Péc I. Lukács: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1b]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 31: Linia 31:
 
|}
 
|}
  
−
'''Péc I. Lukács''' (pol. ''Łukasz I Péc'') (* nieznana, † nieznana), węgierski szlachcic z pierwszej '''trzeciej''' XIII wieku, [[stolnik królewski]] od 1229 do 1230 roku.
+
'''Péc I. Lukács''' (pol. ''Łukasz I Péc'') (* nieznana, † nieznana), węgierski szlachcic, [[stolnik królewski]] od 1229 do 1230 roku, za panowania króla Węgier [[II. András|Andrzej II]].
  
 
==Rodzina==
 
==Rodzina==
−
Lukács I jest najstraszym członkiem rodu [[Péc]], który posiadał majątki na dużą skalę w kilku okręgach [[Zadunaje|Zadunaja]], oprócz innych części Królestwa Węgier. Ród pochodził z Sokoró '''Hills''' (komitat [[Győr]]), ich najstarszej posiadłości rodowej w dzisiejszych [[Felpéc]] i [[Kajárpéc]]. Opierając się na herbie rodu, możliwe jest, że Lukács był rycerzem z Europy Zachodniej, który przybył na Węgry podczas wczesnych rządów króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]]. Za swoją służbę wojskową otrzymał ziemie w komitacie [[Győr]] i okolicznych regionach<ref name="Kádár">Kádár, Tamás (2018). ''Egy figyelemre méltó Dráva vidéki főúr a 13. század második feléből: Péc nembeli György fia Dénes nádor és országbíró közéleti pályája'' [''Niezwykły Pan z regionu Drava w drugiej połowie XIII wieku: państwowa kariera palatyna i sędziego królewskiego Denis, syna Jerzego z rodu Péc'']. Somogy Megye Múltjából. str. 6.</ref>.
+
Lukács I jest najstarszym członkiem rodu [[Péc]], który posiadał majątki na dużą skalę w kilku okręgach [[Zadunaje|Zadunaja]], oprócz innych części [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Ród pochodził z wzgórz Sokoró (komitat [[Győr]]), ich najstarszej posiadłości rodowej w dzisiejszych [[Felpéc]] i [[Kajárpéc]]. Opierając się na herbie rodu, możliwe jest, że Lukács był rycerzem z Europy Zachodniej, który przybył na Węgry podczas wczesnych rządów króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]]. Za swoją służbę wojskową otrzymał ziemie w komitacie [[Győr]] i okolicznych regionach<ref name="Kádár">Kádár, Tamás (2018). ''Egy figyelemre méltó Dráva vidéki főúr a 13. század második feléből: Péc nembeli György fia Dénes nádor és országbíró közéleti pályája'' [''Niezwykły Pan z regionu Drava w drugiej połowie XIII wieku: państwowa kariera palatyna i sędziego królewskiego Denis, syna Jerzego z rodu Péc'']. Somogy Megye Múltjából. str. 6.</ref>.
  
−
Lukács miał trzech synów: Grzegorza, który służył jako [[ispán]] komitatu [[Zala]] od 1243 do 1244 r.<ref name="Zsoldos2011">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 49, 59, 128, 134, 159, 170, 184, 231, 325.</ref> Marka I, który był przodkiem szlacheckich rodzin [[Marczalli]], [[Berzencei]] i [[Szentgyörgy]]i; i Łukasza II (znanego również jako Łukasz Wielki (Nagy) the Great).<ref>Engel: Genealógia (Genus Péc 1. Zala - gałąź)</ref>
+
Lukács miał trzech synów: Grzegorza – [[ispán]]a komitatu [[Zala]] od 1243 do 1244 r.<ref name="Zsoldos2011">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 49, 59, 128, 134, 159, 170, 184, 231, 325.</ref> Marka I – przodka szlacheckich rodzin: [[Marczalli]], [[Berzencei]] i [[Szentgyörgy]]i; i Łukasza II, znanego również jako Łukasz Wielki (Nagy).<ref>Engel: Genealógia (Genus Péc 1. Zala - gałąź)</ref>
  
