Kán (ród): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 86 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1n]
+
[[Kategoria:0r]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z francuskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1n
 +
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%A1n&action=history
 +
|nota    = chorwacki
 +
}}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1n_nemzets%C3%A9g
 +
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Brocca&action=history
 +
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://fr.wikipedia.org/wiki/Famille_K%C3%A1n
 +
|autorzy = https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Famille_K%C3%A1n&action=history
 +
|nota    = francuski
 +
}}
  
Obitelj '''Kán''' (grofovi šikloški), mađarska plemenita obitelj koja je dala banove [[Hrvatska|Hrvatskoj]] i [[Slavonija|Slavoniji]], vojvode Erdelju i palatine Ugarskoj u 13. i 14. stoljeću.
+
{|
 +
|
 +
|}
  
== Povijest ==
+
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
Članovi obitelj Kán su pripadali plemenu Hermány. Oni su prešli Karpatske planine zajedno s mađarskim poglavarom Árpádom i nastanili se u Panoniji 895. godine. Bili su šikloški grofovi od 900. godine.
+
'''Kán''', także '''''Kean''''' (1240) lub '''''Kan''''' (1251) – ''Progenies Magni Jule Bani'' (1303), jeden z węgierskich rodów epoki [[Arpadowie|Arpadów]], o których tylko niewielką ilość danych można odnaleźć w źródłach i dokumentach. Nieznana jest też dokładnie wymowy nazwy, ponieważ jeśli pisownia Kean jest poprawna, to według współczesnego węgierskiego wymawialibyśmy ją dzisiaj jako Kaján (por. Keanto, dziś Kánántó), a w 1281 r. jeden z członków rodu faktycznie nazywał się Kaján. Nazwę rodu komplikuje również fakt, że podczas panowania króla Węgier [[IV. Béla|Beli IV]] członkowie rodu zawsze nazywali siebie „''potomkami Starego Zakonu Gyula''”.
  
== Članovi ==
+
== Gałęzie rodu ==
  
* [[Julije I. Kán]], šikloški grof, hrvatski i slavonski ban (1213., 1229.-1235.), erdeljski vojvoda (1201.-1214.), ugarski palatin (1215.-1218., 1222.-1226.)
+
=== I. Siklós lub Báni ===
  
* [[Ladislav I. Kán]], sin Julije I. Kána, šikloški grof, ugarski palatin (1242.-1245.), hrvatski i slavonski ban (1245.-1246.), erdeljski vojvoda (1260.-1267., 1275.-1276.)
+
* '''[[Kán I. Gyula]]''' ''Nagy'' († 1237), hrabia Siklós, [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1213 lub 1219 i 1229-1235), '''[[sędzia królewski]]''' (1201; 1212-1213) [[wojewoda Siedmiogrodu]] (1201 i 1214), [[Palatyn Królestwa Węgier]], (1215–1217÷18 i 1222-1226), ''[[ispán]]'' komitatów: [[Szolnok]] (od 1219), [[Bodrog]] (w 1220 i 1222-1224), [[Sopron]] (1224-1226 i 1229), [[ban tatarski]] (1229-1235), ,  ''[[ispán]]'' komitatów: [[Somogy]], [[Baranya]] i [[Valkó]], [[ban tatarski]]
 +
** '''[[Kán I. László]]''' († po 1247), hrabia Siklós, '''[[koniuszy królewski]]''' (1217-1222), '''[[sędzia królewski]]''' (1224-1230; 1234-1235; 1242; 1247), [[palatyn Królestwa Węgier]] (1242-1245), [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1245-1246÷47) (Slawonii)
 +
*** [https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_K%C3%A1n Kán Miklós], [[Arcybiskup Ostrzyhomia|arcybiskup-elekt Ostrzyhomia]] w latach 70. XIII wieku
 +
*** '''[[Kán II. László]]''' († 1278), [[wojewoda Siedmiogrodu]] (1263-1264 lub 1260–1267 i 1275-1276), '''[[sędzia królewski]]''' (1264)
 +
**** '''[[Kán III. László]]''' († 1315), węgierski oligarcha, [[wojewoda Siedmiogrodu]] (1294±95-1314÷15). Błędnie uważa się go za założyciela rodziny [[Lackfi]] lub [[Lacković]].<ref name=Pallas>[http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/063/pc006306.html#2 "László (9)", ''A Pallas Nagy Lexikona'', Budapest 1897]</ref>; ożeniony z księżniczką królewskiej rodziny z Polski
 +
** '''[[Kán II. Gyula]]''' († po 1234), hrabia Siklós, '''[[stolnik królewski]]''' (1222−1228), [[wojewoda Siedmiogrodu]] (1230-1233)
 +
*** I. Miklós (ft 1241); żona: Kaboli Iloná
 +
**** III. Gyula († 1299), ''[[ispán]]'' komitatów [[Baranya]] (1283-1298) i [[Tolna]] (1294), założyciel gałęzi '''''Baranya'''''
 +
**** Ilona (* 1298, † 1336); mąż: [[Győr Jakab]]
 +
**** I. Péter (* 1283, † 1341), ''[[főispán]]'' [[Baranya]]; żona: Kaboli Iloná − dziedzic majątku, panem Baranyi w 1313
 +
***** Pál (1335-1341); 1.żona: Bogár Ilona
 +
****** III. Miklós (* 1356, † 1395)
 +
****** IV. Gyula (* 1342, † 1365)
 +
******* IV. Miklos (* 1372, † 1384)
 +
******** V. Gyula († przed 1395)
 +
****** II. István (* 1342, † 1371)
  
