Csák János: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "https://en.wikipedia.org/wiki/John_Cs%C3%A1k {{Redoslijed| |poprzednik = ddd |gl_članak_funkcija = Sędzia króla Węgier<br>(ee) |współrządzący...")
 
m (Zastępowanie tekstu - " - " na " – ")
 
(Nie pokazano 42 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Cs%C3%A1k
+
[[Kategoria:0]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/John_Cs%C3%A1k
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Cs%C3%A1k&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Borsa Jakab]] „Kopasz”
 +
|gl_članak_funkcija = [[Koniuszy królewski]]<br>(1290)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Szécs II. Mikó]]
 +
}}
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[ddd]]
+
|poprzednik        = [[Csák Mate]] ??
−
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia króla Węgier]]<br>(ee)
+
|gl_članak_funkcija = [[Koniuszy królewski]]<br>(1297)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
−
|następca          = [[fff]]
+
|następca          = [[Rátót Kakas]]
 
}}
 
}}
  
−
{{for|the businessman and diplomat|János Csák}}
+
{{Redoslijed|
−
{{Infobox nobility
+
|poprzednik         = [[Csák III. Ugrin]] Vacant Title last held by [[Ákos István]]
−
| name          = John Csák
+
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(1311-1314)
−
| native name  =
+
|współrządzący      =  
−
| title         =
+
|następca          = [[Hermán Lampert]]
−
| image        =
 
−
| caption      =
 
−
| succession    = [[Judge royal]]
 
−
| reign        = 1311–1314
 
−
| coronation    =
 
−
| predecessor  =''vacant'',<br>before [[Stephen Ákos]]
 
−
| successor    =[[Lampert Hermán]]
 
−
| regent        =
 
−
| spouse        =
 
−
| issue          =
 
−
| noble family  = [[Csák (genus)|''gens'' Csák]]
 
−
| father        = Csák
 
−
| mother        =
 
−
| birth_date  =
 
−
| birth_place =
 
−
| death_date  = before 1324
 
−
| death_place =
 
−
| place of burial=
 
−
| signature =
 
 
}}
 
}}
−
'''John from the kindred Csák''' ({{lang-hu|Csák nembeli János}}; died before 1324) was a Hungarian baron at the turn of the 13th and 14th centuries. He served as [[Master of the horse (Kingdom of Hungary)|Master of the horse]] in the 1290s. Following the extinction of the [[Árpád dynasty]], he initially supported pretender [[Wenceslaus III of Bohemia|Wenceslaus]], but later joined the allegiance of [[Charles I of Hungary|Charles I]]. He was made [[Judge royal]] in 1311, putting end to a more than ten years of vacancy. He betrayed the King and joined his distant relative, the rebellious [[Oligarch (Kingdom of Hungary)|oligarch]] [[Matthew III Csák|Matthew Csák]] in 1314.
 
  
−
==Early career==
+
{|
−
John was born into the Újlak ([[Ilok]]) branch of the extended and powerful [[Csák (genus)|''gens'' (clan) Csák]]. His father was Csák, who was mentioned by contemporary records in the period between 1240 and 1274. John had numerous illustrious close relatives, including his second cousin [[Ugrin Csák]], the ''[[de facto]]'' ruler of [[Syrmia|Upper Syrmia]] in the early 14th century. John had no known descendants.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Csák, 8. Újlak branch)</ref>
+
|
 +
|}
 +
 
 +
'''Csák János''' (pol. ''Jan Csák'') (*&nbsp;nieznana,&nbsp;† przed 1324), węgierski baron, [[koniuszy królewski]] w 1290 roku. Po wyginięciu dynastii [[Arpadowie|Árpádów]] początkowo poparł pretendenta [[Wacław III|Wacława]], ale później przyłączył się do zwolenników [[I. Károly|Karola I]]. Został [[sędzia|sędzią królewskim]] w 1311 roku, kładąc kres ponad dziesięcioletniemu wakatowi. Zdradził króla Karola i dołączył do swojego dalekiego krewnego, zbuntowanego oligarchy [[Csák III. Máté|Mateusza Csáka]] w 1314 roku.
 +
 
 +
==Wczesna kariera==
 +
 
 +
János urodził się w gałęzi Újlak (Ilok) potężnego klanu [[Csák]]. Jego ojcem był Csák, o którym wspominają współczesne akta w okresie od 1240 do 1274 roku. János miał wielu znakomitych bliskich krewnych, w tym drugiego kuzyna [[Csák Ugrin|Ugrina Csáka]], faktycznego władcy Górnej Syrmii na początku XIV wieku. Sam nie miał znanych potomków.<ref>Engel: Genealógia (Genus Csák, 8. Újlak gałąź)</ref>
 +
 
