Báthori VII. István: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 46: Linia 46:
 
|}
 
|}
  
−
'''Báthori VII. István''' (pol. ''Stefan Batory z Ecsed'') (*ok.1490, † [[Dévényi vár]] 3/8 maja 1530), węgierski szlachcic, dowódcą wojskowy, [[palatyn]].
+
'''Báthori VII. István''' (pol. ''Stefan Batory z Ecsed'') (* ok.1490, † [[Dévényi vár]] 3÷8 maja 1530), węgierski szlachcic, dowódcą wojskowy, [[palatyn]].
  
−
<small><small>'''Stephen VII Báthory''' ({{lang-hu|Báthory István|links=no}}; died 3 May 1530) was a Hungarian nobleman and commander. His most prestigious position was [[Palatine (Kingdom of Hungary)|Palatine of Hungary]]. </small></small>
+
Należał do rodziny [[Ecsed]] rodu [[Báthori]]. Syn [[Báthori III. András|Andrzeja III]] i [[Várdai Dorottya]], bratanek [[Báthori V. István|Stefana V]], węgierskiego dowódcy, a później [[wojewoda Siedmiogrodu|wojewody Siedmiogrodu]].
  
−
Należał do rodziny [[Ecsed]] rodu [[Báthori]]. Syn [[Báthori III. András]]a i [[Várdai Dorottya]], bratanek [[Báthori V. István]]a, węgierskiego dowódcy, a później [[wojewoda Siedmiogrodu|wojewody Siedmiogrodu]].
+
W 1507 został mianowany '''nadżupanem [[ispán]]em''' komitatu [[Zala]], zaś dwa lata później nadżupanem [[Temesvár]]u i [[hetman]]em południowych Węgier. W 1510 pełnił funkcję [[kasztelan]]a zamku w [[Buda (Budapeszt)|Budzie]]. W 1514 roku walczył z powstaniem [[Dózsa György]]. W 1519 objął stanowisko palatyna węgierskiego. Mianowany [palatyn]]em w 1519 roku, ale sprzeciw szlachty, która oskarżyła go o chciwość i rozwiązłość, spowodował, że był czasowo zawieszany w 1523 i 1525 roku (dwukrotnie zwolniony z urzędu, jednak ostatecznie został przywrócony na stanowisko<ref>O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 2005, s. 928.</ref>. Pełnił również funkcję [[podskarbi]]ego nadwornego oraz pięciokrotnie był mianowany sędzią dworskim<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, s. 16.</ref>.
  
−
<small><small>Stephen belonged to the [[Ecsed]] branch of the [[Báthory family]]. His father was [[Andrew III Báthory|Andrew Báthory]] and his uncle was [[Stephen V Báthory|Stephen Báthory]], Hungarian commander and later [[Prince of Transylvania|Voivod of Transylvania]]. </small></small>
+
W 1526 r. walczył przeciwko Turkom w tragicznej [[bitwa pod Mohaczem|bitwie pod Mohaczem]], w której zginął król [[II. Lajos|Ludwik II}}. Istvánowi udało się uratować i został jednym z liderów partii proaustriackiej, który chciał uhonorować sojusz między wymarłą rodziną królewską a dynastią Habsburgów. Wraz z wdową po królu Ludwiku, królową [[Maria von Österreich|Marią]], uciekł do Preßburga, gdzie zorganizował wybory cesarza [[Ferdinand I. (HRR)|Ferdynanda I]] na króla Węgier.
  
−
<small><small>Stephen was Count of [[Temesvár]] and in 1514 fought against the rebellion of György Dózsa. </small></small>
+
Jego współpraca z [[Habsburg]]ami kosztowała g utratę całego majątku na kontrolowanych przez Turcję Węgrzech, a co Ferdynand zrekompensował mu zamkiem [[Dévényi vár]] (obecnie [[Devín]], dzisiejsza Słowacja).  
  
