-46}}</ref>.
+
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. Siedzibą władz komitatu był [[Zamek Bratysławski|zamek w Preszburgu]], od którego komitat wziął swą nazwę i [[Šamorín|Somorja]]. W XVIII w. siedzibą stał się Preszburg<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, s. 35-46.</ref>.
  
 
W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na siedem powiatów i pięć miast.
 
W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na siedem powiatów i pięć miast.
Linia 51: Linia 38:
  
 
Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy [[kraj bratysławski]] i [[kraj trnawski|trnawski]] na [[Słowacja|Słowacji]], fragmenty pozostałe przy Węgrzech wchodzą w skład [[komitat Győr-Moson-Sopron|komitatu Győr-Moson-Sopron]].
 
Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy [[kraj bratysławski]] i [[kraj trnawski|trnawski]] na [[Słowacja|Słowacji]], fragmenty pozostałe przy Węgrzech wchodzą w skład [[komitat Győr-Moson-Sopron|komitatu Győr-Moson-Sopron]].
 +
{{clear}}
  
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
Linia 85: Linia 73:
 
|colspan=2|[[Svätý Jur|Szentgyörgy]]
 
|colspan=2|[[Svätý Jur|Szentgyörgy]]
 
|}
 
|}
 +
 +
== Župani w XVI wieku ==
 +
Dedičnými županmi Bratislavskej stolice boli od roku [[1580]] ''Pálfiovci'' (historicky: Pálffyovci).
 +
 +
Dziedziczne szaty stolicy Bratysławy są [„15 Pálfiovci” ”(historycznie: Pálffyovci) od [[1580]].
 +
 +
* 1526 – 1527 František Baťáň (historicky: [[Batthyány]])
 +
* 1527 – 1545 Ján Salai (historicky: [[Szalay]])
 +
* 1545 – 1551 Mikuláš Salm
 +
* 1551 – 1555 župa bez župana
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
* [http://lexikon.katolikus.hu/P/Pozsony%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] {{lang|hu}}
+
* [http://lexikon.katolikus.hu/P/Pozsony%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po wegiersku)
 +
 
 +
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Infobox uhorská župa |
 +
Názov = Prešporská župa |
 +
URL znaku = CoA Hungary County Pozsony (history).svg |
 +
URL mapy = Pozsony county map.jpg |
 +
URL polohy = Bratislava.svg |
 +
Rozloha = 4370 |
 +
Počet obyvateľov = 389750 |
 +
Hustota obyvateľstva = 89.1 |
 +
Centrum = [[Bratislava|Prešporok]] |
 +
Krajiny = [[Słowacja]], [[Węgry]],<br>[[Austria]] |
 +
Národnosť = [[Słowacy]] 42,6 %<br />[[Węgrzy]] 41,9 %<br />[[Niemcy]] 13,8 % |
 +
Náboženstvo = Rzymskokatolickie 85 %<br />Ewangelickie 6,8 %<br />Reformowane 2,3 %<br />Mozaistyczne 5,8 % |
 +
}}
 +
|}
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
  
[[Kategoria:Dawne komitaty na Węgrzech|Pozsony]]
+
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 +
[[Kategoria:Komitaty węgierskie na Słowacji|Pozsony]]

Aktualna wersja na dzień 12:55, 8 kwi 2021

Plik:Slovakia Prespork.jpg
Bratislavská župa w południowo-zachodniej Słowacji

Komitat Pozsony (węg. Pozsony vármegye, łac comitatus Posoniensis, pl. komitat Preszburg) – dawny komitat w północnej części Królestwa Węgier, w Górnych Węgrzech.

Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. Siedzibą władz komitatu był zamek w Preszburgu, od którego komitat wziął swą nazwę i Somorja. W XVIII w. siedzibą stał się Preszburg[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na siedem powiatów i pięć miast.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w większości w granicach Czechosłowacji. Pozostałe przy Węgrzech skrawki wraz ze częściami komitatów Moson i Győr w 1923 r. połączono tworząc komitat Győr, Moson és Pozsony[2]. W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. południowe fragmenty komitatu powróciła do Węgier i zostały częściowo przyłączone do odtworzonego komitatu Komárom a częściowo do nowo utworzonego komitatu Nyitra és Pozsony. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r. W wyniku pokoju paryskiego kolejne skrawki dawnego komitatu zostały przyłączone do Czechosłowacji.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj bratysławski i trnawski na Słowacji, fragmenty pozostałe przy Węgrzech wchodzą w skład komitatu Győr-Moson-Sopron.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Dunaszerdahely Dunaszerdahely
Galánta Galánta
Malacka Malacka
Nagyszombat Nagyszombat
Pozsony Pozsony
Somorja Somorja
Szenc Szenc
Miasta na prawach komitatu (törvényhatósági jogú város)
Pozsony
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Bazin
Modor
Nagyszombat
Szentgyörgy

Župani w XVI wieku

Dedičnými županmi Bratislavskej stolice boli od roku 1580 Pálfiovci (historicky: Pálffyovci).

Dziedziczne szaty stolicy Bratysławy są [„15 Pálfiovci” ”(historycznie: Pálffyovci) od 1580.

  • 1526 – 1527 František Baťáň (historicky: Batthyány)
  • 1527 – 1545 Ján Salai (historicky: Szalay)
  • 1545 – 1551 Mikuláš Salm
  • 1551 – 1555 župa bez župana

Bibliografia

60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Prešporská župa
Župa w Królestwie Węgier
Herb župy
Położenie župy w Królestwie Węgier
Państwo Uhorsko Uhorsko
Aktualne państwa Słowacja, Węgry,
Austria
Stolica župy Prešporok
Rozloha 4370 km²
Obyvateľstvo 389 750 (1910) [3]
 -   314 173 (1880) [4]
Gęstość 89,1 os./km²
Narodowości (1910)[5] Słowacy 42,6 %
Węgrzy 41,9 %
Niemcy 13,8 %
Narodowości (1880)[4] Węgrzy 34,67 %
Niemcy 17,31 %
Słowacy 42,52 %
Rumuni 0 %
Rusini 0 %
Serbowie i Chorwaci 0,66 %
Inni 0,57 %
Wyznania (1910)[6] Rzymskokatolickie 85 %
Ewangelickie 6,8 %
Reformowane 2,3 %
Mozaistyczne 5,8 %

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, s. 35-46.
  2. § 11 pkt 1 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről
  3. 1. Az összes lélekszám, .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 12 – 13. (po węgiersku)
  4. 4,0 4,1 REISZ, László. A Magyar Társadalomtudományok Digitális Archívuma [online]. [Cit. 2014-09-24]. Dostępne online. (po węgiersku)
  5. 6. A népség anyanyelve ... [6. Materinský jazyk obyvateľstva ...]. [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 22 – 27. (po węgiersku)
  6. 8. A népség vallása .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 30 – 33. (po węgiersku).