* [[Julije II. Kán]], sin Julije I. Kána, šikloški grof, erdeljski vojvoda (1230.-1233.)
+
=== II. Beremendi ===
 +
* A1. Simon (1251)
 +
** B1. Buchk
 +
** B2. Gyula
  
* [[Ladislav II. Kán]], sin Julije I. Kána, oženio princezu poljske kraljevske obitelji [[Piast]], erdeljski vojvoda (1294.-1315.), osnivač dinastije [[Lacković]]
+
=== III. Miklós ===
 +
* III. Miklós
 +
** B1. Orbán (1281)
 +
** B2. Kaján (1281)  
  
* Julius I. Kán, hrabia Siklo, chorwacki i słowiański Ban (1213, 1229-1235), książę Erdel (1201-1214), węgierski palatyn (1215-1218, 1222-1226)
+
=== IV. Mihály ===
 +
* A1. IV. Mihály
 +
** B1. Balázs (1281)
  
* Ladislav I. Kán, syn Julius I. Kán, hrabia Siklo, węgierski palatyn (1242-1245), chorwacki i słowiański zakaz (1245-1246), książę Erdel (1260-1267, 1275-1276). )
+
== Posiadłości ==
  
* Julije II. Kán, syn Julii I. Kán, hrabia Siklo, książę Erdel (1230-1233)
+
'''Gałąź Siklós miała posiadłości między Górami Siklós a Drawą:'''
  
* Władysław II. Kán, syn Julii I. Kán, poślubił księżniczkę polskiej rodziny królewskiej Piasta, księcia Erdela (1294–1315), założyciela dynastii Lackovic
+
Główną posiadłością tej gałęzi było miasto Siklós, które w tym czasie zostało pisane było ''Soklyós'', wraz z jego zamkiem oraz częścią Harsány (Ebes-Harsány) od 1283 do 1313, Tótfalu (1345), Kápolnás-Sári i Töttös od 1339 do 1341, Część dużej wioski z 1294 r., Beremend lub Beremend i Vég-Bala 1283-1293.
  
 +
Mieli także:
  
 +
- między potokiem Okor i rzeką Drawą: Kovácshida (1337-1342), Szerdahely (1337-1242), Rád (1447-1342), Petend (1330),  Aranyos (1330), Szomorréve (1330), Páh (przed 1356), Drava-Palkonya (przed 1353), Csehi, Tésenfalva [dziś Tésenfa] (1334), Sapporca, Somorphal (1251-1356), Kémes (1251), Azariah [dziś Aderjás ] (1251-1346), Ostró [Ztro] (1251), a także 3 wioski o nieznanej dziś lokalizacji: Csepel (1346), Lak (1251-1346) i Kengyel (1346) oraz Almás i Szalóktelke, które są nadal niezdefiniowane, ale '''śródlądowe''' wsie (przed 1338).
  
