Kán (ród): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:1r]]
 
[[Kategoria:1r]]
[[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1n
 +
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%A1n&action=history
 +
|nota    = chorwacki
 +
}}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1n_nemzets%C3%A9g
 +
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Brocca&action=history
 +
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
 
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
Źródła: [https://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1n_nemzets%C3%A9g Kán nemzetség] [https://hr.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1n Kán]
+
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
{| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
 
|-
 
 
|
 
|
 
{{Rodzina Infobox
 
{{Rodzina Infobox
Linia 27: Linia 44:
 
|}
 
|}
  
Rodzaj Kán (Kean (1240), Kan (1251), Progenies Magni Jule Bani (1303)) jest jednym z węgierskich plemion epoki Árpádian, z których tylko niewielka ilość danych pozostaje w źródłach i kartach. Nie zna też dokładnej wymowy swojego imienia, ponieważ jeśli pisownia Kean jest poprawna, to według węgierskiego dzisiaj wymawialibyśmy ją jako Kaján (por. Keanto, dziś Kánántó), aw 1281 r. Jeden z członków plemienia faktycznie nazywał się Kaján. Nazwę rodzaju komplikuje również fakt, że podczas panowania króla [[IV. Béla]] członkowie klanu zawsze nazywali siebie „potomkami Starego Zakonu Gyula”.
+
'''Kán''', także '''''Kean''''' (1240) lub '''''Kan''''' (1251) – ''Progenies Magni Jule Bani'' (1303)), jedno z węgierskich plemion epoki [[Arpadowie|Arpadów]], o których tylko niewielką ilość danych można odnaleźć w źródłach i dokumentach. Nie znana jest też dokładnie wymowy nazwy, ponieważ jeśli pisownia Kean jest poprawna, to według współczesnego węgierskiego wymawialibyśmy ją dzisiaj jako Kaján (por. Keanto, dziś Kánántó), a w 1281 r. jeden z członków plemienia faktycznie nazywał się Kaján. Nazwę rodu komplikuje również fakt, że podczas panowania króla Wegier [[IV. Béla|Beli IV]] członkowie klanu zawsze nazywali siebie „potomkami Starego Zakonu Gyula”.
 
 
<small><small>A '''Kán nemzetség''' [Kean (1240), Kan (1251), Progenies Magni Jule Bani (1303)] az [[Árpád-kor]]i magyar nemzetségek egyike, melyről jelentőségéhez mérten a forrásokban, oklevelekben nagyon kevés adat maradt csak ránk. Nem ismert nevének pontos kiejtése sem, mert ha a ''Kean'' kiírás a helyes, akkor a mai magyar nyelv szerint ''Kaján''-nak ejtenénk (v.ö: Keantó, ma Kajántó.) és 1281-ben a nemzetség egyik tagját is valóban Kajánnak hívták. A nemzetség nevének megállapítását az is nehezíti, hogy [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király uralkodása utáni időkben a nemzetség tagjai minden esetben "az Öreg Gyula bán ivadékai"-nak nevezték magukat. </small></small>
 
 
 
==== Gałęzie klanu ==
 
 
 
===I. Siklósi vagy báni ág===
 
 
 
  
 +
==== Gałęzie rodu ==
  
==Members==
+
===I. Siklós lub Báni ===
  
Notable members of the family include:
+
== Znani członkowie rodziny to: ==
  
 
* [[Kán I. Gyula]], hrabia Siklós, [[ban Chorwacji i Slawonii]], 1213, 1229-1235. [[wojewoda Siedmiogrodu]], 1201-1214. [[Palatyn Królestwa Węgier]], 1215–1218, 1222-1226.
 
* [[Kán I. Gyula]], hrabia Siklós, [[ban Chorwacji i Slawonii]], 1213, 1229-1235. [[wojewoda Siedmiogrodu]], 1201-1214. [[Palatyn Królestwa Węgier]], 1215–1218, 1222-1226.
** [[Kán I. László]], hrabia Siklós, [[palatyn Królestwa Węgier]], 1242-1245. [[ban Chorwacji Slawonii]], 1245-1246
+
** [[Kán I. László]], hrabia Siklós, [[palatyn Królestwa Węgier]], 1242-1245. [[ban Chorwacji i Slawonii]], 1245-1246
**** [[Kán Miklós]], Archbishop-elect of Esztergom in the 1270s.
+
**** [[Kán Miklós]], arcybiskup-elekt Ostrzychomia w latach 70 XIII wieku
 