 +
János po raz pierwszy pojawił się w ówczesnych dokumentach w 1295 r.<ref>Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest.  str. 275.</ref>, chociaż dwa nieautentyczne dokumenty nazywają go [[Koniuszy|koniuszym królewskim]] i [[ispán]]em komitatu [[Baranya]] w lipcu 1290 r.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 58, 133, 160.</ref> Był uważany za zwolennika [[III. András|Andrzeja III]], ostatniego węgierskiego monarchy z dynastii [[Arpadowie|Árpádów]]. Za swoją dworską posługę János otrzymał 25 kwietnia 1296 r. zamek Visk (lub Wysk) i okoliczne ziemie w komitacie [[Hont]] (dzisiejsze Vyškovce nad Ipľom na Słowacji).<ref name="Tóth">Tóth, Ildikó (1999). ''Károly Róbert első országbírója (Adalékok Csák János országbírói működéséhez)'' [''Pierwszy sędzia królewski Karola Roberta: dane do funkcji Jánosa Csáka jako sędziego królewskiego'']. W: Homonnai, Sarolta; Piti, Ferenc; Tóth, Ildikó (eds.). ''Tanulmányok a középkori magyar történelemről. Az I. Medievisztikai PhD-konferencia (Szeged, 1999. július 2.) előadásai''. University of Szeged. str. 144-148.</ref><ref name="Engel">Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I''. [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 6, 102, 307, 461, 470.</ref> Służył jako [[koniuszy królewski]] w 1297 roku, zastępując swojego krewnego [[Csák III. Máté]]. Jest ostatnią znaną osobą, która zachowała tę godność w epoce [[Arpadowie|Arpadów]].<ref name="Zsoldos" /> Funkcjonował jako [[ispán]] komitatu [[Hont]] w 1298 r.<ref name="Zsoldos" /> Był [[ispán]]em komitatu [[Baranya]] w 1300 roku.<ref name="Zsoldos" /> Jest prawdopodobne, że jego ostatnia funkcja była wysoce nominalna, ponieważ komitatem zarządzała rodzina [[Kőszegi]], oprócz innych części regionu [[Kraj Zadunajski|Zadunajskiego]].<ref name="Engel" />
 +
 
 +
==Podczas bezkrólewia==
 +
 
 +
[[III. András|Andrzej III]] zmarł 14 stycznia 1301 roku. Wojna domowa między różnymi pretendentami do tronu – [[I. Károly|Karolem]] z Andegawenów, [[Wacław III|Wacławem]] z Czech i [[Otto]] z Bawarii – nastąpiła po śmierci Andrzeja i trwała przez siedem lat. Początkowo János wspierał Wacława w wojnie o sukcesję<ref name="Kristó">Kristó, Gyula (1999). ''I. Károly király főúri elitje (1301–1309)'' [''Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309'']. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): str. 42, 51-52.</ref>, mimo że [[Csák Ugrin]], również z gałęzi Újlak z klanu [[Csák]], był uważany za najsilniejszy wewnętrzny filar dominacji Karola we wczesnych latach. János został po raz pierwszy nazwany „baronem” i członkiem królewskiego dworu Wacława w 1303 r.<ref name="Engel" /> W tym samym roku młody król przepisał i potwierdził list darowizny zmarłego Andrzeja III dotyczący własności wszystkiego.<ref name="Tóth" />
 +
 
 +
W 1307 r. János złożył przysięgę wierności Karolowi.<ref name="Kristó" /> Odegrał ważną rolę w zdobyciu Budy w czerwcu. Po powrocie z czeskiej niewoli [[Ladislaus, son of Werner]], wkroczył do miasta z pomocą żołnierzy János.<ref name="Bertényi">Bertényi, Iván (1976). ''Az országbírói intézmény története a XIV. században'' [''Historia instytucji sędziego królewskiego w XIV wieku'']. Hungarian Academy of Sciences. str. 60-61, 64.</ref> Jak opowiada ''[[Chronicon Pictum|Illuminated Chronicle]]'', [[Ladislaus]] i János przedostali się do fortu przez bramę obok żydowskiej synagogi w nocy. Ich wojska starły się ze strażnikami miejskiego magistratu, który odmówił uznania Karola za prawowitego króla. Zwolennik Wacława, rektor [[Petermann (rector)|Petermann]], uciekł z urzędu bez ubrania, podczas gdy inni niemieccy mieszczanie byli torturowani i mordowani. János schwytał i wysłał na dwór [[Tamás]]a, [[Arcybiskup Esztergom|arcybiskupa]] z Ostrzyhomia]] tych lokalnych duchownych – zwolenników Wacława, którzy nawet wcześniej zostali ekskomunikowali przez papieża [[Bonifacy VIII|Bonifacego VIII]] i zostali nazwani heretykami.<ref name="Tóth" /> Historyk [[Kristó Gyula]] przeanalizował królewskie dokumenty dekady i umieścił János na piątym lub szóstym najbardziej znaczących stronników króla [[I. Károly|Karola I]].<ref name="Kristó" />
  
−
John first appeared in contemporary documents in 1295,{{sfn|Markó|2006|p=275}} although two non-authentic charters refer to him as Master of the horse and ''[[ispán]]'' of [[Baranya County (former)|Baranya County]] in July 1290.{{sfn|Zsoldos|2011|pp=58, 133}} He was considered a supporter of [[Andrew III of Hungary|Andrew III]], the last Hungarian monarch from the Árpád dynasty. For his court service, John was granted the castle of Visk (or Wysk) and its surrounding lands in [[Hont County]] (present-day [[Vyškovce nad Ipľom]] in [[Slovakia]]) on 25 April 1296.{{sfn|Tóth|1999|p=144}}{{sfn|Engel|1996|p=461}} He served as Master of the horse in 1297, replacing his relative Matthew Csák. He is the last known person, who held the dignity during the Age of Árpáds.{{sfn|Zsoldos|2011|p=58}} He functioned as ''ispán'' of Hont County in 1298.{{sfn|Zsoldos|2011|p=160}} He was ''ispán'' of Baranya County in 1300.{{sfn|Zsoldos|2011|p=133}} It is plausible that his latter function was highly nominal, as the county was ruled by the [[Kőszegi family]], in addition to other parts of [[Transdanubia]].{{sfn|Engel|1996|p=102}}
+
== Sędzia królewski i zdrada ==
  
