Okręg Bihor: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "km<sup>2</sup>" na "km²")
 
(Nie pokazano 54 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:2]]
 
[[Kategoria:2]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Okr%C4%99g_Bihor
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Okr%C4%99g_Bihor
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Bihor&action=history
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Bihor&action=history
 
|nota    = polski
 
|nota    = polski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Bihor_County
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bihor_County&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://de.wikipedia.org/wiki/Kreis_Bihor
 +
|autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Kreis_Bihor&action=history
 +
|nota    = niemiecki
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Bihar_megye
 +
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bihar_megye&action=history
 +
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
  
Linia 14: Linia 42:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 +
[[Plik:Provinz Bihor Romania CIA2006.png|thumb|left|600px|Mapa okręgu Bihor]]
 +
[[Plik:Bihor County Hungarians.png|thumb|300px|right|Odsetek Węgrów w okręgu Bihor według spisu ludności z 2011 roku.
 +
{{legend|#FF0000|Węgierska większość powyżej 80%}}
 +
{{legend|#FF813E|Węgierska większość między 50-79%}}
 +
{{legend|#FFFF00|Węgierska mniejszość powyżej 20%}}
 +
{{legend|#9ADAEB|Węgierska mniejszość poniżej 20%}}
 +
{{legend|#818181|Węgierska mniejszość poniżej 10%}}
 +
]]
  
−
'''Bihar megye''' (pol. ''Bihor'', rum. ''Bihor'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w [[Rumunia|Rumunii]], obejmujący północną część [[Kriszana|Kriszany]], ze stolicą w mieście [[Oradea]]. Znajduje się w [[Region Północno-zachodni|regionie północno-zachodnim]] i graniczy z [[Węgry|Węgrami]] oraz z okręgami [[Okręg Satu Mare|Satu Mare]], [[Okręg Sălaj|Sǎlaj]], [[Okręg Kluż|Kluż]], [[Okręg Alba|Alba]] i [[Okręg Arad|Arad]].
+
'''Bihar megye''' (pol. ''okręg Bihor'', rum. ''Județul Bihor'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w [[Rumunia|Rumunii]], obejmujący północną część [[Kriszana|Kriszany]], ze stolicą w mieście [[Oradea]]. Znajduje się w [[Region Północno-zachodni|regionie północno-zachodnim]] i graniczy z [[Węgry|Węgrami]] oraz z okręgami [[Okręg Satu Mare|Satu Mare]], [[Okręg Sălaj|Sǎlaj]], [[Okręg Kluż|Kluż]], [[Okręg Alba|Alba]] i [[Okręg Arad|Arad]].
  
 
Okręg ma powierzchnię 7544 km² i w 2000 r. liczył 600 223 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 80 os./km².
 