 
== Identyfikacja ==
 
== Identyfikacja ==
  
−
Prowadzona jest debata naukowa na temat trudności w utożsamieniu węgierskich szlachciców z imieniem „Lukács” (Łukasz), którzy działali w latach 30. XIII wieku. XIX-wieczny historyk [[Wertner Mór|Mór Wertner]] uważał ich wszystkich za jedną osobę w swoich różnych pracach naukowych, choć o różnej '''randze'''. Twierdził, że wszystkie istotne dane odnoszą się do pewnego Łukasza, syna Hipolita, o którym wspomniano w karcie w 1206 r. Wertner połączył tę osobę jako osobę z rodu [[Péc]]. Następnie nieco zmodyfikował swój punkt widzenia i uznał, że Łukasz, który działał jako [[ispán]] z komitatu [[Hont]], był „prawdopodobnie inną osobą”. Historyk [[Zsoldos Attila|Attila Zsoldos]] dalej analizował problem: oddzielił także Łukasza, [[ispán]]a z '''królewskiego lasu Bakony''', ponieważ jego urzędnicy pochodzili z niższego statusu społecznego w tamtych czasach. Ponadto, jak wskazał Zsoldos, [[ispán]] z komitstu [[Moson]] był z pewnością inną osobą niż [[ispán]] z komitatu [[Hont]], ponieważ obaj pojawili się na tej samej królewskiej karcie w 1239 roku. Następnie Attilę Zsoldos zauważył, że było czterech (mniej prawdopodobne trzech) różnych szlachciców-urzędników o imieniu Łukasz w '''pierwszej trzeciej''' XIII wieku.<ref name="Zsoldos2011" />
+
Prowadzona jest debata naukowa na temat trudności w utożsamieniu węgierskich szlachciców z imieniem „Lukács” (Łukasz), którzy działali w latach 30. XIII wieku. XIX-wieczny historyk [[Wertner Mór|Mór Wertner]] w swoich różnych pracach naukowych uważał ich wszystkich za jedną osobę, choć o różnej pozycji. Twierdził, że wszystkie istotne dane odnoszą się do pewnego Łukasza, syna Hipolita, o którym wspomniano w dokumencie z 1206 r. Wertner połączył tę osobę jako osobę z rodu [[Péc]]. Następnie nieco zmodyfikował swój punkt widzenia i uznał, że Łukasz, który działał jako [[ispán]] z komitatu [[Hont]], był „prawdopodobnie inną osobą”. Historyk [[Zsoldos Attila|Attila Zsoldos]] dalej analizował problem: oddzielił także Łukasza, [[ispán]]a z królewskiego lasu [[Bakony]], ponieważ jego urzędnicy pochodzili z niższego statusu społecznego w tamtych czasach. Ponadto, jak wskazał Zsoldos, [[ispán]] z komitstu [[Moson]] był z pewnością inną osobą niż [[ispán]] z komitatu [[Hont]], ponieważ obaj pojawili się w tym samym królewskim dokumencie z 1239 roku. Następnie [[Zsoldos Attila|Attila Zsoldos]] zauważył, że było czterech (mniej prawdopodobne że trzech) różnych szlachciców-urzędników o imieniu Łukasz w okresie 1200-30.<ref name="Zsoldos2011" />
  
−
<small>There is a scholarly debate on the difficulty of the identification of Hungarian nobles with the given name "Lucas", who were active in the 1230s. 19th-century historian Mór Wertner considered all of them as a single person in his various academic works, albeit with various sturdiness. He claimed that all of relevant data refer to a certain Lucas, son of Hippolytus, who is mentioned by a charter in 1206. Wertner connected this individual to the Péc kindred. Subsequently, he slightly modified his viewpoint, and considered Lucas, who functioned as ''ispán'' of [[Hont County]], was "probably different person". Historian Attila Zsoldos analyzed further the question: he separated Lucas, the ''ispán'' of the [[County of the Bakony|Bakony royal forest]] too, as its office-holders came from a lower social status in the era. Furthermore, as Zsoldos denoted, the ''ispán'' of [[Moson County]] was certainly different person from the ''ispán'' of Hont County, as they both appeared in the same royal charter in 1239. Attila Zsoldos then considered, there were four (less likely three) different office-bearer nobles with the given name Lucas in the first third of the 13th century:{{sfn|Zsoldos|2011|p=325}} </small>
+
# '''Lukács''', który należał do dworu króla Andrzeja II, pełnił funkcję [[stolnik|stolnika królewskiego]] od 1229 do 1230 roku, obok swojej pozycji [[ispán]]a komitatu [[Bars]].<ref name="Zsoldos2011" /> Być może jest on tożsamy z Łukaszem, który krótko funkcjonował jako [[ispán]] komitatu [[Pozsony]] w 1235 r.<ref name="Zsoldos2011" /> Kilku historyków, w tym Attila Zsoldos<ref name="Zsoldos2011" /> i [[Kádár Tamás|Tamás Kádár]]<ref name="Kádár" /> uważali, że ten baron może być tożsamy z Łukaszem, który doszedł do elity węgierskiej podczas dziesięcioleci służby na dworze Andrzeja II, ale szybko stracił wpływy polityczne, gdy w 1235 r. na tron Węgier wstąpił [[IV. Béla|Bela IV]].
  
