Csongrád: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "{{Uwaga| |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Csongr%C3%A1d_v%C3%A1rmegye |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Csongr%C3%A1d_v%C3%A1rmegye&action=hi...")
 
 
(Nie pokazano 16 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Kategoria:1]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Csongr%C3%A1d_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Csongr%C3%A1d_v%C3%A1rmegye
−
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Csongr%C3%A1d_v%C3%A1rmegye&action=history
+
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Csongr%C3%A1d_v%C3%A1rmegye&action=history
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
Linia 12: Linia 14:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
 +
[[Plik:Csongrád_county_administrative_map.jpg|thumb|left|Mapa administracyjna komitatu Csongrád z 1910 r.]]
  
 +
'''Csongrád vármegye''' (niem. ''Tschongrad'', łac. ''Chongradiensis'' lub ''Csongradiensis'', słow. ''Čongrádska župa'') jest jednostką administracyjną w środkowej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Większość terytorium komitatu na początku XX wieku należy obecnie do komitatu [[Csongrád]] na Węgrzech, tylko [https://pl.wikipedia.org/wiki/Horgo%C5%A1 Horgos] należy do Serbii.
  
−
'''Csongrád vármegye''' (németül: Tschongrad; latinul: Chongradiensis, Csongradiensis) közigazgatási egység a [[Magyar Királyság]] [[Alföld|középső részében]]. A vármegye 20. század eleji területének legnagyobb része ma a [[magyarország]]i [[Csongrád megye|Csongrád megyéhez]] tartozik, csupán [[Horgos]] tartozik [[Szerbia|Szerbiához]].
+
== Geografia ==
  
−
== Földrajz ==
+
Teren komitatu jest niemal wszędzie równinny, tylko w nielicznych miejscach można znaleźć sztucznie usypane wzgórza. Równina opada w kierunku zachodnio-wschodnim, w Szeged osiąga 80 m nad poziomem morza. W zachodniej części komitatu równina wznosi się jednak do 120 m. Komitat ma kilka ważnych rzek: Cisę, do której dopływa wiele rzek, Maros i Körös. Podobnie jak jego wschodni sąsiad, ziemia komitatu [[Csanád]], gleba [[Csongrád]]u jest niezwykle żyzna. miniaturka | po lewej | 360px | Mapa administracyjna powiatu Csongrád z 1910 r
−
A vármegye területe szinte mindenhol síkság, csak néhány helyen találni mesterségesen emelt dombokat. A síkság nyugat-kelet irányba ereszkedik alá, [[Szeged]]nél tengerszint fölötti magassága 80 m. A síkság a vármegye nyugati részén viszont már 120 m-re is felemelkedik. A vármegyének több fontos folyója van: a [[Tisza]], amelyhez rengeteg ér csatlakozik, a [[Maros]], a [[Körösök|Körös]].
+
 
−
Hasonlóan keleti szomszédjához, [[Csanád vármegye]] talajához, '''Csongrád vármegye''' talaja is rendkívül termékeny.
+
== Historia ==
−
[[Fájl:Csongrád county administrative map.jpg|bélyegkép|balra|360px|Csongrád vármegye közigazgatási térképe 1910-ből]]
+
 
 +
Komitat został założony przez króla [[I. István|Stefana I]] w momencie założenia państwa i organizacji królewskiego systemu komitatów z centrum [[Bácsvár]], prawdopodobnie opartego na majątkach rodu [[Borkalán]]ów.<ref>Györffy György. 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete., ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2</ref> Jego pierwszą siedzibą był Csongrád. Po najeździe Tatarów [[IV. Béla|Bela IV]] przeniósł siedzibę do Szegedu.
 +
 
 +
W XVI wieku został zajęty przez [[Imperium|Imperium Osmańskie]], a później w XVII wieku zajęty przez Imperium Habsburgów.
 +
 
 +
Jego siedzibą był Szegvár (1773−1883) i Szentes (1883−1950).
 +
 
 +
Od 1918 roku [[Horgos]] stał się częścią Królestwa Serbii-Chorwacji-Słowenii (później Jugosławia, obecnie Serbia, w tym [[Vajdaság|Wojwodina]]).
 +
 
 +
Podczas reformy w 1950 r. południowo-zachodnia część komitatu [[Csanád]], obejmująca pozostałą na Węgrzech część dawnego komitatu [[Torontál vármegye|Torontál]], została przyłączona do terytorium komitatu [[Csongrád megye|Csongrád]].
  
