Veszprém: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "Strony importowane z węgierskiej Wikipedii" na "Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii")
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2w]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Veszpr%C3%A9m_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Veszpr%C3%A9m_v%C3%A1rmegye
Linia 10: Linia 12:
 
|}
 
|}
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Brocca
+
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Veszpr%C3%A9m_County_(former)
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Brocca&action=history
+
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Veszpr%C3%A9m_County_(former)&action=history
 
|nota    = angielski
 
|nota    = angielski
 
}}
 
}}
Linia 20: Linia 22:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 
+
{{Komitaty króla Stefana I}}
 
[[Plik:Veszprem_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Veszprém]]
 
[[Plik:Veszprem_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Veszprém]]
  
'''Veszprém vármegye''' (németül: Wesprim) közigazgatási egység volt a [[Magyar Királyság]] [[Közép-Dunántúl|középső részén]]. Jelenleg is [[Magyarország]] része.  
+
'''Veszprém vármegye''' (niem. ''Wesprim'', łac. ''Comitatus Vesprimiensis'') był jednostką administracyjną w środkowej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Nadal jest częścią Węgier.
  
 
== Geografia ==
 
== Geografia ==
  
A vármegye középső része hegység, északnyugaton és délkeleten pedig síkság. Középső részén fekszik a [[Bakony]] hegység, ettől délre és északra pedig a [[Kisalföld]] feküdt. A legfontosabb folyói a [[Marcal]], a [[Sió]] és a [[Balaton]]-tó határos volt a vármegyével.  
+
Centralna część hrabstwa jest górzysta, a na północnym zachodzie i południowym wschodzie jest to równina. Góry [[Bakony]] leżą pośrodku, a [[Kisalföld]] na południu i północy. Jego najważniejsze rzeki, [[Marcal]], [[Sió]] i jezioro [[Balaton]], graniczyły z komitatem.
Északról [[Győr vármegye]], keletről [[Fejér vármegye]], délről [[Tolna vármegye|Tolna]], [[Somogy vármegye|Somogy]] és [[Zala vármegye|Zala]] vármegyék, nyugatról pedig [[Vas vármegye]] határolta.
+
 
 +
== Lokalizacja ==
 +
 
 +
Graniczył z komitatami: od północy z [[Győr]], od wschodu z [[Fejér]], od południa z [[Tolna]], [[Somogy]] i [[Zala]], a od zachodu z [[Vas]].
 +
 
 +
== Historia ==
 +
 
 +
Hrabstwo zostało założone przez króla [[I. István|Stefana]] w momencie powstania państwa i organizacji królewskiego systemu hrabstwa z centrum Veszprémvár. [1]
 +
 
 +
A vármegyét [[I. István magyar király|Szent István király]] hozta létre az államalapítás és a [[vármegye|királyi vármegye]]rendszer megszervezése idején [[Veszprém]]vár központtal.<ref name="Györffy:István:15.fejezet">{{cite book |author= [[Györffy György]] |title= István király és műve |chapter= 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete. |publisher= Gondolat Budapest 1983 |isbn= 963-281-221-2}}</ref>
 +
 
 +
Jego historia jest stosunkowo cicha. Po drugiej wojnie światowej powiat stał się hrabstwem, zmieniło się jego terytorium: Siófok i jego okolice zostały przyłączone do powiatu Somogy, sąsiedni okręg do powiatu Fejér, a północno-wschodnie osady powiatu Zirc zostały przyłączone do powiatu Komárom. W tym samym czasie Magyargencs, Kemenesszentpéter i Kemeneshőgyész zostały przyłączone do dystryktu papieskiego z okręgu Vas oraz Gyarmat, Csíkvánd i Malomsok z okręgu Győr. Północny brzeg Balatonu z obszaru powiatu Zala (okręgi Balatonfüred, Tapolca, Sümeg i Keszthely) był również połączony z okręgiem Veszprém.
 +
 
 +
Történelme viszonylag csendes. A [[második világháború]] után a vármegye megyévé alakult, területe változott: [[Siófok]]ot és környékét [[Somogy megye|Somogy megyéhez]], az [[Enyingi járás|enyingi járást]] [[Fejér megye|Fejér megyéhez]], a [[zirci járás]] északkeleti településeit [[Komárom vármegye|Komárom megyéhez]] csatolták. Ugyanakkor [[Vas megye|Vas megyétől]] a [[Pápai járás|pápai járáshoz]] csatolták [[Magyargencs|Magyargencset]], [[Kemenesszentpéter|Kemenesszentpétert]] és [[Kemeneshőgyész|Kemeneshőgyészt]], [[Győr vármegye|Győr megyétől]] pedig [[Gyarmat (település)|Gyarmatot]], [[Csikvánd|Csíkvándot]], [[Malomsok|Malomsokot]]. A [[Balaton]] északi partját [[Zala vármegye]] területéből (a [[Balatonfüredi járás|balatonfüredi]], [[Tapolcai járás|tapolcai]], [[Sümegi járás|sümegi]] és [[Keszthelyi járás|keszthelyi járásokat]]) is [[Veszprém megye|Veszprém megyéhez]] csatolták.
  