**** [[Kán II. László]], [[wojewoda Siedmiogrodu]], 1260–1267, 1275-1276.
 
**** [[Kán II. László]], [[wojewoda Siedmiogrodu]], 1260–1267, 1275-1276.
***** [[Kán III. László]], ożeniony z księżniczką [[Piast]] królewskiej rodziny z Polski. [[wojewoda Siedmiogrodu]] 1294-1315. Błędnie uważa się go za założyciela rodziny [[Lackfi]] lub [[Lacković]].<ref name=Pallas>[http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/063/pc006306.html#2 "László (9)", ''A Pallas Nagy Lexikona'', Budapest 1897]</ref>
+
***** [[Kán III. László]], ożeniony z księżniczką [[Piast]] królewskiej rodziny z Polski. [[wojewoda Siedmiogrodu]] (1294-1315). Błędnie uważa się go za założyciela rodziny [[Lackfi]] lub [[Lacković]].<ref name=Pallas>[http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/063/pc006306.html#2 "László (9)", ''A Pallas Nagy Lexikona'', Budapest 1897]</ref>
** [[Kán II. Gyula]], 1222 r. był [[ispan]], w latach 1229–1234, mistrzem księcia Kalmana
+
** [[Kán II. Gyula]], 1222 r. był [[ispan]]em, w latach 1229–1234, mistrzem u księcia [[Koloman|Kalmana]]
 
*** '''I. Miklos'''
 
*** '''I. Miklos'''
****Pál (1335-1341) - żona Bogár Ilona
+
****Pál (1335-1341); 1.żona: Bogár Ilona
*****Gyula (1342-1365)
+
*****Gyula (* 1342, † 1365)
******IV. Miklos (1372–1384)
+
******IV. Miklos (* 1372, † 1384)
*******Gyula (zmarł przed 1395
+
*******Gyula († przed 1395)
****III. Miklós (1356-1395)
+
****III. Miklós (* 1356, † 1395)
****IV. Gyula (1342-1365)
+
****IV. Gyula (* 1342, † 1365)
****II. István (1342-meghalt 1371).  
+
****II. István (* 1342, † 1371).  
 
****III. Gula (1283-1298), [[ispán]] Baranya i Tolna
 
****III. Gula (1283-1298), [[ispán]] Baranya i Tolna
**** '''Ilona''' (1298-1336) '''[[Győr Jakab]] ??'''
+
**** '''Ilona''' (* 1298, † 1336); mąż: '''[[Győr Jakab]]'''
****I. Péter (1283-1341) baranyai főispán.  
+
****I. Péter (* 1283, † 1341) baranyai főispán.  
  
 
*Simon (1251
 
*Simon (1251

Wersja z 14:32, 4 wrz 2020


Kán

Herb {{{dynastia}}}
Kraj Królestwo Węgier
Początek XIII wiek
Koniec
Pochodzenie węgierskie
Gałęzie Siklósi
Beremendi
Miklósi ?
Mihály ?

Kán, także Kean (1240) lub Kan (1251) – Progenies Magni Jule Bani (1303)), jedno z węgierskich plemion epoki Arpadów, o których tylko niewielką ilość danych można odnaleźć w źródłach i dokumentach. Nie znana jest też dokładnie wymowy nazwy, ponieważ jeśli pisownia Kean jest poprawna, to według współczesnego węgierskiego wymawialibyśmy ją dzisiaj jako Kaján (por. Keanto, dziś Kánántó), a w 1281 r. jeden z członków plemienia faktycznie nazywał się Kaján. Nazwę rodu komplikuje również fakt, że podczas panowania króla Wegier Beli IV członkowie klanu zawsze nazywali siebie „potomkami Starego Zakonu Gyula”.

== Gałęzie rodu

I. Siklós lub Báni

Znani członkowie rodziny to:

  • Simon (1251
    • Buchk
    • Gyula
Transylvanian branch




Baranya branch

=I. Siklosi bani lub gałąź

Gyula I był pierwszym znanym przodkiem oddziału, który został nazwany „współczesną” lub „Nagy” Gyula przez jego współczesnych. E II. András i IV. Żył w czasach króla Bela; kariera człowieka, który wzniósł się wysoko, a następnie upadł:

* I. Gyula az ág első ismert őse , kit kortársai "Öreg" vagy "Nagy" Gyulának hívtak. E II. András és IV. Béla király idejében élt; magasra emelkedett, majd annál nagyobbat bukott férfiú életpályája: 

- biskup Ban i Szolnok w 1219 r., biskup Szolnok i Bodrog w 1220 r., dwór królowej w 1221 r. i tylko biskup Bodrogu, od 1222 do 1224 r. palatyn i biskup bodogan, od 1224 do 1226 r. palatyn i biskup Sopron, W 1229 r. Był tylko biskupem Sopronu, do 1229–1235 r. Był zakazem w Totii.