−
==During the Interregnum==
+
János został wymieniony jako „desygnowany” (łac. ''deputatus'') na [[sędzia|sędziego królewskiego]] 10 marca 1311 r. Zakres kompetencji jego urzedu został już pominięty we wzmiance z 7 maja.<ref name="Kristó" /> Historyk [[Engel Paul]] uważał godność [[sędzia|sędziego królewskiego]] za nic nieznaczącą w okresie ''[[Interregnum]]'', przynajmniej od 1301 roku, gdy [[Królestwo Węgier]] zostało rozerwane na autonomiczne prowincje rządzone przez potężnych oligarchów.<ref name="Engel" /> Przed mianowaniem János, z pewnością [[Péter]] był nazywany [[sędzia|sędzią królewskim]], który wydał dokument we wrześniu 1301 roku w Budzie w tym charakterze. Historyk [[Bertényi Sr. Iván]] twierdzi, że szlachcic służył na dworze [[Wacław III|Wacława]]. XVIII-wieczny ''Liber Dignitariorum Saecularium'' wymienia także pewnego Istvàna jako sędziów królewskich (prawdopodobnie od Karola I) w latach 1301–1304, który jednocześnie sprawował urząd [[ispán]]a komiatu [[Sáros]].<ref name="Bertényi" /> Wice-sędzia królewski Tamás pojawił się także we współczesnych dokumentach w tym samym okresie, między 1302 a 1305 rokiem i nazwał siebie „sędzią królewskim króla Władysława [tj. Wacława]”.<ref name="Engel" /> Według często nierzetelnego ''Liber Dignitariorum Saecularium'', [[Csák Ugrin]] pełnił również funkcję sędziego królewskiego w latach 1304–1311 do śmierci. Bertényi zaakceptował tę informację, odnosząc się do niektórych danych, które odzwierciedlają jurysdykcję Ugrina w odosobnionych przypadkach.<ref name="Bertényi" /> Jednak większość historyków, w tym biograf Jánosa [[Tóth Ildikó]], akceptuje teorię [[Engel Pál]]a  i rozważa stanowisko sędziego królewskiego przez dekadę, aż trzecia koronacja Karola została wykonana zgodnie z prawem zwyczajowym w sierpniu 1310 roku. Tóth argumentuje, że Ugrin Csák pełnił swoją funkcję sądowniczą wyłącznie w swojej prowincji w [[Syrmia|Syrmi]], a zatem nie zachował godności sędziego królewskiego.<ref name="Tóth" />
−
Andrew III died on 14 January 1301. A civil war between various claimants to the throne—Charles of Anjou, Wenceslaus of Bohemia, and [[Otto III, Duke of Bavaria|Otto of Bavaria]]—followed Andrew's death and lasted for seven years. Initially, John supported Wenceslaus in the war of succession, {{sfn|Kristó|1999|p=42}} despite that Ugrin Csák, also from the clan's Újlak branch, was considered the strongest domestic pillar of Charles' dominion in the early years. John was first styled as a "baron" and member of the royal court of Wenceslaus in 1303.{{sfn|Engel|1996|p=470}} In the same year, the young king transcribed and confirmed the letter donation of the late Andrew III, regarding the ownership of Visk.{{sfn|Tóth|1999|p=144}}
 
  
−
By 1307, John Csák took an oath of allegiance to Charles of Anjou.{{sfn|Kristó|1999|p=51}} He played an important role in the capture of [[Buda]] in June. Returning from his Bohemian captivity, the ex-''rector'' [[Ladislaus, son of Werner]] marched into the town with the assistance of John Csák's troops.{{sfn|Bertényi|1976|p=61}} As the ''[[Chronicon Pictum|Illuminated Chronicle]]'' narrates, Ladislaus and John infiltrated into the fort through the gate next to the Jewish synagogue at night. Their troops clashed with the guards of the city magistrate, who refused to acknowledge Charles as their legitimate king. The pro-Wenceslaus ''rector'' [[Petermann (rector)|Petermann]] escaped from the scene without clothing, while other German burghers were tortured and massacred. John captured and sent to the court of Archbishop [[Thomas II, Archbishop of Esztergom|Thomas of Esztergom]] those local pro-Wenceslaus clergymen, who even [[Excommunication (Catholic Church)|excommunicated]] [[Pope Boniface VIII]] prior to that, and were [[Buda heresy|labelled as heretics]].{{sfn|Tóth|1999|p=145}} Historian [[Gyula Kristó]] analyzed the royal documents of the decade and placed John to the fifth or sixth most prominent partisan of Charles I in the subsequent years.{{sfn|Kristó|1999|p=51}}
+
[[File:Ecseg égifotó.jpg|thumb|left|Ruiny zamku [[Ecseg|Ecseg]] należącego do Jánosa Csáka aż do jego zdrady]]
  