<hr>
+
- po północnej stronie Gór Siklós, niedaleko Bessin w Szentes (prawdopodobnie dzisiejsza Bisse)
  
Za: [https://en.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1n]
+
- komitat [[Baranya]], obecnie część komitatu [[Somogy]]; Ziemia Święta w dolinie potoku Alma, która do 1323 roku była odgałęzieniem Siklós (pustkowie na północ od Mosgó na początku XX wieku).  
  
'''Kán''' is the name of a [[Kingdom of Hungary|Hungarian]] noble family which gave [[Ban (title)|bans]] (governors) to [[Croatia]] and [[Slavonia]], [[voivode]]s to Transylvania, and [[Palatine (Kingdom of Hungary)|palatines]] to Hungary in the 13th and 14th centuries.
+
- Letenye, położone w nieznanym miejscu w powiecie Baranya
  
==History==
+
- za Drawą posiadłość Gyula I była własnością Necicza do 1237 r. (Obecnie Nasicz)
  
The Kán family were members of the Hermány clan. They crossed the Carpathian mountains together with [[Árpád]], leader of the [[Magyars]], and settled in [[Pannonia]] in 895. They were Counts of [[Siklós]] from the year 900.
+
- poza Drawą była także posiadłość Senterzsébet; które składała się z małych wiosek (osiedli) Máriáslaka, Dezsőfiaistvánfalva, Gyurisfiamárklaka, Demeterispánlaka, Chotkolth, Chak, Hovalkpataka, Herlek, Damjanlaka, Imrelaka i Gregoryvadlaka, które otrzymali w 1337 r. Te małe osady były prawdopodobnie nowymi osadami i dlatego osiedle musiało leżeć gdzieś w późniejszych powiatach  [[Verőcze]], [[Pozsega]] i [[Belovár-Körös]]. (Według [[Csánki Dezső]], na północ od Vaski, na prawym brzegu rzeki Drawy była Szenterzsébet).
  
==Members==
 
  
Notable members of the family include:
+
'''Siedmiogrodzkie posiadłości klanu Kán:'''
  
:'''Transylvanian branch'''
+
- Gyula-Medgyes, Tóbiásfalva (na południowy wschód od Medgyestől), Miklóstelke (predium Nicolai, wcześniej na południe od Medgyestől), [[Mikeszásza]] i [[Hosszúaszó (Fehér megye)|Hosszúaszó]] a [[Nagy-Küküllő (folyó)|Nagy-Küküllő]] i krainy Abrout ziemia zwana [[Ompoly (folyó)|Ompoly]]
  
* [[Julius I Kán|Julius I]] (Hungarian: Gyula) Kán. Count of Siklós. [[Ban of Croatia-Slavonia|Ban of Croatia and Slavonia]], 1213, 1229-1235. [[Voivode of Transylvania]], 1201-1214. [[Palatine (Kingdom of Hungary)|Palatine of Hungary]], 1215–1218, 1222-1226.
+
Posiadłość klanu Kán w komitacie Borsod:
* [[Ladislaus I Kán|Ladislaus I]] (Hungarian: László) Kán, son of Julius I Kán. Count of Siklós. Palatine of Hungary, 1242-1245. Ban of Croatia and Slavonia, 1245-1246.
 
* [[Julius II Kán]], son of Julius I Kán. Count of Siklós. Voivode of Transylvania, 1230-1233.
 
* [[Ladislaus II Kán]] (Hungarian: László) Kán, son of Ladislaus I Kán. Voivode of Transylvania, 1260–1267, 1275-1276.
 
* [[Nicholas Kán]], son of Ladislaus I Kán. Archbishop-elect of Esztergom in the 1270s.
 