−
W 1507 został mianowany '''nadżupanem [[ispán]]em''' komitatu [[Komitat Zala|Zali]], zaś dwa lata później nadżupanem [[Temesvár]] i [[hetman]]em południowych Węgier. W 1510 pełnił funkcję [[kasztelan]]a zamku w [[Buda (Budapeszt)|Budzie]]. W 1514 roku walczył z powstaniem [[Dózsa György]]. W 1519 objął stanowisko palatyna węgierskiego. Mianowany [palatyn]]em w 1519 roku, ale sprzeciw szlachty, która oskarżył go o chciwość i rozwiązłość, spowodował, że '''był czasowo zawieszany w 1523 i 1525 roku (dwukrotnie zwolniony z urzędu, jednak ostatecznie został przywrócony na stanowisko)'''.<ref>O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 2005, s. 928.</ref>. Pełnił również funkcję [[podskarbi]]ego nadwornego oraz pięciokrotnie był mianowany sędzią dworskim<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, s. 16.</ref>.
+
W lutym 1523 ożenił się z księżniczką mazowiecką [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zofia_mazowiecka Zofią] (zmarłą przed 1543 r.), córką księcia mazowieckiego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konrad_III_Rudy Konrada III] (zmarł 1503 r.). Ich córka '''Klara (?)''' została zaręczona z księciem Karlem von Münsterberg, ale zmarła przed ślubem w 1535 r.  
  
−
<small><small>He was elected [[Palatine (Kingdom of Hungary)|Palatine of Hungary]] in 1519 but the opposition of the nobility, which accused him of avarice and licentiousness, resulted in his being temporarily deposed in 1523 and 1525. </small></small>
+
Sam István zmarł w Dévényi i został pochowany w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Katedra_%C5%9Bw._Marcina_w_Bratys%C5%82awie kaedrze świętego Marcina w Bratysławie] (Szent Márton-dóm)<ref>K. Jasiński ''Rodowód Piastów mazowieckich'', Poznań – Wrocław 1998, s. 196.</ref>.
−
 
 
−
W 1526 r. walczył w tragicznej [[bitwa pod Mohaczem|bitwie pod Mohaczami]] przeciwko Turkom, w której zginął król [[II. Lajos|Ludwik II}}. Istvánowi udało się uratować i został jednym z liderów partii proaustriackiej, który chciał uhonorować sojusz między wymarłą rodziną królewską a dynastią Habsburgów. Wraz z wdową po królu Ludwiku, królową [[Maria von Österreich|Marią]], uciekł do Preßburga, gdzie zorganizował wybory cesarza [[Ferdinand I. (HRR)|Ferdynanda]] na króla Węgier.
 
−
 
 
−
<small><small>In 1526 fought in the disastrous [[Battle of Mohács]] against the Turks, in which King [[Louis II of Hungary|Louis II]] fell. Stephen managed to escape and became one of the leaders of the pro-Austrian party that wanted to honour the alliance between now extinct royal family and the [[Habsburg dynasty]]. Together with King Louis' widow [[Mary of Hungary (governor of the Netherlands)|Queen Mary]], he fled to [[Bratislava|Preßburg]], where he organized the election of [[Ferdinand I, Holy Roman Emperor|Ferdinand of Austria]] as King of Hungary. </small></small>
 
−
 
 
−
Jego współpraca z [[Habsburgowie|Habsburgami]] kosztowała go cały majątek na kontrolowanych przez Turcję Węgrzech, za co Ferdynand zrekompensował mu zamkiem [[Dévényi vár]] (obecnie [[Devín]], dzisiejsza Słowacja).
 
−
 
 
−
<small><small>is siding with the Habsburgs cost him all his possessions within Turkish-controlled Hungary, for which Ferdinand compensated him with the castle Theben. </small></small>
 
−
 
 
−
W lutym 1523 ożenił się z księżniczką mazowiecką [[Zofia mazowiecka|Zofią]] (zmarłą przed 1543 r.), córką księcia mazowieckiego Piasta Conrada (zmarł 1503 r.). Ich córka Klara została zaręczona z księciem Kalem von Münsterberg, ale zmarła przed ślubem w 1535 r.
 
−
 
 
−
Sam István zmarł w Dévényi i został pochowany w [[Szent Márton-dóm]] / [[Katedra św. Marcina w Bratysławie|kościele świętego Marcina w Bratysławie]]<ref>K. Jasiński ''Rodowód Piastów mazowieckich'', Poznań – Wrocław 1998, s. 196.</ref>.
 