Okręg ma powierzchnię 7544 km² i w 2000 r. liczył 600 223 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 80 os./km².
 +
{{clear}}
 +
 +
== Toponimia ==
 +
 +
Pochodzenie nazwy Bihor jest niepewne, z wyjątkiem tego, że prawdopodobnie pochodzi od starożytnej fortecy w obecnej gminie Biharia. Prawdopodobnie pochodzi od vihor, serbskiego i ukraińskiego słowa oznaczającego „wicher” (''вихор'') lub słowiańskiego słowa biela hora oznaczającego „białą górę”<sup>[[potrzebne źródło]]</sup>. Inna teoria głosi, że Biharea ma etymologię [https://en.wikipedia.org/wiki/Classification_of_Thracian#Daco-Thracian dako-tracką] −  (''bi'' znaczy "dwa" i ''harati'' "wziąć" lub "prowadzic"), prawdopodobnie oznaczające dwie posiadłości ziemskie w księstwie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Menumorut Menumorut]. Inna teoria mówi, że nazwa pochodzi od ''bour'', rumuńskiego określenia tura (od łacińskiego słowa ''bubalus''). Zwierzę zamieszkiwało niegdyś ziemie północno-zachodniej Rumunii. Zgodnie z tą kontrowersyjną teorią nazwa zmieniła się z ''buar'' na ''buhar'' oraz na Bihar i Bihor.<ref>[http://www.oradeamea.com/numele-bihorului-etimologie-si-controverse/ "Numele Bihorului. Etimologie şi controverse"]. Oradea Mea. 23 lipca 2011. [dostep: 2017-10-21].</ref>
 +
 +
== Geografia ==
 +
[[File:Judetul Bihor 3D map.jpg|300px|left]]
 +
[[Plik:Rivers_Romania.png|right|500px]]
 +
 +
Okręg to ma łączną powierzchnię 7 544 km². We wschodniej części znajdują się [[Erdélyi-középhegység]] (''Góry Zachodniorumuńskie'') o wysokości do 1800 m (5906 stóp). Wysokość zmniejsza się w kierunku zachodnim, przechodząc przez wzgórza, kończąc się na ''Rumuńskiej Nizinie Zachodniej'' − wschodniej stronie [[Kárpát-medence]] (''Niziny Panońskiej'').
 +
Okręg to głównie basen hydrograficzny [[Körös]] (rum. ''Criș''), którego głównymi są rzeki: [[Sebes-Körös]] (rum. ''Crișul Repede''), [[Fekete-Körös]] (rum. ''Crișul Negru'') i [[Berettyó]] (rum. ''Barcău'').
 +
{{clear}}
 +
 +
=== Sąsiedzi ===
 +
{{Romanian counties map}}
 +
 +
* na wschodzie okręgi: [[okręg Sălaj|Sălaj]], [[okręg Cluj|Cluj]] i [[okręg Alba|Alba]] in the East.
 +
* na zachodzie Węgry – okręgi: [[okręg Hajdú-Bihar|Hajdú-Bihar]] i [[okręg  Békés|Békés]]
 +
* na północy [[okręg Satu Mare]];
 +
* na południu [[okręg Arad]].
 +
{{clear}}
 +
 +
== Demografia ==
 +
 +
W 2002 r. Bihor liczył 600 246 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 79,56/km². 48,6% ludności mieszka na obszarach miejskich, czyli poniżej średniej rumuńskiej.<ref>[http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2141&localitate_id=0 Romanian 2002 Census]</ref><ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf "Populaţia după etnie"]]'' (pdf). [https://web.archive.org/web/20090816034908/http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf Zarchiwizowano] (pdf) 21 października 2017 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref>
 +
 +
*[[Rumuni]] - 67.38%
 +
*[[Węgrzy]] - 25.96%
 +
*[[Romowie]] - 5.01%
 +
*[[Słowacy]] - 1.22%
 +
*[[Niemcy]] (<small>[[Szatmarscy Szwabowie]]</small>) - 0.19%
 +
 +
W dniu 31 października 2011 r. Bihor liczył 575 398 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła {{convert|72|PD/sqkm|PD/sqmi|0|abbr=on}}.<ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Recensamantul Populatiei si Locuintelor 2011: Populația stabilă după etnie – județe, municipii, orașe, comune]</ref>
 +
 +
*[[Rumuni]] – 66.96%
 +
*[[Węgrzy]] – 25.27%
 +
*[[Romowie]] – 6.33%
 +
*[[Słowacy]] – 1.1%
 +
*[[Niemcy]] (<small>[[Szatmarscy Szwabowie]]</small>) – 0.13%
  
 
== Struktura demograficzna ==
 
== Struktura demograficzna ==
Linia 37: Linia 121:
 
* [[Ormianie]] – 11
 
* [[Ormianie]] – 11
 
* [[Chorwaci]] – 3.
 
