Kovinska: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 20: | Linia 20: | ||
Jej terytorium obejmowało najbardziej wysuniętą na południe część dzisiejszej [https://en.wikipedia.org/wiki/Vojvodina Wojwodiny]. Rozciągał się w południowej części [[Torontál]] i komitatu Temes na początku XX wieku, po lewej stronie Dunaju, do ujścia rzeki Karas na wschodzie oraz do Dunaju i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Temesz Temes] na zachodzie. Jego centralną część zajmowało jałowe i niezamieszkane pole [[Maksond]], którego tylko część stanowiła bagnista, piaszczysta kraina [https://pl.wikipedia.org/wiki/Alibunar alibunár] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Deliblato deliblát]. | Jej terytorium obejmowało najbardziej wysuniętą na południe część dzisiejszej [https://en.wikipedia.org/wiki/Vojvodina Wojwodiny]. Rozciągał się w południowej części [[Torontál]] i komitatu Temes na początku XX wieku, po lewej stronie Dunaju, do ujścia rzeki Karas na wschodzie oraz do Dunaju i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Temesz Temes] na zachodzie. Jego centralną część zajmowało jałowe i niezamieszkane pole [[Maksond]], którego tylko część stanowiła bagnista, piaszczysta kraina [https://pl.wikipedia.org/wiki/Alibunar alibunár] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Deliblato deliblát]. | ||
| + | |||
| + | == Történelme == | ||
| + | |||
| + | Według Anonima (rozdział 44), przywódca Glád uciekł do zamku Keve przed podbiciem Węgrów, ale wkrótce porzucił zamek. Według Kroniki Thurócziego, książęta László i Géza, którzy wrócili z kampanii w Grecji w 1073 roku, rozdzielili się tutaj. W 1201 r. Wzmiankowany jako powiat, a już w 1238 r. Jako zamek. 1223. III. Papież Małgorzata Honoriusza, III. Béla nazywa swoją córkę Kevevą i kochanką całego hrabstwa; poniżej tego Keve, jednak Kőt przeciwko Péterváradowi i Újlak. Klasztor Ban należy zrozumieć. | ||
| + | |||
| + | [[Anonymus]] (44. fej.) szerint a honfoglaló magyarok elől [[Glád]] vezér [[Kevevára|Keve várába]] menekült, de csakhamar feladta a várat. A görögországi hadjáratokból 1073-ban visszatérő [[I. László magyar király|László]] és Géza hercegek, [[Thuróczi-krónika]] szerint, itt váltak el egymástól. 1201-ben már mint vármegyét, sőt 1238-ban egyúttal, mint [[várispánság]]ot említik. 1223. [[III. Honoriusz pápa]] Margitot, [[III. Béla magyar király|III. Béla]] leányát, [[Kevevára]] és az egész vármegye úrnőjének nevezi; ezen Keve alatt azonban a [[Pétervárad]] és [[Újlak (Horvátország)|Újlak]] közt levő Kőt v. Bánmonostort kell érteni. | ||
| + | |||
| + | Pierwszym znanym ispán (komes) z hrabstwa Keve jest sędzia Achillesa. W stolicy hrabstwa Kevé kilkakrotnie obrócił IV. Król László i Ludwik I (Wielki). To właśnie z powodu tej okoliczności i szczęśliwego położenia wyrósł wśród królewskich miast. Już w 1392 r. Wspomniano o nim jako o takim. W 1435 r. Król Zygmunt Węgier uczynił utrzymanie i ochronę swojego zamku obowiązkiem mieszkańców miasta. Podczas gdy w 1439 r. Mieszkańcy powiatu rác uciekli przed armią 130 000 ludzi sułtana Muráda, Węgrzy pozostali w domu, a ich przywileje zostały potwierdzone w 1453 r. Przez László V; w tym samym czasie jednak opiekował się także kilkoma Rácsami, którzy uciekli na wyspę Csepel, której kolonia zwana Abrahamteleke została później nazwana Kis- lub Rác-Kev. | ||
| + | |||