−
==Judge royal and betrayal==
+
Podczas swojej kadencji jako [[sędzia królewski]] János mieszkał w Budzie i pełnił swą funkcję sądowniczą z kompetencjami ogólnokrajowymi. Na przykład był sędzią w sprawie dotyczącej szlachty komitatu [[Valkó]] w sierpniu 1313 r., podczas gdy przy innej okazji instruował kapitułę katedralną Alba Iulia w Rumunii podczas procesu o nieruchomości gruntowe oraz kapitułę katedralną Győr podczas dochodzenia.<ref name="Tóth" /> Historyk Tóth Ildikó podkreśla, że wiele spraw sądowych Jánosa było pierwotnie właściwością sądów w prowincjach oligarchicznych. Po ustanowieniu silnej władzy królewskiej, János przejął i prowadził te procesy. Był pierwszym sędzią królewskim, który położył duży nacisk na dowody materialne podczas swoich postępowań sądowych.<ref name="Tóth" />
−
John Csák was mentioned as "designate" ({{lang-la|deputatus}}) Judge royal on 10 March 1311. His position's austerity indicator was already omitted in the following mention, on 7 May.{{sfn|Kristó|1999|p=51}} Historian [[Pál Engel]] considered the dignity of Judge royal was vacant during the period of the Interregnum, at least since 1301, when the [[Kingdom of Hungary (1301–1526)|Kingdom of Hungary]] had disintegrated into autonomous provinces ruled by powerful oligarchs.{{sfn|Engel|1996|p=6}} Prior to John's appointment, a certain ''comes'' Peter was referred as Judge royal, who issued a charter in September 1301 in Buda in this capacity. Historian Iván Bertényi Sr. argues that nobleman served in the court of Wenceslaus. The 18th-century ''Liber Dignitariorum Saecularium'' also mentions a certain Stephen as a Judge royal (possibly for Charles I) from 1301 to 1304, who simultaneously held the office of ''ispán'' of [[Sáros County]].{{sfn|Bertényi|1976|p=60}} A vice-Judge royal Thomas also appeared in contemporary documents in the same period, between 1302 and 1305, and styled himself as "king Ladislaus's [i.e. Wenceslaus] Judge royal".{{sfn|Engel|1996|p=6}} According to the often unreliable ''Liber Dignitariorum Saecularium'', Ugrin Csák also served as Judge royal between 1304 and 1311, until his death. Bertényi has accepted this information, referring to some data which reflect Ugrin's jurisdictional role on isolated occasions.{{sfn|Bertényi|1976|p=61}} However, majority of historians, including John Csák's biographer Ildikó Tóth accept Pál Engel's theory and consider that the position of Judge royal was in a state of vacancy for a decade, until Charles's third coronation was performed in full accordance with customary law in August 1310. Tóth argues that Ugrin Csák performed his judicial role exclusively in his province in Syrmia, thus he did not held the dignity of Judge royal necessarily.{{sfn|Tóth|1999|pp=146, 148}}
 
  
−
[[File:Ecseg légifotó.jpg|thumb|left|The ruins of [[Ecseg|Ecseg Castle]], which was owned by John Csák until his high treason]]
+
Ostatni raz János był nazwany [[sędzia|sędzią królewskim]] 12 lipca 1314 r.<ref name="Engel" /> Zgodnie z przywilejem królewskim z następnego roku zdradził [[I. Károly|Karola I]] i przyłączył się do stronników swojego dalekiego krewnego, [[Csák III. Máté|Csáka III. Máté]], który był najbardziej zagorzałym wrogiem króla i faktycznie rządził niezależnie w północno-zachodnich okręgach królestwa. Motywacja János jest nieznana, ale w 1314 roku na dużą skalę zastępowano byłą elitę, gdy Karol postanowił walczyć z potęgą oligarchów (w tym czasie zwolniono także [[palatyn]]a [[Borsa Jakab|Jakuba Borsę]]) i wyznaczał swoich zwolenników na urzędy. Jak opowiada monarcha w 1324 r., Csák János spiskował z oligarchą przeciwko niemu i próbował oddać go w ręce Mateuszowi Csákowi.<ref name="Kristó" /> Gdy następca Jánosa, [[Lampert Hermán]], objawił się już jako sędzia królewski we współczesnym rejestrze z 29 września 1313 r., rozpoczęła się debata naukowa na temat znaczenia wspomnianego dokumentu. [[Engel Paul]] ogłosił rok wydania i ustalił go na 29 września 1334 r.<ref name="Engel" /> W przeciwieństwie do tego [[Bertényi Iván]] argumentował, że János spierał się z Hermanem Lampertem, jednocześnie zachowując godność do 1315 r., podobnie jak w przypadku wielu oligarchów tytułujący się bezprawnie podczas epoki feudalnej anarchii.<ref name="Bertényi" /> Zarówno [[Tóth Ildikó]], jak i [[Kristó Gyula]] odrzucili teorię Bertényi i poparli pomysł Engela z niewłaściwą datę.<ref name="Tóth" /> [12] Tak więc zdrada Jánosa miała miejsce latem 1314 r. Po nieudanej próbie uprowadzenia uciekł pod panowanie Máté Csáka, gdzie zmarł „''nieszczęśliwie''” przed 1324 r., jak określał to król. W tym roku Karol I rozdysponował wcześniej skonfiskowane ziemie Jánosa, które leżały w komitatach [[Peszt]], [[Szolnok]], [[Hont]], [[Nógrád]] i [[Moson]].<ref name="Bertényi" /> Do tej pory János był także właścicielem (i być może sam zbudował) zamek [[Ecseg]] w komitacie [[Nógrád]], który następnie stał się własnością [[Wulfing I Haschendorfer|Wulfinga I Haschendorfera]] i jego rodziny (później [[Szécsényi]] zburzyli fort).<ref name="Engel" /> W liście darowizny z 1324 r. [[I. Károly|Karol I] nazwał swojego byłego dworzanina i sędziego „''zdradzieckim Judaszem Iskariotą''”.<ref name="Tóth" />
  