−
== 1 ==
+
# '''Lukács''', który był powiernikiem księcia [[IV. Béla|Beli]], od dawna sprzeciwiającego się przyznawaniu ziemi i polityce ojca. Był [[Ban Severin|banem Severin]]a (będącego pod władzą księcia) w 1233 r., po przejściu na emeryturę jego poprzednika [[Hahót II. Buzád|Buzada II Hahóta]]<ref name="Zsoldos2011" />. Po koronacji Beli na króla Węgier służył jako [[ispán]] komitatu [[Moson]] w latach 1235–1240.<ref name="Zsoldos2011" /> Prawdopodobnie zginął podczas [[Inwazja Mongołów 1241|inwazji Mongołów]] na Węgry w 1241 roku.
  
−
# '''Lukács''', który należał do dworu króla Andrzeja II, pełnił funkcję [[stolnik|stolnika królewskiego]] od 1229 do 1230 roku, obok swojej pozycji [[ispán]]a komitatu [[Bars]].<ref name="Zsoldos2011" /> Być może jest on tożsamy z Łukaszem, który krótko funkcjonował jako [[ispán]] komitatu [[Pozsony]] w 1235 r.<ref name="Zsoldos2011" /> Kilku historyków, w tym Attila Zsoldos<ref name="Zsoldos2011" /> i [[Kádár Tamás|Tamás Kádár]]<ref name="Kádár" /> uważali, że ten '''baron''' może być tożsamy z Łukaszem, który doszedł do elity węgierskiej podczas dziesięcioleci służby na dworze Andrzeja II, ale szybko stracił wpływy polityczne, gdy w 1235 r. na tron Węgier wstąpił Bela IV.
+
# '''Lukács''', który pochodził z niższego statusu społecznego (prawdopodobnie był królewskim sługą) i działał jako hrabia królewskiego lasu [[Bakony]] od 1232 do 1233 r.<ref name="Zsoldos2011" />
  
−
<small># '''Lucas''', who belonged to the court of King Andrew II. He served as Master of the cupbearers from 1229 to 1230, beside his position of ''ispán'' of [[Bars County]].{{sfn|Zsoldos|2011|pp=59, 134}} Possibly he is identical with that Lucas, who briefly functioned as ''ispán'' of [[Pozsony County]] in 1235.{{sfn|Zsoldos|2011|p=184}} Several historians, including Attila Zsoldos{{sfn|Zsoldos|2011|p=325}} and Tamás Kádár{{sfn|Kádár|2018|p=6}} considered this baron might be identical with Lucas I Péc, who rose to the Hungarian elite during his decades of service in the court of Andrew II, but rapidly lost political influence, when [[Béla IV of Hungary]] ascended the Hungarian throne in 1235. </small>
+
# '''Lukács''', który był [[ispán]]em komitatu [[Hont]] od 1237 do 1239.<ref name="Zsoldos2011" /> Możliwe, że jest on tożsamy z Łukaszem nr 1 (a więc prawdopodobnie Lukácsem Pécem), który został zmuszony do zadowolenia się z tą stosunkowo nieistotną funkcją po intronizacji Beli IV.<ref name="Zsoldos2011" />
−
 
 
−
# '''Łukasz''', który był powiernikiem księcia [[IV. Béla|Beli]], od dawna sprzeciwiającego się przyznawaniu ziemi i polityce ojca. Był [[Ban Severin|banem Severin]]a (będącego pod władzą księcia) w 1233 r., po przejściu na emeryturę jego poprzednika [[Hahót II. Buzád|Buzada II Hahóta]]<ref name="Zsoldos2011" />. Po koronacji Beli na króla węgierskiego służył jako [[ispán]] komitatu [[Moson]] w latach 1235–1240.<ref name="Zsoldos2011" /> Prawdopodobnie zginął podczas [[Inwazja Mongołów 1241|pierwszej inwazji Mongołów]] na Węgry.
 