−
 
 
−
<small><small>Stephen was married to [[Sophia of Masovia|Sophia]] (died before 1543), daughter of the [[Piast]] [[Konrad III Rudy|Conrad Duke of Masovia]] (died 1503). Their daughter Clara was engaged to be married to Duke Carl of Münsterberg but died before the marriage, in 1535. {{Use dmy dates|date=January 2012}}  Stephen himself died in [[Theben]]. </small></small>
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Wersja z 13:17, 17 cze 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(luty 1519 - maj 1523) 		Następca:
Perényi III. Imre brak informacji
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(kwiecień 1526 - 8 maja 1530) 		Następca:
brak informacji Werbőczy István
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(wrzesień 1524 - 24 czerwca 1525) 		Następca:
Werbőczy István Bánffy IV. János

Báthori VII. István (pol. Stefan Batory z Ecsed) (* ok.1490, † Dévényi vár 3÷8 maja 1530), węgierski szlachcic, dowódcą wojskowy, palatyn.

Należał do rodziny Ecsed rodu Báthori. Syn Andrzeja III i Várdai Dorottya, bratanek Stefana V, węgierskiego dowódcy, a później wojewody Siedmiogrodu.

W 1507 został mianowany nadżupanem ispánem komitatu Zala, zaś dwa lata później nadżupanem Temesváru i hetmanem południowych Węgier. W 1510 pełnił funkcję kasztelana zamku w Budzie. W 1514 roku walczył z powstaniem Dózsa György. W 1519 objął stanowisko palatyna węgierskiego. Mianowany [palatyn]]em w 1519 roku, ale sprzeciw szlachty, która oskarżyła go o chciwość i rozwiązłość, spowodował, że był czasowo zawieszany w 1523 i 1525 roku (dwukrotnie zwolniony z urzędu, jednak ostatecznie został przywrócony na stanowisko[1]. Pełnił również funkcję podskarbiego nadwornego oraz pięciokrotnie był mianowany sędzią dworskim[2].

W 1526 r. walczył przeciwko Turkom w tragicznej bitwie pod Mohaczem, w której zginął król [[II. Lajos|Ludwik II}}. Istvánowi udało się uratować i został jednym z liderów partii proaustriackiej, który chciał uhonorować sojusz między wymarłą rodziną królewską a dynastią Habsburgów. Wraz z wdową po królu Ludwiku, królową Marią, uciekł do Preßburga, gdzie zorganizował wybory cesarza Ferdynanda I na króla Węgier.

Jego współpraca z Habsburgami kosztowała g utratę całego majątku na kontrolowanych przez Turcję Węgrzech, a co Ferdynand zrekompensował mu zamkiem Dévényi vár (obecnie Devín, dzisiejsza Słowacja).

W lutym 1523 ożenił się z księżniczką mazowiecką Zofią (zmarłą przed 1543 r.), córką księcia mazowieckiego Konrada III (zmarł 1503 r.). Ich córka Klara (?) została zaręczona z księciem Karlem von Münsterberg, ale zmarła przed ślubem w 1535 r.

Sam István zmarł w Dévényi i został pochowany w kaedrze świętego Marcina w Bratysławie (Szent Márton-dóm)[3].

Przypisy

  1. ↑ O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 928.
  2. ↑ I. Horn, Andrzej Batory, Warszawa 2010, s. 16.
  3. ↑ K. Jasiński Rodowód Piastów mazowieckich, Poznań – Wrocław 1998, s. 196.

Bibliografia

Balzer O., Genealogia Piastów, J. Tęgowski, Kraków: Wydawnictwo Avalon, 2005, s. 926–928, ISBN 83-918497-0-8, OCLC 836274542. Horn I., Andrzej Batory, S. Brzeziński (tłum.), Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2010, s. 15–16, ISBN 978-83-7543-163-6, OCLC 750793621. Jasiński K., Rodowód Piastów mazowieckich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań – Wrocław 1998, ​ISBN 83-913563-0-2​, s. 194–197.

Báthori VII. István

— Palatyn Królestwa Węgier —
wizerunek herbu
Trzy Zęby
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od (1) 02.1519, (2) 04.1526, (3) 09.1524
do (1) 05.1523, (2) 8.05.1530, (3) 24.06.1525
Poprzednik 1. Perényi III. Imre
2. brak informacji
3. Werbőczy István
Następca 1. brak informacji
2. Werbőczy István
3. Bánffy IV. János
Dane biograficzne
Klan Gutkeled
Ród Báthori
Rodzina Báthori Ecsed
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1490
Śmierć 3 maja 1530
Miejsce Devin
Miejsce spoczynku kościół p.w. świętego Marcina w Bratysławie[3].
Ojciec III. András
Matka Várdai Dorottya
Rodzeństwo Borbála, V. György, IV. András (przyrodni)
Żona Zofia Mazowiecka
Dzieci Szaniszló, Anna
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Báthori_VII._István&oldid=34949”