| + | Keve vármegye első ismert [[ispán]]ja (comese) [[Achilleus (országbíró)|Achileus]] országbíró. A vármegye székvárosában, Kevében, többször megfordult [[IV. László magyar király|IV. László]] és [[I. Lajos magyar király|I. (Nagy) Lajos]] király. Ennek a körülménynek és szerencsés fekvésének tulajdonítható, hogy a királyi városok közé emelkedett. 1392-ben már, mint ilyet említik. Várának fenntartását és védelmét [[Zsigmond magyar király]] 1435-ben a város lakosainak kötelességévé tette. Míg 1439-ben a megye rác lakosai Murád szultán 130,000 főnyi serege elől elszöktek, a magyarok otthon maradtak s ezeknek kiváltságait 1453-ban [[V. László magyar király|V. László]] meg is erősítette; ugyanakkor azonban gondoskodott a [[Csepel-sziget]]ére menekült kevei rácokról is, kiknek [[Ráckeve|Ábrahámteleke]] nevű gyarmatát utóbb Kis- vagy [[Ráckeve|Rác-Kevének]] nevezték. | ||
| + | |||
| + | Jednak jego zamki wkrótce zaczęły podupadać, pomimo faktu, że wzmocnienie militarne Keve zostało również zamówione przez parlament w 1478 roku. Nazwisk jego naczelnych panów nie znamy od 1439 roku. Wydaje się, że kampania turecka z 1551 r. Całkowicie zniszczyła hrabstwo i wkrótce Kev, który jednak zaczął pojawiać się jako Kubin w drugiej połowie podboju tureckiego. Po wypędzeniu Turków powiat całkowicie stracił swoją nazwę i przeszedł pod administrację wojskową. Wraz z rozwiązaniem wojskowego obszaru przygranicznego XXXIII. t.-c. częściowo do hrabstwa Timisoara, a częściowo do hrabstwa Toronto, chociaż w 1872 r. Węgierska Akademia Nauk również wystąpiła o przywrócenie. | ||
| + | |||
| + | Várai azonban csakhamar pusztulásnak indultak, mindamellett, hogy Keve katonai megerősítését az 1478-iki országgyűlés is elrendelte. [[1439]]-től fogva a főispánjainak neveit sem ismerjük. Az 1551-es török hadjárat úgy látszik teljesen megsemmisítette a vármegyét és csakhamar Kevét is, mely azonban a török hódítás második felében Kubin néven kezdett szerepelni. A törökök kiűzetése után nevét teljesen elveszítette a vármegye, és katonai igazgatás alá jutott. A [[katonai határőrvidék]] feloszlatásával az 1876. évi XXXIII. t.-c. részint Temes, részint Torontál vármegyéhez csatolta, noha 1872-ben a Magyar Tudományos Akadémia is folyamodott visszaállításért. | ||
== Znani főispán == | == Znani főispán == | ||
Wersja z 16:21, 11 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Keve vármegye (chor. Żupania Kovinska,łac. Comitatus de Kewe) był jednym z pierwszych komitatów Królestwa Węgier. Został założona przez króla św. Stefan podczas tworzenia państwa i organizacji królewskiego systemu komitatów z siedzibą w Kevevar, w południowej części dzisiejszej Wojwodiny.[1] Przestał istnieć podczas wojen z Turkami najpóźniej w latach czterdziestych XVI wieku, ponieważ jego terytorium znalazło się wśród pierwszych, które znalazły się pod okupacją turecką. Pomysł jego reorganizacji podczas reorganizacji w 1876 roku (za pomysłem stała nawet Węgierska Akademia Nauk), ale ostatecznie do tego nie doszło. Spis treściGeografiaJej terytorium obejmowało najbardziej wysuniętą na południe część dzisiejszej Wojwodiny. Rozciągał się w południowej części Torontál i komitatu Temes na początku XX wieku, po lewej stronie Dunaju, do ujścia rzeki Karas na wschodzie oraz do Dunaju i Temes na zachodzie. Jego centralną część zajmowało jałowe i niezamieszkane pole Maksond, którego tylko część stanowiła bagnista, piaszczysta kraina alibunár i deliblát. TörténelmeWedług Anonima (rozdział 44), przywódca Glád uciekł do zamku Keve przed podbiciem Węgrów, ale wkrótce porzucił zamek. Według Kroniki Thurócziego, książęta László i Géza, którzy wrócili z kampanii w Grecji w 1073 roku, rozdzielili się tutaj. W 1201 r. Wzmiankowany jako powiat, a już w 1238 r. Jako zamek. 