−
During his tenure as Judge royal, John Csák resided in Buda and performed his judicial role with countrywide competence. For instance, he judged over the Valkó County nobles' abuse of power case in August 1313, while in other occasions, he instructed the cathedral chapter of [[Alba Iulia|Gyulafehérvár]] (present-day Alba Iulia, Romania) during a land property lawsuit, and the cathedral chapter of [[Győr]] during an investigation.{{sfn|Tóth|1999|p=147}} Historian Ildikó Tóth emphasizes that many of John's legal cases were originally belonged to the judicial courts of the oligarchic provinces. Following the establishment of the strong royal power, John Csák took over and conducted these lawsuits. He was the first Judge royal, who has placed great emphasis on material evidences during his litigation processes.{{sfn|Tóth|1999|p=148}}
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
−
John Csák was last referred to as Judge royal on 12 July 1314.{{sfn|Engel|1996|p=6}} According to a royal charter from the next year, he betrayed Charles I and joined to the allegiance of his distant relative, Matthew Csák, who was the most ardent enemy of the king, and ruled ''de facto'' independently the north-western [[Comitatus (Kingdom of Hungary)|counties]] of the kingdom. John's motivation is unknown, but the year of 1314 saw a large-scale replacement of the former elite, when Charles decided to struggle the oligarchs' power (Palatine [[James Borsa]] was also dismissed during that time) and appointed his supporters to the dignities. As the monarch narrates in 1324, John Csák conspired with the oligarch against him, and tried to hand him over to Matthew Csák.{{sfn|Kristó|1999|p=52}} As John's successor [[Lampert Hermán]] already appeared as Judge royal in a contemporary record on 29 September 1313, a scholarly debate emerged on the relevance of the aforementioned charter. Pál Engel declared the year of release is invalid and fixed it to 29 September 1314.{{sfn|Engel|1996|p=6}} In contrast, Iván Bertényi argued John Csák and Lampert Hermán simultaneously held the dignity for a time until 1315, similarly to that case, where many oligarchs were styled themselves [[Palatine of Hungary|palatines]] during the era of feudal anarchy.{{sfn|Bertényi|1976|p=64}} As this would be a unique solution in the history of the position, both Ildikó Tóth and Gyula Kristó refused Bertényi's theory and supported Engel's idea about the wrong date.{{sfn|Tóth|1999|p=144}}{{sfn|Kristó|1999|p=51}} Thus John Csák's betrayal happened in the summer of 1314. After his unsuccessful abduction attempt, he fled to the dominion of Matthew Csák, where he died  "miserably" sometime before 1324, as the king formulates. In that year, Charles I donated John's formerly confiscated lands, which laid in [[Pest County|Pest]], [[Szolnok County|Szolnok]], Hont, [[Nógrád County (former)|Nógrád]] and [[Moson County|Moson]] counties.{{sfn|Bertényi|1976|p=64}} Heretofore, John also owned (and possibly built himself) the castle of [[Ecseg]] in Nógrád County, which then became a property of Wulfing I Haschendorfer and his family (later the [[Szécsényi family|Szécsényis]] demolished the fort).{{sfn|Engel|1996|p=307}} In the donation letter of 1324, Charles called his former courtier and judge as "treasonous [[Judas Iscariot]]".{{sfn|Tóth|1999|p=144}}
+
== Źródła ==
 +
* Bertényi, Iván (1976). ''Az országbírói intézmény története a XIV. században'' [''Historia instytucji sędziego królewskiego w XIV wieku'']. Hungarian Academy of Sciences. ISBN 963-05-0734-X.
  
−
== References ==
+
* Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I''. [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
−
{{Reflist|4}}
 
  
−
== Sources ==
+
* Kristó, Gyula (1999). ''I. Károly király főúri elitje (1301–1309)'' [''Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309'']. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): str. 41–62.
−
{{Refbegin}}
 
−
* {{cite book |last=Bertényi |first=Iván |year=1976  |title=Az országbírói intézmény története a XIV. században ''[History of the Institution of Judge Royal in the 14th Century]'' |publisher=[[Hungarian Academy of Sciences]] |isbn=963-05-0734-X |ref=harv|language=hu}}
 
−
* {{cite book |last=Engel |first=Pál |year=1996  |title=Magyarország világi archontológiája, 1301&ndash;1457, I. ''[Secular Archontology of Hungary, 1301&ndash;1457, Volume I]'' |publisher=História, MTA Történettudományi Intézete |isbn=963-8312-44-0 |ref=harv|language=hu}}
 
−
* {{cite journal |last=Kristó |first=Gyula |year=1999 |title=I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [''The Aristocratic Elite of King Charles I, 1301–1309''] |url= |format= |journal=Századok |location= |publisher=Magyar Történelmi Társulat |volume=133 |issue=1 |pages=41–62 |issn= |ref=harv}}
 
−
* {{cite book |last=Markó |first=László |year=2006  |title=A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon ''[Great Officers of State in Hungary from King Saint Stephen to Our Days: A Biographical Encyclopedia]'' |publisher=Helikon Kiadó |isbn=963-547-085-1 |ref=harv|language=hu}}
 
−
* {{cite book |last=Tóth |first=Ildikó |editor1-last=Homonnai |editor1-first=Sarolta |editor2-last=Piti |editor2-first=Ferenc |editor3-last=Tóth |editor3-first=Ildikó |title=Tanulmányok a középkori magyar történelemről. Az I. Medievisztikai PhD-konferencia (Szeged, 1999. július 2.) előadásai |publisher=[[University of Szeged]] |year=1999 |pages=143–150 |chapter=Károly Róbert első országbírója (Adalékok Csák János országbírói működéséhez) [''Charles Robert's First Judge Royal: Data to the Function of John Csák as Judge Royal''] |isbn=963-482-421-8 |language=hu |ref=harv}}
 
