|
Péc I. Lukács (pol. Łukasz I Péc) (* nieznana, † nieznana), węgierski szlachcic, stolnik królewski od 1229 do 1230 roku, za panowania króla Węgier Andrzej II.
Rodzina
Lukács I jest najstarszym członkiem rodu Péc, który posiadał majątki na dużą skalę w kilku okręgach Zadunaja, oprócz innych części Królestwa Węgier. Ród pochodził z wzgórz Sokoró (komitat Győr), ich najstarszej posiadłości rodowej w dzisiejszych Felpéc i Kajárpéc. Opierając się na herbie rodu, możliwe jest, że Lukács był rycerzem z Europy Zachodniej, który przybył na Węgry podczas wczesnych rządów króla Węgier Andrzeja II. Za swoją służbę wojskową otrzymał ziemie w komitacie Győr i okolicznych regionach[1].
Lukács miał trzech synów: Grzegorza – ispána komitatu Zala od 1243 do 1244 r.[2] Marka I – przodka szlacheckich rodzin: Marczalli, Berzencei i Szentgyörgyi; i Łukasza II, znanego również jako Łukasz Wielki (Nagy).[3]
Identyfikacja
Prowadzona jest debata naukowa na temat trudności w utożsamieniu węgierskich szlachciców z imieniem „Lukács” (Łukasz), którzy działali w latach 30. XIII wieku. XIX-wieczny historyk Mór Wertner w swoich różnych pracach naukowych uważał ich wszystkich za jedną osobę, choć o różnej pozycji. Twierdził, że wszystkie istotne dane odnoszą się do pewnego Łukasza, syna Hipolita, o którym wspomniano w dokumencie z 1206 r. Wertner połączył tę osobę jako osobę z rodu Péc. Następnie nieco zmodyfikował swój punkt widzenia i uznał, że Łukasz, który działał jako ispán z komitatu Hont, był „prawdopodobnie inną osobą”. Historyk Attila Zsoldos dalej analizował problem: oddzielił także Łukasza, ispána z królewskiego lasu Bakony, ponieważ jego urzędnicy pochodzili z niższego statusu społecznego w tamtych czasach. Ponadto, jak wskazał Zsoldos, ispán z komitstu Moson był z pewnością inną osobą niż ispán z komitatu Hont, ponieważ obaj pojawili się w tym samym królewskim dokumencie z 1239 roku. Następnie Attila Zsoldos zauważył, że było czterech (mniej prawdopodobne że trzech) różnych szlachciców-urzędników o imieniu Łukasz w okresie 1200-30.[2]
- Lukács, który należał do dworu króla Andrzeja II, pełnił funkcję stolnika królewskiego od 1229 do 1230 roku, obok swojej pozycji ispána komitatu Bars.[2] Być może jest on tożsamy z Łukaszem, który krótko funkcjonował jako ispán komitatu Pozsony w 1235 r.[2] Kilku historyków, w tym Attila Zsoldos[2] i Tamás Kádár[1] uważali, że ten baron może być tożsamy z Łukaszem, który doszedł do elity węgierskiej podczas dziesięcioleci służby na dworze Andrzeja II, ale szybko stracił wpływy polityczne, gdy w 1235 r. na tron Węgier wstąpił Bela IV.
- Lukács, który był powiernikiem księcia Beli, od dawna sprzeciwiającego się przyznawaniu ziemi i polityce ojca. Był banem Severina (będącego pod władzą księcia) w 1233 r., po przejściu na emeryturę jego poprzednika Buzada II Hahóta[2]. Po koronacji Beli na króla Węgier służył jako ispán komitatu Moson w latach 1235–1240.[2] Prawdopodobnie zginął podczas inwazji Mongołów na Węgry w 1241 roku.
- Lukács, który pochodził z niższego statusu społecznego (prawdopodobnie był królewskim sługą) i działał jako hrabia królewskiego lasu Bakony od 1232 do 1233 r.[2]
- Lukács, który był ispánem komitatu Hont od 1237 do 1239.[2] Możliwe, że jest on tożsamy z Łukaszem nr 1 (a więc prawdopodobnie Lukácsem Pécem), który został zmuszony do zadowolenia się z tą stosunkowo nieistotną funkcją po intronizacji Beli IV.[2]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Kádár, Tamás (2018). Egy figyelemre méltó Dráva vidéki főúr a 13. század második feléből: Péc nembeli György fia Dénes nádor és országbíró közéleti pályája [Niezwykły Pan z regionu Drava w drugiej połowie XIII wieku: państwowa kariera palatyna i sędziego królewskiego Denis, syna Jerzego z rodu Péc]. Somogy Megye Múltjából. str. 6.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 49, 59, 128, 134, 159, 170, 184, 231, 325.
- ↑ Engel: Genealógia (Genus Péc 1. Zala - gałąź)
Źródła
- Kádár, Tamás (2018). Egy figyelemre méltó Dráva vidéki főúr a 13. század második feléből: Péc nembeli György fia Dénes nádor és országbíró közéleti pályája [Niezwykły Pan z regionu Drava w drugiej połowie XIII wieku: państwowa kariera palatyna i sędziego królewskiego Denis, syna Jerzego z rodu Péc]. Somogy Megye Múltjából. 45–46: str. 5–19. ISSN 1419-8010.
- Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
|
|