 
|
 
|
 +
{{Historia komitatu
 +
|tytuł = Komitat Pozsony
 +
|grafika =
 +
|opis grafiki =
 +
|okres 0 = Okres
 +
|forma 0 = Podmiot polityczny
 +
|okres 1 = ok.1000-1526
 +
|forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]]
 +
|okres 2 = 1526-1699
 +
|forma 2 = okupacja turecka
 +
|okres 3 = 1699-1867
 +
|forma 3 = Królestwo Węgier
 +
|okres 4 = 1867-1918
 +
|forma 4 = Austro-Węgry
 +
|okres 5 = 1918−
 +
|forma 5 = Węgry, bez rejonu [[Horgos]], który stał się częścią Jugosławii (dzisiaj Serbii)
 +
|okres 6 =
 +
|forma 6 =
 +
|okres 7 =
 +
|forma 7 =
 +
|okres 8 = 
 +
|forma 8 =
 +
|okres 9 =
 +
|forma 9 =
 +
|okres 10 =
 +
|forma 10 =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
−
|Nazwa        = Bihar
+
|Nazwa        = Csongrád<br>
 +
''Comitatus Csongradiensis  (łac.)''<br>
 +
''Komitat Tschongrad  (niem.)''
 
|Rok          = 1910
 
|Rok          = 1910
−
|Herb        = Coa_Hungary_County_Bihar.svg
+
|Herb        = Coa_Hungary_County_Csongrád_(history).svg
−
|Siedziba    = Nagyvárad
+
|Siedziba    = Csongrád
−
|Powierzchnia = 10 657
+
|Powierzchnia = 3 569
−
|Ludność      = 646 301
+
|Ludność      = 325 500
−
|Narodowości  = 57 % Węgrzy<br>41 % Rumuni<br>1 % Słowacy<br>0,5 % Niemcy<br>0,5 % inni
+
|Narodowości  = 98 % Węgrzy, 1 % Niemcy, 1 % Serbowie i inni
−
|Utworzony    = XI wiek
+
|Utworzony    = XII wiek
 
|Zlikwidowany = 4.06.1920<br>([[Traktat z Trianon]])
 
|Zlikwidowany = 4.06.1920<br>([[Traktat z Trianon]])
−
|Mapa        = Hungary_Bihar.png
+
|Mapa        = Csongrad.png
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
{{SORTUJ:Komitaty, Csongrád}}
 +
 +
[[Kategoria:Komitaty]]
 +
[[Kategoria:Komitaty XII wiek]]
 +
[[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1920]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Serbii]]

Aktualna wersja na dzień 16:45, 18 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
18px Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Csongrád county administrative map.jpg
Mapa administracyjna komitatu Csongrád z 1910 r.

Csongrád vármegye (niem. Tschongrad, łac. Chongradiensis lub Csongradiensis, słow. Čongrádska župa) jest jednostką administracyjną w środkowej części Królestwa Węgier. Większość terytorium komitatu na początku XX wieku należy obecnie do komitatu Csongrád na Węgrzech, tylko Horgos należy do Serbii.

Geografia

Teren komitatu jest niemal wszędzie równinny, tylko w nielicznych miejscach można znaleźć sztucznie usypane wzgórza. Równina opada w kierunku zachodnio-wschodnim, w Szeged osiąga 80 m nad poziomem morza. W zachodniej części komitatu równina wznosi się jednak do 120 m. Komitat ma kilka ważnych rzek: Cisę, do której dopływa wiele rzek, Maros i Körös. Podobnie jak jego wschodni sąsiad, ziemia komitatu Csanád, gleba Csongrádu jest niezwykle żyzna. miniaturka | po lewej | 360px | Mapa administracyjna powiatu Csongrád z 1910 r

Historia

Komitat został założony przez króla Stefana I w momencie założenia państwa i organizacji królewskiego systemu komitatów z centrum Bácsvár, prawdopodobnie opartego na majątkach rodu Borkalánów.[1] Jego pierwszą siedzibą był Csongrád. Po najeździe Tatarów Bela IV przeniósł siedzibę do Szegedu.

W XVI wieku został zajęty przez Imperium Osmańskie, a później w XVII wieku zajęty przez Imperium Habsburgów.

Jego siedzibą był Szegvár (1773−1883) i Szentes (1883−1950).

Od 1918 roku Horgos stał się częścią Królestwa Serbii-Chorwacji-Słowenii (później Jugosławia, obecnie Serbia, w tym Wojwodina).

Podczas reformy w 1950 r. południowo-zachodnia część komitatu Csanád, obejmująca pozostałą na Węgrzech część dawnego komitatu Torontál, została przyłączona do terytorium komitatu Csongrád.

Komitat Pozsony

Okres Podmiot polityczny
ok.1000-1526 Królestwo Węgier
1526-1699 okupacja turecka
1699-1867 Królestwo Węgier
1867-1918 Austro-Węgry
1918− Węgry, bez rejonu Horgos, który stał się częścią Jugosławii (dzisiaj Serbii)
Komitat Csongrád

Comitatus Csongradiensis (łac.)
Komitat Tschongrad (niem.)
(1910)

Herb von Csongrád Comitatus Csongradiensis (łac.) Komitat Tschongrad (niem.)
Siedziba: Csongrád
Powierzchnia: 3 569 km²
Ludność: 325 500[2]
Narodowości: 98 % Węgrzy, 1 % Niemcy, 1 % Serbowie i inni[3]
Utworzony: XII wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Csongrád

Przypisy

  1. ↑ Györffy György. 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete., István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Csongrád&oldid=55391”