−
* {{cite book |last=Zsoldos |first=Attila |year=2011 |title=Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ''[Secular Archontology of Hungary, 1000–1301]'' |publisher=História, MTA Történettudományi Intézete |isbn=978-963-9627-38-3 |ref=harv|language=hu}}
 
−
{{Refend}}
 
  
−
{{s-start}}
+
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
−
{{S-hou|[[Csák (genus)|Genus Csák]]|name=John ||? ||1315/24 }}
 
−
{{s-off}}
 
−
{{S-bef|before={{nowrap|[[James Borsa]] (?)}}}}
 
−
{{S-ttl|title={{nowrap|[[Master of the horse (Kingdom of Hungary)|Master of the horse]]<br><small>disputed</small>}}|years=1290}}
 
−
{{S-aft|after={{nowrap|[[Mikó Szécs]]}}}}
 
−
{{S-bef|before={{nowrap|[[Matthew III Csák|Matthew Csák]]}}}}
 
−
{{S-ttl|title={{nowrap|[[Master of the horse (Kingdom of Hungary)|Master of the horse]]}}|years=1297}}
 
−
{{S-aft|after={{nowrap|[[Kakas Rátót]] (?)}}}}
 
−
{{S-vac|last={{nowrap|[[Stephen Ákos]]}}}}
 
−
{{S-ttl|title={{nowrap|[[Judge royal]]}}|years=1311–1314}}
 
−
{{S-aft|after={{nowrap|[[Lampert Hermán]]}}}}
 
−
{{s-end}}
 
  
−
{{DEFAULTSORT:Csak, John}}
+
* Tóth, Ildikó (1999). ''Károly Róbert első országbírója (Adalékok Csák János országbírói működéséhez)'' [''Pierwszy sędzia królewski Karola Roberta: dane do funkcji Jánosa Csáka jako sędziego królewskiego'']. W: Homonnai, Sarolta; Piti, Ferenc; Tóth, Ildikó (eds.). ''Tanulmányok a középkori magyar történelemről. Az I. Medievisztikai PhD-konferencia (Szeged, 1999. július 2.) előadásai''. University of Szeged. str. 143–150. ISBN 963-482-421-8.
−
[[Category:13th-century Hungarian people]]
 
−
[[Category:14th-century Hungarian people]]
 
  
−
[[Category:Csák (genus)|John]]
+
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
  
 +
|
 +
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Csák János (węg.)<br>Jan Csák (pol.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = [[Koniuszy królewski]]<br>[[Sędzia królewski]]
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
 +
|1. tytuł          = [[Koniuszy królewski]]
 +
|1. od            = ''':''' <small>(1) </small>1290, <small>(2) </small>1297
 +
|1. do            = ''':''' <small>(1) </small>1290, <small>(2) </small>1297
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Borsa Jakab]] „Kopasz”<br><small>2. </small>[[Csák Mate]] ??
 +
|1. następca      = <small>1. </small>[[Szécs II. Mikó]]<br><small>2. </small>[[Rátót Kakas]]
 +
 +
|2. tytuł          = [[Sędzia królewski]]
 +
|2. od            = 1311
 +
|2. do            = 1314
 +
|2. powołanie      =
 +
|2. poprzednik    = [[Csák III. Ugrin]]
 +
|2. następca      = [[Hermány Lampert]]
 +
 +
|klan              =
 +
|ród              = [[Csák]]
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      = węgierskie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = data nieznana
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = przed 1324
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = Csák
 +
|matka            = nieznana
 +
|rodzeństwo        =
 +
|1. związek        =
 +
|1. związek z      =
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        =
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
 +
{{SORTUJ:Csak, János}}
  
−
[[Kategoria:Sędziowie króla Węgier]]
+
[[Kategoria:Csák]]
 +
[[Kategoria:Ród]]
 +
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
−
[[Kategoria:Szybkie]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
−
[[Kategoria:Krótkie]]
+
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 15:52, 17 sie 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Koniuszy królewski
(1290) 		Następca:
Borsa Jakab „Kopasz” Szécs II. Mikó
Poprzednik: Koniuszy królewski
(1297) 		Następca:
Csák Mate ?? Rátót Kakas
Poprzednik: Sędzia królewski
(1311-1314) 		Następca:
Csák III. Ugrin Vacant Title last held by Ákos István Hermán Lampert

Csák János (pol. Jan Csák) (* nieznana, † przed 1324), węgierski baron, koniuszy królewski w 1290 roku. Po wyginięciu dynastii Árpádów początkowo poparł pretendenta Wacława, ale później przyłączył się do zwolenników Karola I. Został sędzią królewskim w 1311 roku, kładąc kres ponad dziesięcioletniemu wakatowi. Zdradził króla Karola i dołączył do swojego dalekiego krewnego, zbuntowanego oligarchy Mateusza Csáka w 1314 roku.