−
 
 
−
<small># '''Lucas''', who was a confidant of Duke Béla, who had long opposed his father's land grants and policy. He was [[Ban of Severin]] (which belonged to the duke's domain) in 1233, following his predecessor [[Buzád Hahót]]'s retirement.{{sfn|Zsoldos|2011|p=49}} After Béla's coronation as Hungarian king, he served as ''ispán'' of Moson County between 1235 and 1240.{{sfn|Zsoldos|2011|p=170}} It is plausible he was killed during the [[First Mongol invasion of Hungary]]. </small>
 
−
 
 
−
# '''Łukasz''', który pochodził z niższego statusu społecznego (prawdopodobnie był królewskim sługą) i działał jako hrabia królewskiego lasu Bakony od 1232 do 1233 r.<ref name="Zsoldos2011" />
 
−
 
 
−
<small># '''Lucas''', who came from a lower social status (possibly [[Royal servant (Kingdom of Hungary)|royal servant]]), and functioned as count of the Bakony royal forest from 1232 to 1233.{{sfn|Zsoldos|2011|p=128}} </small>
 
−
 
 
−
# '''Łukasz''', który był [[ispán]]em komitatu [[Hont]] od 1237 do 1239.<ref name="Zsoldos2011" /> Możliwe, że jest on tożsamy z Łukaszem nr 1 (a więc prawdopodobnie Lukácsem Pécem), który został zmuszony do zadowolenia się z tą stosunkowo nieistotną funkcją po intronizacji Beli IV.<ref name="Zsoldos2011" />
 
−
 
 
−
<small># '''Lucas''', who was ''ispán'' of Hont County from 1237 to 1239.{{sfn|Zsoldos|2011|p=159}} It is possible that he is identical with #1 Lucas (thus plausibly Lucas Péc), who was forced to be satisfied with this relatively insignificant position after Béla IV's enthronement.{{sfn|Zsoldos|2011|p=325}} </small>
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Wersja z 06:42, 28 lip 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Podczaszy królewski
(1229-1230) 		Następca:
Kán II. Gyula brak informacji
Poprzednik: Ban Severin (?)
(ok.1233) 		Następca:
Hahót II. Buzád brak informacji

Péc I. Lukács (pol. Łukasz I Péc) (* nieznana, † nieznana), węgierski szlachcic, stolnik królewski od 1229 do 1230 roku, za panowania króla Węgier Andrzej II.

Rodzina

Lukács I jest najstarszym członkiem rodu Péc, który posiadał majątki na dużą skalę w kilku okręgach Zadunaja, oprócz innych części Królestwa Węgier. Ród pochodził z wzgórz Sokoró (komitat Győr), ich najstarszej posiadłości rodowej w dzisiejszych Felpéc i Kajárpéc. Opierając się na herbie rodu, możliwe jest, że Lukács był rycerzem z Europy Zachodniej, który przybył na Węgry podczas wczesnych rządów króla Węgier Andrzeja II. Za swoją służbę wojskową otrzymał ziemie w komitacie Győr i okolicznych regionach[1].

Lukács miał trzech synów: Grzegorza – ispána komitatu Zala od 1243 do 1244 r.[2] Marka I – przodka szlacheckich rodzin: Marczalli, Berzencei i Szentgyörgyi; i Łukasza II, znanego również jako Łukasz Wielki (Nagy).[3]