* [[Chorwaci]] – 3.
 +
 +
=== Wyznawcy ===
 +
99,4% ludności okręgu to chrześcijanie<ref>Romania and Bihor County Census, 2002, (po węgiersku) ''[http://nepszamlalas.adatbank.transindex.ro/?pg=9&id=4]''</ref> and of these:
 +
 +
* [[Rumuńscy ortodoksi]] – 59.7%
 +
* [[Reformowani]] – 18.1%;
 +
* Katolicy – 11.5% :
 +
** [[Rumuńscy katolicy]] – 9.2% i
 +
** [[Rumuńscy grekokatolicy]] – 2.3%;
 +
*[[Pentecostalism|Pentecostal]] – 5.7%;
 +
*[[Baptyści]] – 3.7%;
 +
*[[Adwentyści]] – 0.3%.
 +
 +
{| class="wikitable"
 +
! Rok
 +
! Liczba ludności<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992, 2002 și 2011"]'' (pdf). [https://web.archive.org/web/20060922081325/http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf Zarchiwizowano] (pdf) 16 sierpnia 2009 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref>
 +
|-
 +
| 1948
 +
| 536,323
 +
|-
 +
| 1956
 +
|{{increase}} 574,488
 +
|-
 +
| 1966
 +
|{{increase}} 586,460
 +
|-
 +
| 1977
 +
|{{increase}} 633,094
 +
|-
 +
| 1992
 +
|{{increase}} 634,093
 +
|-
 +
| 2002
 +
|{{decrease}} 600,246
 +
|-
 +
| 2011
 +
|{{decrease}} 575,398
 +
|}
  
 
== Podział terytorialny ==
 
== Podział terytorialny ==
 
Okręg Bihor dzieli się na 4 gminy miejskie (''municipiu''), 6 miast (''oraș'') i 90 gmin (''comună'').
 
Okręg Bihor dzieli się na 4 gminy miejskie (''municipiu''), 6 miast (''oraș'') i 90 gmin (''comună'').
 +
   
 +
       
 +
=== Największe miejscowości ===
 +
{| class="wikitable"
 +
|- class="hintergrundfarbe6"
 +
! Nazwa rumuńska
 +
! Nazwa niemiecka
 +
! Nazwa węgierska
 +
! Ludność
 +
|-
  
−
=== Gminy miejskie ===
+
|[[Oradea]] || [[Großwardein]] || [[Nagyvárad]]
−
* [[Oradea]]
+
|style="text-align:center"| 196.367
−
* [[Beiuș]]
+
|-
−
* [[Marghita]]
+
|[[Salonta]] || [[Großsalontha]] || [[Nagyszalonta]]
−
* [[Salonta]]
+
|style="text-align:center"| {{0}}17.735
−
 
+
|-
−
=== Miasta ===
+
|[[Marghita]] || [[Margarethen]] || [[Margitta]]
−
* [[Aleșd]]
+
|style="text-align:center"| {{0}}15.770
−
* [[Nucet]]
+
|-
−
* [[Săcueni]]
+
|[[Săcueni]] || [[Zickelhid]] || [[Székelyhíd]]
−
* [[Ștei]]
+
|style="text-align:center"| {{0}}11.526
−
* [[Valea lui Mihai]]
+
|-
−
* [[Vașcău]]
+
|[[Beiuș]] ||  || [[Belényes]]
 +
|style="text-align:center"| {{0}}10.667
 +
|-
 +
|[[Aleșd]] ||  || [[Élesd]]
 +
|style="text-align:center"| {{0}}10.066
 +
|-
 +
|[[Valea lui Mihai]] ||  || [[Érmihályfalva]]
 +
|style="text-align:center"| {{0|00}}9.902
 +
|-
 +
|[[Sânmartin (Bihor)|Sânmartin]] ||  || [[Váradszentmárton]]
 +
|style="text-align:center"| {{0|00}}9.572
 +
|-
 +
|[[Tinca (Bihor)|Tinca]] ||  || [[Tenke]]
 +
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.793
 +
|-
 +
|[[Popești (Bihor)|Popești]] ||  || [[Papfalva]]
 +
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.362
 +
|-
 +
|[[Tileagd]] ||  || [[Mezőtelegd]]
 +
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.968
 +
|-
 +
|[[Diosig]] ||  || [[Bihardiószeg]]
 +
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.816
 +
|-
 +
|[[Ștei]] ||  || [[Vaskohsziklás]]
 +
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.529
 +
|-
 +
|[[Nucet]] || || [[Diófás]]
 +
|style="text-align:center"| {{0|00}}2.148
 +
|-
 +
|[[Vașcău]] || || [[Vaskoh]]
 +
|style="text-align:center"| {{0|00}}2.291
 +
|-
 +
|colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stan na 20 października 2011)</small><ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] (MS Excel; 1,3 MB)</ref>
 +
|}
  