* [[Ladislaus Kán|Ladislaus III Kán]], son of Ladislas II Kán. Married a princess of the [[Piast]] royal family of Poland. Voivode of Transylvania 1294-1315. He is thought incorrectly to be the founder of the [[Lackfi]] or [[Lacković]] family.<ref name=Pallas>[http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/063/pc006306.html#2 "László (9)", ''A Pallas Nagy Lexikona'', Budapest 1897]</ref>
 
  
* [[Julius I Kán | Julius I]] (węgierski: Gyula) Kán. Hrabia Siklós. [[Zakaz Chorwacji i Slawonii | Zakaz Chorwacji i Slawonii]], 1213, 1229-1235. [[Wojewoda Transylwanii]], 1201–1214. [[Palatyn (Królestwo Węgier) | Palatyn Węgier]], 1215–1218, 1222–1226.
+
- Tardonya (dawniej własność Gyula I.)  
* [[Ladislaus I Kán | Ladislaus I]] (węgierski: László) Kán, syn Julius I Kán. Hrabia Siklós. Palatyn Węgier, 1242-1245. Zakaz Chorwacji i Slawonii, 1245–1246.
 
* [[Julius II Kán]], syn Julius I Kán. Hrabia Siklós. Wojewoda Siedmiogrodu, 1230-1233.
 
* [[Ladislaus II Kán]] (węgierski: László) Kán, syn Ladislaus I Kán. Wojewoda Transylwanii, 1260–1267, 1275–1276.
 
* [[Nicholas Kán]], syn Władysława I Kana. Arcybiskup elekt Esztergom w latach 70.
 
* [[Ladislaus Kán | Ladislaus III Kán]], syn Ladislas II Kán. Poślubił księżniczkę [królewskiej] rodziny królewskiej [Piastów]. Wojewoda Transylwanii 1294-1315. Błędnie uważa się go za założyciela rodziny [[Lackfi]] lub [[Lacković]]. <Ref name = Pallas> [http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/063/pc006306. html # 2 „László (9)”, „A Pallas Nagy Lexikona” ”, Budapeszt 1897] </ref>
 
  
:'''Baranya branch'''
+
- osada, która teraz została zniszczona, kiedyś znajdowała się w pobliżu [[Pétervására]].
  
* [[Julius III Kán]], son of Nicholas Kán. Ispán of [[Baranya County (former)|Baranya]] and [[Tolna County (former)|Tolna]] Counties, 1294.
+
== Źródła ==
 +
* [[Karácsonyi János]] A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig
  
==Notes and references==
+
== Przypisy ==
<references/>
+
{{izvori}}
  
{{Noble kindreds in the Kingdom of Hungary}}
+
|
 +
{{Rodzina Infobox
 +
|rodzina_1              = Kán
 +
|herb                  = 1024px-Kán.svg.png
 +
|kraj                  = [[Królestwo Węgier]]
 +
|tytulatura            =
 +
|założyciel            =
 +
|ostatni władca        =
 +
|obecny władca          =
 +
|początek              = XIII wiek
 +
|koniec                =
 +
|rok złożenia z funkcji =
 +
|pochodzenie            = węgierskie
 +
|klan                  =
 +
|ród                    =
 +
|rodzina                =
 +
|gniazda                =
 +
|gałęzie                = [[Siklósi]]<br>[[Beremendi]]<br>[[Miklósi]] ?<br>[[Mihály]] ?
 +
}}
 +
|}
  
{{DEFAULTSORT:Kan}}
+
[[Kategoria:Genealogia]]
[[Category:Kán (genus)| ]]
+
[[Kategoria:Rody]]
[[Category:History of Baranya (region)]]
+
[[Kategoria:Kán]]
 
 
 
 
 
 
[[Kategorija:Hrvatska povijest 1102.-1527.]]
 