1223. III. Papież Małgorzata Honoriusza, III. Béla nazywa swoją córkę Kevevą i kochanką całego hrabstwa; poniżej tego Keve, jednak Kőt przeciwko Péterváradowi i Újlak. Klasztor Ban należy zrozumieć. Anonymus (44. fej.) szerint a honfoglaló magyarok elől Glád vezér Keve várába menekült, de csakhamar feladta a várat. A görögországi hadjáratokból 1073-ban visszatérő László és Géza hercegek, Thuróczi-krónika szerint, itt váltak el egymástól. 1201-ben már mint vármegyét, sőt 1238-ban egyúttal, mint várispánságot említik. 1223. III. Honoriusz pápa Margitot, III. Béla leányát, Kevevára és az egész vármegye úrnőjének nevezi; ezen Keve alatt azonban a Pétervárad és Újlak közt levő Kőt v. Bánmonostort kell érteni. Pierwszym znanym ispán (komes) z hrabstwa Keve jest sędzia Achillesa. W stolicy hrabstwa Kevé kilkakrotnie obrócił IV. Król László i Ludwik I (Wielki). To właśnie z powodu tej okoliczności i szczęśliwego położenia wyrósł wśród królewskich miast. Już w 1392 r. Wspomniano o nim jako o takim. W 1435 r. Król Zygmunt Węgier uczynił utrzymanie i ochronę swojego zamku obowiązkiem mieszkańców miasta. Podczas gdy w 1439 r. Mieszkańcy powiatu rác uciekli przed armią 130 000 ludzi sułtana Muráda, Węgrzy pozostali w domu, a ich przywileje zostały potwierdzone w 1453 r. Przez László V; w tym samym czasie jednak opiekował się także kilkoma Rácsami, którzy uciekli na wyspę Csepel, której kolonia zwana Abrahamteleke została później nazwana Kis- lub Rác-Kev. Keve vármegye első ismert ispánja (comese) Achileus országbíró. A vármegye székvárosában, Kevében, többször megfordult IV. László és I. (Nagy) Lajos király. Ennek a körülménynek és szerencsés fekvésének tulajdonítható, hogy a királyi városok közé emelkedett. 1392-ben már, mint ilyet említik. Várának fenntartását és védelmét Zsigmond magyar király 1435-ben a város lakosainak kötelességévé tette. Míg 1439-ben a megye rác lakosai Murád szultán 130,000 főnyi serege elől elszöktek, a magyarok otthon maradtak s ezeknek kiváltságait 1453-ban V. László meg is erősítette; ugyanakkor azonban gondoskodott a Csepel-szigetére menekült kevei rácokról is, kiknek Ábrahámteleke nevű gyarmatát utóbb Kis- vagy Rác-Kevének nevezték. Jednak jego zamki wkrótce zaczęły podupadać, pomimo faktu, że wzmocnienie militarne Keve zostało również zamówione przez parlament w 1478 roku. Nazwisk jego naczelnych panów nie znamy od 1439 roku. Wydaje się, że kampania turecka z 1551 r. Całkowicie zniszczyła hrabstwo i wkrótce Kev, który jednak zaczął pojawiać się jako Kubin w drugiej połowie podboju tureckiego. Po wypędzeniu Turków powiat całkowicie stracił swoją nazwę i przeszedł pod administrację wojskową. Wraz z rozwiązaniem wojskowego obszaru przygranicznego XXXIII. t.-c. częściowo do hrabstwa Timisoara, a częściowo do hrabstwa Toronto, chociaż w 1872 r. Węgierska Akademia Nauk również wystąpiła o przywrócenie. Várai azonban csakhamar pusztulásnak indultak, mindamellett, hogy Keve katonai megerősítését az 1478-iki országgyűlés is elrendelte. 1439-től fogva a főispánjainak neveit sem ismerjük. Az 1551-es török hadjárat úgy látszik teljesen megsemmisítette a vármegyét és csakhamar Kevét is, mely azonban a török hódítás második felében Kubin néven kezdett szerepelni. A törökök kiűzetése után nevét teljesen elveszítette a vármegye, és katonai igazgatás alá jutott. A katonai határőrvidék feloszlatásával az 1876. évi XXXIII. t.-c. részint Temes, részint Torontál vármegyéhez csatolta, noha 1872-ben a Magyar Tudományos Akadémia is folyamodott visszaállításért. Znani főispán
Przypis
|
| |||||||||||||||||||||
.svg){kind=small}
