Hontianska župa (Uhorsko): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
 
(Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 14: Linia 14:
  
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
|strona  = https://sk.wikipedia.org/wiki/xxx
+
|strona  = https://sk.wikipedia.org/wiki/Hontianska_%C5%BEupa_(Uhorsko)
|autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=xxxx&action=history
+
|autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=Hontianska_%C5%BEupa_(Uhorsko)&action=history
 
|nota    = słowacki
 
|nota    = słowacki
 
}}
 
}}
Linia 27: Linia 27:
 
  |
 
  |
  
{{Uhorské župy na Słowacji}}
+
[[Plik:Slovakia Hont.jpg|thumb|left|500px|Hontianska župa w południowej Słowacji]]
{{Infobox uhorská župa |
 
Názov = Hontianská župa |
 
URL znaku = Coa_Hungary_County_Hont_(history).svg |
 
URL mapy = Hont county map.jpg |
 
URL polohy = Hont župa.svg  |
 
Rozloha = 2 633 |
 
Počet obyvateľov = 132 441 |
 
Hustota obyvateľstva =  |
 
Centrum = [[Šahy]] |
 
Krajiny = [[Słowacja]], [[Węgry]] |
 
Národnosť = [[Słowacy]] 38,9 %<br />[[Węgrzy]] 55,3 %<br />[[Niemcy]] 4,8 % |
 
Náboženstvo = Rzymskokatolickie 71,7 %<br />Ewnagelickie 19,5 %<br />Reformowane 6,3 %<br />Mozistyczne 2,4 % |
 
}}
 
  
'''Komitat Hont''' ({{w języku|hu|Hont vármegye}}, {{w języku|la|comitatus Honthensis}}) – dawny [[komitat]] w środkowej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]].
+
'''Komitat Hont''' (węg. ''Hont vármegye'', ''łac. ''comitatus Honthensis'') – dawny [[komitat]] w środkowej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]].
  
 
Komitat powstał w XI w. poprzez odłączenie od [[komitat Nógrád|komitatu Nógrád]]. Na przełomie XIII i XIV w. przyłączony został do niego [[komitat Kis-Hont]], który tworzył [[eksklawa|eksklawę]], co prowadziło do stałych sporów. Podczas najazdów tureckich komitat dostał się pod władzę [[Imperium Osmańskie]]go, które pomiędzy 1552 a 1685 r. panowało na różnych jego częściach, jednak komitat całkowicie nie zanikł. Część pod okupacją turecką wchodziła w skład sandżaku [[Nógrád (miejscowość)|Novigrad]] w ejalecie [[Nowe Zamki|Uyvar]]. Siedzibą władz komitatu był zamek w [[Hont]], od którego komitat wziął swą nazwę, do 1497 r. siedzibą było miasto [[Ipeľské Predmostie|Ipolyhídvég]]. W czasie najazdów tureckich komitat nie posiadał stałej siedziby. Od połowy XVI w. siedziba znajdowała się w mieście [[Krupina (miasto)|Korpona]] w [[komitat Zólyom|komitacie Zólyom]]. W latach 1725–1750 siedzibą było [[Sebechleby|Szebelléb]], od 1751 r. do końca XVIII w. [[Kemence]], a następnie [[Šahy|Ipolyság]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, s. 57–65</ref>.
 
Komitat powstał w XI w. poprzez odłączenie od [[komitat Nógrád|komitatu Nógrád]]. Na przełomie XIII i XIV w. przyłączony został do niego [[komitat Kis-Hont]], który tworzył [[eksklawa|eksklawę]], co prowadziło do stałych sporów. Podczas najazdów tureckich komitat dostał się pod władzę [[Imperium Osmańskie]]go, które pomiędzy 1552 a 1685 r. panowało na różnych jego częściach, jednak komitat całkowicie nie zanikł. Część pod okupacją turecką wchodziła w skład sandżaku [[Nógrád (miejscowość)|Novigrad]] w ejalecie [[Nowe Zamki|Uyvar]]. Siedzibą władz komitatu był zamek w [[Hont]], od którego komitat wziął swą nazwę, do 1497 r. siedzibą było miasto [[Ipeľské Predmostie|Ipolyhídvég]]. W czasie najazdów tureckich komitat nie posiadał stałej siedziby. Od połowy XVI w. siedziba znajdowała się w mieście [[Krupina (miasto)|Korpona]] w [[komitat Zólyom|komitacie Zólyom]]. W latach 1725–1750 siedzibą było [[Sebechleby|Szebelléb]], od 1751 r. do końca XVIII w. [[Kemence]], a następnie [[Šahy|Ipolyság]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, s. 57–65</ref>.
Linia 53: Linia 40:
  
 
Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy [[kraj bańskobystrzycki]] i [[kraj nitrzański|nitrzański]] na [[Słowacja|Słowacji]], pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. została podzielona pomiędzy [[komitat Pest|komitaty Pest]] i [[komitat Nógrád|Nógrád]].
 
Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy [[kraj bańskobystrzycki]] i [[kraj nitrzański|nitrzański]] na [[Słowacja|Słowacji]], pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. została podzielona pomiędzy [[komitat Pest|komitaty Pest]] i [[komitat Nógrád|Nógrád]].
 +
{{clear}}
  
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
Linia 82: Linia 70:
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
 
* [http://lexikon.katolikus.hu/H/Hont%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku)
 
* [http://lexikon.katolikus.hu/H/Hont%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku)
 +
 +
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Infobox uhorská župa |
 +
Názov = Hontianská župa |
 +
URL znaku = Coa_Hungary_County_Hont_(history).svg |
 +
URL mapy = Hont county map.jpg |
 +
URL polohy = Hont župa.svg  |
 +
Rozloha = 2633 |
 +
Počet obyvateľov = 132 441 |
 +
Hustota obyvateľstva = 50.3 |
 +
Centrum = [[Šahy]] |
 +
Krajiny = [[Słowacja]], [[Węgry]] |
 +
Národnosť = [[Węgrzy]] 55,3 %<br />[[Słowacy]] 38,9 %<br />[[Niemcy]] 4,8 % |
 +
Náboženstvo = Rzymskokatolickie 71,7 %<br />Ewangelickie 19,5 %<br />Reformowane 6,3 %<br />Mozaistyczne 2,4 % |
 +
}}
 +
|}
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
  
 
+
[[Kategoria:Historia]]
[[Kategoria:Dawne komitaty na Węgrzech|Hont]]
+
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 +
[[Kategoria:Komitaty węgierskie na Słowacji|Hont]]

Aktualna wersja na dzień 12:56, 8 kwi 2021

Plik:Slovakia Hont.jpg
Hontianska župa w południowej Słowacji

Komitat Hont (węg. Hont vármegye, łac. comitatus Honthensis) – dawny komitat w środkowej części Królestwa Węgier.

Komitat powstał w XI w. poprzez odłączenie od komitatu Nógrád. Na przełomie XIII i XIV w. przyłączony został do niego komitat Kis-Hont, który tworzył eksklawę, co prowadziło do stałych sporów. Podczas najazdów tureckich komitat dostał się pod władzę Imperium Osmańskiego, które pomiędzy 1552 a 1685 r. panowało na różnych jego częściach, jednak komitat całkowicie nie zanikł. Część pod okupacją turecką wchodziła w skład sandżaku Novigrad w ejalecie Uyvar. Siedzibą władz komitatu był zamek w Hont, od którego komitat wziął swą nazwę, do 1497 r. siedzibą było miasto Ipolyhídvég. W czasie najazdów tureckich komitat nie posiadał stałej siedziby. Od połowy XVI w. siedziba znajdowała się w mieście Korpona w komitacie Zólyom. W latach 1725–1750 siedzibą było Szebelléb, od 1751 r. do końca XVIII w. Kemence, a następnie Ipolyság[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na sześć powiatów i dwa miasta.

Po traktacie w Trianon komitat został podzielony pomiędzy Czechosłowację i Węgry. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią komitatu Nógrád w nowy komitat Nógrád és Hont[2].

W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. południowa część komitatu powróciła do Węgier i została połączona z pozostałą częścią komitatu Bars w nowy komitat Bars és Hont ze stolicą w Léva. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj bańskobystrzycki i nitrzański na Słowacji, pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. została podzielona pomiędzy komitaty Pest i Nógrád.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Bát Bát
Ipolynyék Ipolynyék
Ipolyság Ipolyság
Korpona Korpona
Szob Szob
Vámosmikola (od 1907) Vámosmikola
Miasta na prawach komitatu (törvényhatósági jogú város)
Selmec- és Bélabánya
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Korpona

Bibliografia

60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Hontianská župa
Župa w Królestwie Węgier
Herb župy
Położenie župy w Królestwie Węgier
Państwo Uhorsko Uhorsko
Aktualne państwa Słowacja, Węgry
Stolica župy Šahy
Rozloha 2633 km²
Obyvateľstvo 132 441 (1910) [3]
 -   116 080 (1880) [4]
Gęstość 50,3 os./km²
Narodowości (1910)[5] Węgrzy 55,3 %
Słowacy 38,9 %
Niemcy 4,8 %
Narodowości (1880)[4] Węgrzy 42,36 %
Niemcy 6,85 %
Słowacy 46,94 %
Rumuni 0,05 %
Rusini 0,01 %
Serbowie i Chorwaci 0,01 %
Inni 0,31 %
Wyznania (1910)[6] Rzymskokatolickie 71,7 %
Ewangelickie 19,5 %
Reformowane 6,3 %
Mozaistyczne 2,4 %

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, s. 57–65
  2. § 11 pkt 3 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről.
  3. 1. Az összes lélekszám, .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 12 – 13. (po węgiersku)
  4. 4,0 4,1 REISZ, László. A Magyar Társadalomtudományok Digitális Archívuma [online]. [Cit. 2014-09-24]. Dostępne online. (po węgiersku)
  5. 6. A népség anyanyelve ... [6. Materinský jazyk obyvateľstva ...]. [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 22 – 27. (po węgiersku)
  6. 8. A népség vallása .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 30 – 33. (po węgiersku).