 
=== Gminy ===
 
=== Gminy ===
Linia 151: Linia 317:
  
 
|}
 
|}
 +
 +
== '''Dane etniczne w tabeli''' ==
 +
{| class="toccolours" style="margin: 0 1em 0 1em;" width="90%"
 +
|-
 +
! align="center" colspan="17" style="background:#ccccff" | '''Struktura etniczna''' (2002)
 +
|-
 +
! <small>align="center" | <small>'''Całkowicie'''
 +
! align="center" | <small>[[Rumuni]]
 +
! align="center" | <small>[[Węgrzy]]
 +
! align="center" | <small>[[Romowie]]
 +
! align="center" | <small>[[Słowacy]]
 +
! align="center" | <small>[[Niemcy]]
 +
! align="center" | <small>[[Żydzi]]
 +
! align="center" | <small>[[Ukraińcy]]
 +
! align="center" | <small>[[Grecy]]
 +
! align="center" | <small>[[Rosjanie]]
 +
! align="center" | <small>[[Bułgarzy]]
 +
! align="center" | <small>[[Serbowie]]
 +
! align="center" | <small>[[Polacy]]
 +
! align="center" | <small>[[Turcy]]
 +
! align="center" | <small>[[Czesi]]
 +
! align="center" | <small>[[Ormianie]]
 +
! align="center" | <small>[[Chorwaci]]
 +
|-
 +
| align="center" |'''600223'''
 +
| align="center" | 404537
 +
| align="center" | 155554
 +
| align="center" | 30237
 +
| align="center" | 7361
 +
| align="center" | 1137
 +
| align="center" | 242
 +
| align="center" | 174
 +
| align="center" | 71
 +
| align="center" | 63
 +
| align="center" | 31
 +
| align="center" | 31
 +
| align="center" | 21
 +
| align="center" | 15
 +
| align="center" | 14
 +
| align="center" | 11
 +
| align="center" | 3
 +
|-
 +
| align="center" | '''100%'''
 +
| align="center" | 67.40%
 +
| align="center" | 25.91%
 +
| align="center" | 5.00%
 +
| align="center" | 1.22%
 +
| align="center" | 0.19%
 +
| align="center" |
 +
| align="center" |
 +
|}
 +
 +
== '''Tabela danych religijnych''' ==
 +
{| class="toccolours" style="margin: 0 1em 0 1em;" width="90%"
 +
|-
 +
! align="center" colspan="16" style="background:#ccccff" | '''Skład wyznaniowy''' (2002)
 +
|-
 +
! align = "center" | <small>'''Całkowicie'''
 +
! align = "center" | <small>[[Prawosławni]]
 +
! align = "center" | <small>[[Reformowani]]
 +
! align = "center" | <small>[[Rzymskokatolicy]]
 +
! align = "center" | <small>[[Sabatarianizm]]
 +
! align = "center" | <small>[[Baptyści]]
 +
! align = "center" | <small>[[Grekokatolicy]]
 +
! align = "center" | <small>[[Adwentyści]]
 +
! align = "center" | <small>[[Ateiści]]
 +
! align = "center" | <small>[[Mozaiści]]
 +
! align = "center" | <small>[[Muzułmanie]]
 +
! align = "center" | <small>[[Luteranie]]
 +
|-
 +
| align="center" |'''600223'''
 +
| align="center" | 357996
 +
| align="center" | 107817
 +
| align="center" | 55555
 +
| align="center" | 34460
 +
| align="center" | 22366
 +
| align="center" | 14086
 +
| align="center" | 1858
 +
| align="center" | 1155
 +
| align="center" | 210
 +
| align="center" | 175
 +
| align="center" | ''166501''
 +
|-
 +
| align="center" | '''100%'''
 +
| align="center" | 59,6%
 +
| align="center" | 18,0%
 +
| align="center" | 9,3%
 +
| align="center" | 5,7%
 +
| align="center" | 3,7%
 +
| align="center" | 2,3%
 +
| align="center" | 0,3%
 +
| align="center" | 0,2%
 +
| align="center" |
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''27,7%''
 +
|}
 +
 +
== '''Odsetek Węgrów według miast''' ==
 +
[[Plik:Oradea City Hall.jpg|thumb|[[Nagyvárad]], a városháza a [[Sebes-Körös]] partján]]
 +
* [[Nagyvárad]]: 44 892 osób (24,5%)
 +
* [[Belényes]]: 704 osoby (7%)
 +
* [[Margitta]]: 6675 osób (44,1%)
 +
* [[Nagyszalonta]]: 9903 osoby (58,1%)
 +
* [[Érmihályfalva]]: 7851 osoby (81%)
 +
* [[Székelyhíd]]: 8612 osoby (77,4%)
 +
* [[Élesd]]: 1543 osoby (16%)
 +
* [[Diófás (Bihar megye)|Diófás]]: 74 osoby (3,4%)
 +
* [[Vaskohsziklás]]: 177 osób (2,8%)
 +
* [[Vaskoh]]: 13 osób (0,5%)
 +
 +
== Galeria ==
 +
<gallery>
 +
File:Piata_Unirii_Oradea.jpg|Oradea
 +
File:Református templom Margittán.JPG|Marghita
 +
File:Csonkatorony Arany Palota.jpg|Salonta
 +
File:Beius_centru_din_aer.jpg|Beiuș
 +
</gallery>
  