Wczesna kariera

János urodził się w gałęzi Újlak (Ilok) potężnego klanu Csák. Jego ojcem był Csák, o którym wspominają współczesne akta w okresie od 1240 do 1274 roku. János miał wielu znakomitych bliskich krewnych, w tym drugiego kuzyna Ugrina Csáka, faktycznego władcy Górnej Syrmii na początku XIV wieku. Sam nie miał znanych potomków.[1]

János po raz pierwszy pojawił się w ówczesnych dokumentach w 1295 r.[2], chociaż dwa nieautentyczne dokumenty nazywają go koniuszym królewskim i ispánem komitatu Baranya w lipcu 1290 r.[3] Był uważany za zwolennika Andrzeja III, ostatniego węgierskiego monarchy z dynastii Árpádów. Za swoją dworską posługę János otrzymał 25 kwietnia 1296 r. zamek Visk (lub Wysk) i okoliczne ziemie w komitacie Hont (dzisiejsze Vyškovce nad Ipľom na Słowacji).[4][5] Służył jako koniuszy królewski w 1297 roku, zastępując swojego krewnego Csák III. Máté. Jest ostatnią znaną osobą, która zachowała tę godność w epoce Arpadów.[3] Funkcjonował jako ispán komitatu Hont w 1298 r.[3] Był ispánem komitatu Baranya w 1300 roku.[3] Jest prawdopodobne, że jego ostatnia funkcja była wysoce nominalna, ponieważ komitatem zarządzała rodzina Kőszegi, oprócz innych części regionu Zadunajskiego.[5]

Podczas bezkrólewia

Andrzej III zmarł 14 stycznia 1301 roku. Wojna domowa między różnymi pretendentami do tronu – Karolem z Andegawenów, Wacławem z Czech i Otto z Bawarii – nastąpiła po śmierci Andrzeja i trwała przez siedem lat. Początkowo János wspierał Wacława w wojnie o sukcesję[6], mimo że Csák Ugrin, również z gałęzi Újlak z klanu Csák, był uważany za najsilniejszy wewnętrzny filar dominacji Karola we wczesnych latach. János został po raz pierwszy nazwany „baronem” i członkiem królewskiego dworu Wacława w 1303 r.[5] W tym samym roku młody król przepisał i potwierdził list darowizny zmarłego Andrzeja III dotyczący własności wszystkiego.[4]

W 1307 r. János złożył przysięgę wierności Karolowi.[6] Odegrał ważną rolę w zdobyciu Budy w czerwcu. Po powrocie z czeskiej niewoli Ladislaus, son of Werner, wkroczył do miasta z pomocą żołnierzy János.[7] Jak opowiada Illuminated Chronicle, Ladislaus i János przedostali się do fortu przez bramę obok żydowskiej synagogi w nocy. Ich wojska starły się ze strażnikami miejskiego magistratu, który odmówił uznania Karola za prawowitego króla. Zwolennik Wacława, rektor Petermann, uciekł z urzędu bez ubrania, podczas gdy inni niemieccy mieszczanie byli torturowani i mordowani. János schwytał i wysłał na dwór Tamása, arcybiskupa z Ostrzyhomia]] tych lokalnych duchownych – zwolenników Wacława, którzy nawet wcześniej zostali ekskomunikowali przez papieża Bonifacego VIII i zostali nazwani heretykami.[4] Historyk Kristó Gyula przeanalizował królewskie dokumenty dekady i umieścił János na piątym lub szóstym najbardziej znaczących stronników króla Karola I.[6]

Sędzia królewski i zdrada

János został wymieniony jako „desygnowany” (łac. deputatus) na sędziego królewskiego 10 marca 1311 r. Zakres kompetencji jego urzedu został już pominięty we wzmiance z 7 maja.[6] Historyk Engel Paul uważał godność sędziego królewskiego za nic nieznaczącą w okresie Interregnum, przynajmniej od 1301 roku, gdy Królestwo Węgier zostało rozerwane na autonomiczne prowincje rządzone przez potężnych oligarchów.[5] Przed mianowaniem János, z pewnością Péter był nazywany sędzią królewskim, który wydał dokument we wrześniu 1301 roku w Budzie w tym charakterze. Historyk Bertényi Sr. Iván twierdzi, że szlachcic służył na dworze Wacława. XVIII-wieczny Liber Dignitariorum Saecularium wymienia także pewnego Istvàna jako sędziów królewskich (prawdopodobnie od Karola I) w latach 1301–1304, który jednocześnie sprawował urząd ispána komiatu Sáros.[7] Wice-sędzia królewski Tamás pojawił się także we współczesnych dokumentach w tym samym okresie, między 1302 a 1305 rokiem i nazwał siebie „sędzią królewskim króla Władysława [tj. Wacława]”.[5] Według często nierzetelnego Liber Dignitariorum Saecularium, Csák Ugrin pełnił również funkcję sędziego królewskiego w latach 1304–1311 do śmierci. Bertényi zaakceptował tę informację, odnosząc się do niektórych danych, które odzwierciedlają jurysdykcję Ugrina w odosobnionych przypadkach.[7] Jednak większość historyków, w tym biograf Jánosa Tóth Ildikó, akceptuje teorię Engel Pála i rozważa stanowisko sędziego królewskiego przez dekadę, aż trzecia koronacja Karola została wykonana zgodnie z prawem zwyczajowym w sierpniu 1310 roku. Tóth argumentuje, że Ugrin Csák pełnił swoją funkcję sądowniczą wyłącznie w swojej prowincji w Syrmi, a zatem nie zachował godności sędziego królewskiego.[4]

Plik:Ecseg égifotó.jpg
Ruiny zamku Ecseg należącego do Jánosa Csáka aż do jego zdrady