Identyfikacja

Prowadzona jest debata naukowa na temat trudności w utożsamieniu węgierskich szlachciców z imieniem „Lukács” (Łukasz), którzy działali w latach 30. XIII wieku. XIX-wieczny historyk Mór Wertner w swoich różnych pracach naukowych uważał ich wszystkich za jedną osobę, choć o różnej pozycji. Twierdził, że wszystkie istotne dane odnoszą się do pewnego Łukasza, syna Hipolita, o którym wspomniano w dokumencie z 1206 r. Wertner połączył tę osobę jako osobę z rodu Péc. Następnie nieco zmodyfikował swój punkt widzenia i uznał, że Łukasz, który działał jako ispán z komitatu Hont, był „prawdopodobnie inną osobą”. Historyk Attila Zsoldos dalej analizował problem: oddzielił także Łukasza, ispána z królewskiego lasu Bakony, ponieważ jego urzędnicy pochodzili z niższego statusu społecznego w tamtych czasach. Ponadto, jak wskazał Zsoldos, ispán z komitstu Moson był z pewnością inną osobą niż ispán z komitatu Hont, ponieważ obaj pojawili się w tym samym królewskim dokumencie z 1239 roku. Następnie Attila Zsoldos zauważył, że było czterech (mniej prawdopodobne że trzech) różnych szlachciców-urzędników o imieniu Łukasz w okresie 1200-30.[2]

  1. Lukács, który należał do dworu króla Andrzeja II, pełnił funkcję stolnika królewskiego od 1229 do 1230 roku, obok swojej pozycji ispána komitatu Bars.[2] Być może jest on tożsamy z Łukaszem, który krótko funkcjonował jako ispán komitatu Pozsony w 1235 r.[2] Kilku historyków, w tym Attila Zsoldos[2] i Tamás Kádár[1] uważali, że ten baron może być tożsamy z Łukaszem, który doszedł do elity węgierskiej podczas dziesięcioleci służby na dworze Andrzeja II, ale szybko stracił wpływy polityczne, gdy w 1235 r. na tron Węgier wstąpił Bela IV.
  1. Lukács, który był powiernikiem księcia Beli, od dawna sprzeciwiającego się przyznawaniu ziemi i polityce ojca. Był banem Severina (będącego pod władzą księcia) w 1233 r., po przejściu na emeryturę jego poprzednika Buzada II Hahóta[2]. Po koronacji Beli na króla Węgier służył jako ispán komitatu Moson w latach 1235–1240.[2] Prawdopodobnie zginął podczas inwazji Mongołów na Węgry w 1241 roku.
  1. Lukács, który pochodził z niższego statusu społecznego (prawdopodobnie był królewskim sługą) i działał jako hrabia królewskiego lasu Bakony od 1232 do 1233 r.[2]
  1. Lukács, który był ispánem komitatu Hont od 1237 do 1239.[2] Możliwe, że jest on tożsamy z Łukaszem nr 1 (a więc prawdopodobnie Lukácsem Pécem), który został zmuszony do zadowolenia się z tą stosunkowo nieistotną funkcją po intronizacji Beli IV.[2]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Kádár, Tamás (2018). Egy figyelemre méltó Dráva vidéki főúr a 13. század második feléből: Péc nembeli György fia Dénes nádor és országbíró közéleti pályája [Niezwykły Pan z regionu Drava w drugiej połowie XIII wieku: państwowa kariera palatyna i sędziego królewskiego Denis, syna Jerzego z rodu Péc]. Somogy Megye Múltjából. str. 6.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 49, 59, 128, 134, 159, 170, 184, 231, 325.
  3. ↑ Engel: Genealógia (Genus Péc 1. Zala - gałąź)

Źródła

  • Kádár, Tamás (2018). Egy figyelemre méltó Dráva vidéki főúr a 13. század második feléből: Péc nembeli György fia Dénes nádor és országbíró közéleti pályája [Niezwykły Pan z regionu Drava w drugiej połowie XIII wieku: państwowa kariera palatyna i sędziego królewskiego Denis, syna Jerzego z rodu Péc]. Somogy Megye Múltjából. 45–46: str. 5–19. ISSN 1419-8010.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Péc I. Lukács (węg.)
Łukasz I Péc (pol.)

— Podczaszy królewski
Ban Severin		 —
Podczaszy królewski
Okres od 1229
do 1230
Poprzednik Kán II. Gyula
Następca brak informacji
Ban Severin
Okres od ok.1233
Poprzednik Hahót II. Buzád
Następca brak informacji
Dane biograficzne
Klan Péc
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć data nieznana
Ojciec nieznany
Matka nieznana
Żona nieznana
Dzieci Gergely
I. Márk
II. Lucas
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Péc_I._Lukács&oldid=38379”