 
|
 
|
 +
{{Historia komitatu
 +
|tytuł = Komitat Veszprém
 +
|grafika =
 +
|opis grafiki =
 +
|okres 0 = Okres
 +
|forma 0 = Podmiot polityczny
 +
|okres 1 = ok.1000-1526
 +
|forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]]
 +
|okres 2 =
 +
|forma 2 =
 +
|okres 3 =
 +
|forma 3 =
 +
|okres 4 =
 +
|forma 4 =
 +
|okres 5 =
 +
|forma 5 =
 +
|okres 6 =
 +
|forma 6 =
 +
|okres 7 =
 +
|forma 7 =
 +
|okres 8 = 
 +
|forma 8 =
 +
|okres 9 =
 +
|forma 9 =
 +
|okres 10 =
 +
|forma 10 =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
 
|Nazwa        = Veszprém
 
|Nazwa        = Veszprém
Linia 47: Linia 92:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 
{{SORTUJ:Komitaty, Veszprém}}
 
{{SORTUJ:Komitaty, Veszprém}}
  
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 
[[Kategoria:Komitaty]]
[[Kategoria:Komitaty historyczne]]
+
[[Kategoria:Komitaty XI wiek]]
 
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
 
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
 +
[[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1946]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 08:32, 13 kwi 2021

18px Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Veszprem county map.jpg
Mapa terenu komitatu Veszprém
Veszprém vármegye (niem. Wesprim, łac. Comitatus Vesprimiensis) był jednostką administracyjną w środkowej części Królestwa Węgier. Nadal jest częścią Węgier.

Geografia

Centralna część hrabstwa jest górzysta, a na północnym zachodzie i południowym wschodzie jest to równina. Góry Bakony leżą pośrodku, a Kisalföld na południu i północy. Jego najważniejsze rzeki, Marcal, Sió i jezioro Balaton, graniczyły z komitatem.

Lokalizacja

Graniczył z komitatami: od północy z Győr, od wschodu z Fejér, od południa z Tolna, Somogy i Zala, a od zachodu z Vas.

Historia

Hrabstwo zostało założone przez króla Stefana w momencie powstania państwa i organizacji królewskiego systemu hrabstwa z centrum Veszprémvár. [1]

A vármegyét Szent István király hozta létre az államalapítás és a királyi vármegyerendszer megszervezése idején Veszprémvár központtal.[1]

Jego historia jest stosunkowo cicha. Po drugiej wojnie światowej powiat stał się hrabstwem, zmieniło się jego terytorium: Siófok i jego okolice zostały przyłączone do powiatu Somogy, sąsiedni okręg do powiatu Fejér, a północno-wschodnie osady powiatu Zirc zostały przyłączone do powiatu Komárom. W tym samym czasie Magyargencs, Kemenesszentpéter i Kemeneshőgyész zostały przyłączone do dystryktu papieskiego z okręgu Vas oraz Gyarmat, Csíkvánd i Malomsok z okręgu Győr. Północny brzeg Balatonu z obszaru powiatu Zala (okręgi Balatonfüred, Tapolca, Sümeg i Keszthely) był również połączony z okręgiem Veszprém.

Történelme viszonylag csendes. A második világháború után a vármegye megyévé alakult, területe változott: Siófokot és környékét Somogy megyéhez, az enyingi járást Fejér megyéhez, a zirci járás északkeleti településeit Komárom megyéhez csatolták. Ugyanakkor Vas megyétől a pápai járáshoz csatolták Magyargencset, Kemenesszentpétert és Kemeneshőgyészt, Győr megyétől pedig Gyarmatot, Csíkvándot, Malomsokot. A Balaton északi partját Zala vármegye területéből (a balatonfüredi, tapolcai, sümegi és keszthelyi járásokat) is Veszprém megyéhez csatolták.

Komitat Veszprém

Okres Podmiot polityczny
ok.1000-1526 Królestwo Węgier
Komitat Veszprém

Comitatus Vesprimiensis (łac.)
Komitat Wesprim (niem.)
(1910)

Herb von Veszprém Comitatus Vesprimiensis (łac.) Komitat Wesprim (niem.)
Siedziba: Veszprém
Powierzchnia: 3 953 km²
Ludność: 229 776[2]
Narodowości: 87 % Węgrzy
13 % Niemcy[3]
Utworzony: XI wiek
Zlikwidowany: 1946
Veszprém

Przypisy

  1. Györffy György. "15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete.". István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2. 
  2. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)