 
== Linki zewnętrzne ==
 
== Linki zewnętrzne ==
 
* [http://www.oradea-bihor.ro/ Oradea i Bihor]
 
* [http://www.oradea-bihor.ro/ Oradea i Bihor]
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
== Youtube ==
 +
 +
* [https://www.youtube.com/watch?v=-m8bq4NjS9s&feature=emb_logo Bihor county — The western gate of Transylvania]
  
 
|
 
|
 
{{Jednostka administracyjna infobox
 
{{Jednostka administracyjna infobox
−
  |nazwa                          = Bihar megye (węg.)<br>Bihor
+
  |nazwa                          = Bihar megye (węg.)<br><small>okręg Bihor</small>
−
  |nazwa oryginalna                = Bihor (rum.)
+
  |nazwa oryginalna                = Județul Bihor (rum.)
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |jednostka                      = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]]
 
  |jednostka                      = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]]
−
  |zdjęcie                        =  
+
  |zdjęcie                        = Oradea_(Nagyvárad)_-_piaţa_Unirii.JPG
−
  |opis zdjęcia                    =  
+
  |opis zdjęcia                    = Nagyvárad, stolica okręgu
 
  |herb                            = Actual Bihor county CoA.png
 
  |herb                            = Actual Bihor county CoA.png
 
|opis herbu =  
 
|opis herbu =  
Linia 187: Linia 477:
 
|Położenie na mapie 2            = Położenie na mapie Rumunii
 
|Położenie na mapie 2            = Położenie na mapie Rumunii
 
|2. mapa                          = Bihor.png
 
|2. mapa                          = Bihor.png
−
|nazwa 2. mapy                    =  
+
|nazwa 2. mapy                    = '''Mapa okręgu Bihar'''
 
  |współrzędne                    =  
 
  |współrzędne                    =  
 
  |commons                        = Category:Bihor County
 
  |commons                        = Category:Bihor County
 
  |www                            = http://www.prefecturabihor.rdsor.ro/
 
  |www                            = http://www.prefecturabihor.rdsor.ro/
 
}}
 
}}
 +
{{BH infobox térkép}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
[[Plik:BihorSolnocCrasnaCountyJosephinischeLandesaufnahme.jpg|thumb|right|280px|Dawny komitat Bihar stał się okręgiem Hajdú-Bihar na Węgrzech i okręgiem Bihor w Rumunii]]
 +
[[Plik:RSR Jud Bihor.png|thumb|right|150px|Herb dystryktu Bihor, w czasach realnego socjalizmu]]
 +
[[Plik:Interbelic Bihor County CoA.png|thumb|right|150px|Herb hrabstwa Bihor, w okresie międzywojennym]]
 
|}
 
|}
  
−
[[Kategoria:Okręg Bihor| ]]
+
[[Kategoria:Geografia]]
−
[[Kategoria:Okręgi Rumunii|Bihor]]
+
[[Kategoria:Geografia Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Rumunii]]