Aktualna wersja na dzień 17:08, 8 sty 2021

Kán, także Kean (1240) lub Kan (1251) – Progenies Magni Jule Bani (1303), jeden z węgierskich rodów epoki Arpadów, o których tylko niewielką ilość danych można odnaleźć w źródłach i dokumentach. Nieznana jest też dokładnie wymowy nazwy, ponieważ jeśli pisownia Kean jest poprawna, to według współczesnego węgierskiego wymawialibyśmy ją dzisiaj jako Kaján (por. Keanto, dziś Kánántó), a w 1281 r. jeden z członków rodu faktycznie nazywał się Kaján. Nazwę rodu komplikuje również fakt, że podczas panowania króla Węgier Beli IV członkowie rodu zawsze nazywali siebie „potomkami Starego Zakonu Gyula”.

Gałęzie rodu

I. Siklós lub Báni

II. Beremendi

  • A1. Simon (1251)
    • B1. Buchk
    • B2. Gyula

III. Miklós

  • III. Miklós
    • B1. Orbán (1281)
    • B2. Kaján (1281)

IV. Mihály

  • A1. IV. Mihály
    • B1. Balázs (1281)

Posiadłości

Gałąź Siklós miała posiadłości między Górami Siklós a Drawą:

Główną posiadłością tej gałęzi było miasto Siklós, które w tym czasie zostało pisane było Soklyós, wraz z jego zamkiem oraz częścią Harsány (Ebes-Harsány) od 1283 do 1313, Tótfalu (1345), Kápolnás-Sári i Töttös od 1339 do 1341, Część dużej wioski z 1294 r., Beremend lub Beremend i Vég-Bala 1283-1293.

Mieli także:

- między potokiem Okor i rzeką Drawą: Kovácshida (1337-1342), Szerdahely (1337-1242), Rád (1447-1342), Petend (1330), Aranyos (1330), Szomorréve (1330), Páh (przed 1356), Drava-Palkonya (przed 1353), Csehi, Tésenfalva [dziś Tésenfa] (1334), Sapporca, Somorphal (1251-1356), Kémes (1251), Azariah [dziś Aderjás ] (1251-1346), Ostró [Ztro] (1251), a także 3 wioski o nieznanej dziś lokalizacji: Csepel (1346), Lak (1251-1346) i Kengyel (1346) oraz Almás i Szalóktelke, które są nadal niezdefiniowane, ale śródlądowe wsie (przed 1338).

- po północnej stronie Gór Siklós, niedaleko Bessin w Szentes (prawdopodobnie dzisiejsza Bisse)

- komitat Baranya, obecnie część komitatu Somogy; Ziemia Święta w dolinie potoku Alma, która do 1323 roku była odgałęzieniem Siklós (pustkowie na północ od Mosgó na początku XX wieku).

- Letenye, położone w nieznanym miejscu w powiecie Baranya

- za Drawą posiadłość Gyula I była własnością Necicza do 1237 r. (Obecnie Nasicz)

- poza Drawą była także posiadłość Senterzsébet; które składała się z małych wiosek (osiedli) Máriáslaka, Dezsőfiaistvánfalva, Gyurisfiamárklaka, Demeterispánlaka, Chotkolth, Chak, Hovalkpataka, Herlek, Damjanlaka, Imrelaka i Gregoryvadlaka, które otrzymali w 1337 r. Te małe osady były prawdopodobnie nowymi osadami i dlatego osiedle musiało leżeć gdzieś w późniejszych powiatach Verőcze, Pozsega i Belovár-Körös. (Według Csánki Dezső, na północ od Vaski, na prawym brzegu rzeki Drawy była Szenterzsébet).


Siedmiogrodzkie posiadłości klanu Kán:

- Gyula-Medgyes, Tóbiásfalva (na południowy wschód od Medgyestől), Miklóstelke (predium Nicolai, wcześniej na południe od Medgyestől), Mikeszásza i Hosszúaszó a Nagy-Küküllő i krainy Abrout ziemia zwana Ompoly

Posiadłość klanu Kán w komitacie Borsod:

- Tardonya (dawniej własność Gyula I.)

- osada, która teraz została zniszczona, kiedyś znajdowała się w pobliżu Pétervására.

Źródła

Przypisy

Kán

Herb {{{dynastia}}}
Kraj Królestwo Węgier
Początek XIII wiek
Koniec
Pochodzenie węgierskie
Gałęzie Siklósi
Beremendi
Miklósi ?
Mihály ?