Podczas swojej kadencji jako sędzia królewski János mieszkał w Budzie i pełnił swą funkcję sądowniczą z kompetencjami ogólnokrajowymi. Na przykład był sędzią w sprawie dotyczącej szlachty komitatu Valkó w sierpniu 1313 r., podczas gdy przy innej okazji instruował kapitułę katedralną Alba Iulia w Rumunii podczas procesu o nieruchomości gruntowe oraz kapitułę katedralną Győr podczas dochodzenia.[4] Historyk Tóth Ildikó podkreśla, że wiele spraw sądowych Jánosa było pierwotnie właściwością sądów w prowincjach oligarchicznych. Po ustanowieniu silnej władzy królewskiej, János przejął i prowadził te procesy. Był pierwszym sędzią królewskim, który położył duży nacisk na dowody materialne podczas swoich postępowań sądowych.[4]

Ostatni raz János był nazwany sędzią królewskim 12 lipca 1314 r.[5] Zgodnie z przywilejem królewskim z następnego roku zdradził Karola I i przyłączył się do stronników swojego dalekiego krewnego, Csáka III. Máté, który był najbardziej zagorzałym wrogiem króla i faktycznie rządził niezależnie w północno-zachodnich okręgach królestwa. Motywacja János jest nieznana, ale w 1314 roku na dużą skalę zastępowano byłą elitę, gdy Karol postanowił walczyć z potęgą oligarchów (w tym czasie zwolniono także palatyna Jakuba Borsę) i wyznaczał swoich zwolenników na urzędy. Jak opowiada monarcha w 1324 r., Csák János spiskował z oligarchą przeciwko niemu i próbował oddać go w ręce Mateuszowi Csákowi.[6] Gdy następca Jánosa, Lampert Hermán, objawił się już jako sędzia królewski we współczesnym rejestrze z 29 września 1313 r., rozpoczęła się debata naukowa na temat znaczenia wspomnianego dokumentu. Engel Paul ogłosił rok wydania i ustalił go na 29 września 1334 r.[5] W przeciwieństwie do tego Bertényi Iván argumentował, że János spierał się z Hermanem Lampertem, jednocześnie zachowując godność do 1315 r., podobnie jak w przypadku wielu oligarchów tytułujący się bezprawnie podczas epoki feudalnej anarchii.[7] Zarówno Tóth Ildikó, jak i Kristó Gyula odrzucili teorię Bertényi i poparli pomysł Engela z niewłaściwą datę.[4] [12] Tak więc zdrada Jánosa miała miejsce latem 1314 r. Po nieudanej próbie uprowadzenia uciekł pod panowanie Máté Csáka, gdzie zmarł „nieszczęśliwie” przed 1324 r., jak określał to król. W tym roku Karol I rozdysponował wcześniej skonfiskowane ziemie Jánosa, które leżały w komitatach Peszt, Szolnok, Hont, Nógrád i Moson.[7] Do tej pory János był także właścicielem (i być może sam zbudował) zamek Ecseg w komitacie Nógrád, który następnie stał się własnością Wulfinga I Haschendorfera i jego rodziny (później Szécsényi zburzyli fort).[5] W liście darowizny z 1324 r. [[I. Károly|Karol I] nazwał swojego byłego dworzanina i sędziego „zdradzieckim Judaszem Iskariotą”.[4]

Przypisy

  1. ↑ Engel: Genealógia (Genus Csák, 8. Újlak gałąź)
  2. ↑ Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 275.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 58, 133, 160.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Tóth, Ildikó (1999). Károly Róbert első országbírója (Adalékok Csák János országbírói működéséhez) [Pierwszy sędzia królewski Karola Roberta: dane do funkcji Jánosa Csáka jako sędziego królewskiego]. W: Homonnai, Sarolta; Piti, Ferenc; Tóth, Ildikó (eds.). Tanulmányok a középkori magyar történelemről. Az I. Medievisztikai PhD-konferencia (Szeged, 1999. július 2.) előadásai. University of Szeged. str. 144-148.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 6, 102, 307, 461, 470.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Kristó, Gyula (1999). I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): str. 42, 51-52.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Bertényi, Iván (1976). Az országbírói intézmény története a XIV. században [Historia instytucji sędziego królewskiego w XIV wieku]. Hungarian Academy of Sciences. str. 60-61, 64.

Źródła

  • Bertényi, Iván (1976). Az országbírói intézmény története a XIV. században [Historia instytucji sędziego królewskiego w XIV wieku]. Hungarian Academy of Sciences. ISBN 963-05-0734-X.
  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
  • Kristó, Gyula (1999). I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): str. 41–62.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  • Tóth, Ildikó (1999). Károly Róbert első országbírója (Adalékok Csák János országbírói működéséhez) [Pierwszy sędzia królewski Karola Roberta: dane do funkcji Jánosa Csáka jako sędziego królewskiego]. W: Homonnai, Sarolta; Piti, Ferenc; Tóth, Ildikó (eds.). Tanulmányok a középkori magyar történelemről. Az I. Medievisztikai PhD-konferencia (Szeged, 1999. július 2.) előadásai. University of Szeged. str. 143–150. ISBN 963-482-421-8.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Csák János (węg.)
Jan Csák (pol.)

— Koniuszy królewski
Sędzia królewski		 —
Koniuszy królewski
Okres : (1) 1290, (2) 1297
Poprzednik 1. Borsa Jakab „Kopasz”
2. Csák Mate ??
Następca 1. Szécs II. Mikó
2. Rátót Kakas
Sędzia królewski
Okres od 1311
do 1314
Poprzednik Csák III. Ugrin
Następca Hermány Lampert
Dane biograficzne
Ród Csák
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć przed 1324
Ojciec Csák
Matka nieznana
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Csák_János&oldid=41535”