Aktualna wersja na dzień 16:42, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[2] [3] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[4] [5] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[6] [7] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[8] [9] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Provinz Bihor Romania CIA2006.png
Mapa okręgu Bihor
Plik:Bihor County Hungarians.png
Odsetek Węgrów w okręgu Bihor według spisu ludności z 2011 roku.
  Węgierska większość powyżej 80%
  Węgierska większość między 50-79%
  Węgierska mniejszość powyżej 20%
  Węgierska mniejszość poniżej 20%
  Węgierska mniejszość poniżej 10%

Bihar megye (pol. okręg Bihor, rum. Județul Bihor) – okręg w Rumunii, obejmujący północną część Kriszany, ze stolicą w mieście Oradea. Znajduje się w regionie północno-zachodnim i graniczy z Węgrami oraz z okręgami Satu Mare, Sǎlaj, Kluż, Alba i Arad.

Okręg ma powierzchnię 7544 km² i w 2000 r. liczył 600 223 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 80 os./km².

Toponimia

Pochodzenie nazwy Bihor jest niepewne, z wyjątkiem tego, że prawdopodobnie pochodzi od starożytnej fortecy w obecnej gminie Biharia. Prawdopodobnie pochodzi od vihor, serbskiego i ukraińskiego słowa oznaczającego „wicher” (вихор) lub słowiańskiego słowa biela hora oznaczającego „białą górę”potrzebne źródło. Inna teoria głosi, że Biharea ma etymologię dako-tracką − (bi znaczy "dwa" i harati "wziąć" lub "prowadzic"), prawdopodobnie oznaczające dwie posiadłości ziemskie w księstwie Menumorut. Inna teoria mówi, że nazwa pochodzi od bour, rumuńskiego określenia tura (od łacińskiego słowa bubalus). Zwierzę zamieszkiwało niegdyś ziemie północno-zachodniej Rumunii. Zgodnie z tą kontrowersyjną teorią nazwa zmieniła się z buar na buhar oraz na Bihar i Bihor.[1]

Geografia

300px
500px

Okręg to ma łączną powierzchnię 7 544 km². We wschodniej części znajdują się Erdélyi-középhegység (Góry Zachodniorumuńskie) o wysokości do 1800 m (5906 stóp). Wysokość zmniejsza się w kierunku zachodnim, przechodząc przez wzgórza, kończąc się na Rumuńskiej Nizinie Zachodniej − wschodniej stronie Kárpát-medence (Niziny Panońskiej). Okręg to głównie basen hydrograficzny Körös (rum. Criș), którego głównymi są rzeki: Sebes-Körös (rum. Crișul Repede), Fekete-Körös (rum. Crișul Negru) i Berettyó (rum. Barcău).

Sąsiedzi

Romanian Counties

Demografia

W 2002 r. Bihor liczył 600 246 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 79,56/km². 48,6% ludności mieszka na obszarach miejskich, czyli poniżej średniej rumuńskiej.[2][3]

W dniu 31 października 2011 r. Bihor liczył 575 398 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła Szablon:Convert.[4]

Struktura demograficzna

Według spisu ludności z roku 2002 okręg Bihar zamieszkiwały następujące narodowości:

Wyznawcy

99,4% ludności okręgu to chrześcijanie[5] and of these:

Rok Liczba ludności[6]
1948 536,323
1956 Increase 574,488
1966 Increase 586,460
1977 Increase 633,094
1992 Increase 634,093
2002 Decrease 600,246
2011 Decrease 575,398

Podział terytorialny

Okręg Bihor dzieli się na 4 gminy miejskie (municipiu), 6 miast (oraș) i 90 gmin (comună).            

Największe miejscowości

Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa węgierska Ludność
Oradea Großwardein Nagyvárad 196.367
Salonta Großsalontha Nagyszalonta 017.735
Marghita Margarethen Margitta 015.770
Săcueni Zickelhid Székelyhíd 011.526
Beiuș Belényes 010.667
Aleșd Élesd 010.066
Valea lui Mihai Érmihályfalva 009.902
Sânmartin Váradszentmárton 009.572
Tinca Tenke 007.793
Popești Papfalva 007.362
Tileagd Mezőtelegd 006.968
Diosig Bihardiószeg 006.816
Ștei Vaskohsziklás 006.529
Nucet Diófás 002.148
Vașcău Vaskoh 002.291
(Stan na 20 października 2011)[7]

Gminy

* Bulz * Criștioru de Jos * Lăzăreni * Remetea * Șinteu

Dane etniczne w tabeli

Struktura etniczna (2002)
Całkowicie Rumuni Węgrzy Romowie Słowacy Niemcy Żydzi Ukraińcy Grecy Rosjanie Bułgarzy Serbowie Polacy Turcy Czesi Ormianie Chorwaci
600223 404537 155554 30237 7361 1137 242 174 71 63 31 31 21 15 14 11 3
100% 67.40% 25.91% 5.00% 1.22% 0.19%

Tabela danych religijnych

Skład wyznaniowy (2002)
Całkowicie Prawosławni Reformowani Rzymskokatolicy Sabatarianizm Baptyści Grekokatolicy Adwentyści Ateiści Mozaiści Muzułmanie Luteranie
600223 357996 107817 55555 34460 22366 14086 1858 1155 210 175 166501
100% 59,6% 18,0% 9,3% 5,7% 3,7% 2,3% 0,3% 0,2% 27,7%

Odsetek Węgrów według miast

Plik:Oradea City Hall.jpg
Nagyvárad, a városháza a Sebes-Körös partján

Galeria

  • Piata Unirii Oradea.jpg

    Oradea

  • Református templom Margittán.JPG

    Marghita

  • Csonkatorony Arany Palota.jpg

    Salonta

  • Beius centru din aer.jpg

    Beiuș

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ "Numele Bihorului. Etimologie şi controverse". Oradea Mea. 23 lipca 2011. [dostep: 2017-10-21].
  2. ↑ Romanian 2002 Census
  3. ↑ National Institute of Statistics, "Populaţia după etnie"] (pdf). Zarchiwizowano (pdf) 21 października 2017 na Wayback Machine.
  4. ↑ Recensamantul Populatiei si Locuintelor 2011: Populația stabilă după etnie – județe, municipii, orașe, comune
  5. ↑ Romania and Bihor County Census, 2002, (po węgiersku) [1]
  6. ↑ National Institute of Statistics, "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992, 2002 și 2011" (pdf). Zarchiwizowano (pdf) 16 sierpnia 2009 na Wayback Machine.
  7. ↑ Volkszählung 2011 in Rumänien (MS Excel; 1,3 MB)

Youtube

Bihar megye (węg.)
okręg Bihor
Județul Bihor (rum.)

— okręg —
Nagyvárad, stolica okręgu
Nagyvárad, stolica okręgu
100x130px
 [[Plik:{{|{{{opis flagi}}}|1|mainsnak|datavalue|value}}|100x130px|border| alt=Flaga|center]]
Herb Flaga
Państwo 22x20px Rumunia
Siedziba Oradea
Powierzchnia 7544 km²
  • liczba ludności 600 223
  • gęstość zaludnienia 84 os./km²
Nr kierunkowy 59
Tablice rejestracyjne BH
Strona internetowa

Położenie na mapie Rumunii

Multimedia w Wikimedia Commons


Plik:BihorSolnocCrasnaCountyJosephinischeLandesaufnahme.jpg
Dawny komitat Bihar stał się okręgiem Hajdú-Bihar na Węgrzech i okręgiem Bihor w Rumunii
Plik:RSR Jud Bihor.png
Herb dystryktu Bihor, w czasach realnego socjalizmu
Plik:Interbelic Bihor County CoA.png
Herb hrabstwa Bihor, w okresie międzywojennym
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Okręg_Bihor&oldid=51902”