- 1219-ben bán és szolnoki ispán, 1220-ban szolnoki és bodrogi ispán, 1221-ben a királyné udvarbírája és csak bodrogi ispán, 1222-től 1224-ig nádor és bodrogi ispán, 1224-től 1226-ig nádor és soproni ispán, 1229-ben csak soproni ispán, 1229-1235-ig tótországi bán. 

„Stara” Gyula została wykonana w 1229 roku przez króla II. András żałował, że Toth i Chorwacja poparli Kalmana, byłego króla rosyjskiego, a od końca 1229 roku poparli Księcia Tatrzańskiego jako doświadczonego rządu. Syn II Gyula był także obok niego jako zastępca mistrza księcia Kalmana. W ten sposób mieli w rękach administrację Totlandu i hrabstw Zala, Somogy, Baranya i Valkó, które zostały przekazane księciu Kalmanowi.

"Öreg" Gyulát 1229-ben tette meg II. András király Tót- és Horvátország bánjává, hogy Kálmán volt orosz királyt, majd 1229 végétől mint Tótország hercegét támogassa, mint tapasztalt kormányférfi. Fia II. Gyula is mellette volt, mint Kálmán herceg tárnokmestere. Ezáltal jóformán az ő kezükben volt Tótország és a Kálmán hercegnek átadott Zala-, Somogy-, Baranya-, Valkó megye igazgatása. 

Stara Gyula II. w czasach II.András miał zaufanie króla, ale król IV. Béla wszczął przeciwko niemu śledztwo w sprawie niewierności, pozbawił go majątku i uwięził, i umarł tam pod koniec 1237 r., Ponieważ jego śmierć 22 stycznia 1238 r. Była już znana sądowi papieskiemu.

Öreg Gyula II. András idején mindvégig bírta a király bizalmát, azonban IV. Béla király hűtlenség miatt vizsgálatot indított ellene, s birtokaitól megfosztotta őt és börtönbe vetette, ott végezte életét is, valamikor 1237 végén, mert 1238 január 22-én haláláról már a pápai udvarnak is tudomása volt. 

Imię Gyula I. przetrwało najdłużej w Transylwanii. Jedna z jego posiadłości nazywała się Gyula-Medgyes w 1262 r., A w 1299 r. Nazywała się Gyula-havasa, góra na zachód od Nagyenyed.

I. Gyula neve az erdélyi részeken maradt fenn legtovább. Egyik itteni birtokát még 1262-ben is Gyula-Medgyesnek nevezték, és 1299-ben is Gyula-havasa néven neveztek egy Nagyenyedtől nyugatra eső hegyet is. 

II. Gyula - syn Gyuli I., który w 1222 r. Był głównym biskupem, a od 1229 do 1234 r. Panem księcia Kálmána. Jego imię nie jest już wspomniane.

* II. Gyula - I. Gyula fia, ki 1222-ben főpohárnok, 1229-1234 között Kálmán herceg tárnokmestere. Többé nevét nem említik. 

Miklós I. - II. Syn Gyuli. W 1241 roku walczył z Tatarami. W 1266 r. książę Bela z Totlandu podarował mu ziemię Besen, niedaleko klasztoru Świętej Trójcy.

* I. Miklós - II. Gyula fia. 1241-ben a tatárok ellen harcolt. 1266-ban Béla tótországi herceg adta neki ajándékba Beszen nevű földet, a szenttrinitási monostor közelében. 

Dzieci Mikołaja I .: III. Gyula (1283-1298) był biskupem Baranyan i Tolna, Ilona (1298-1336), Piotr I. (1283-1341) naczelnym biskupem Baranyi.

I. Miklós gyermekei: III. Gyula (1283-1298) baranyai és tolnai ispán, Ilona (1298-1336), I. Péter (1283-1341) baranyai főispán. 

Wśród dzieci Miklósa I. dzieci Piotra I., urodzone przez Ilonę Kaboli, żonę Piotra I., kontynuowały rodzinny oddział:

I. Miklós gyermekei közül I. Péter I. Péter nejétől Kaboli Ilonától született gyermekei vitték tovább a családi ágat: 

Z jego czterech synów:

Paul (1335-1341) - jego żona Ilona Bogár, od której 3 chłopców: III. Mikołaj (1356-1395), IV. Gyula (1342-1365) i II. Stephen (1342-zmarł 1371).

Négy fia közül:
  • Pál (1335-1341) - neje Bogár Ilona, kitől 3 fiú: III. Miklós (1356-1395), IV. Gyula (1342-1365) és II. István (1342-meghalt 1371).

Z synów Pawła IV. Gyula (1342-1365) prowadził oddział rodzinny, którego syn IV. Mikołaj (1372–1384). Wnuk IV. Od Mikołaja: George, który zmarł przed 1395 r.

Pál fiai közül IV. Gyula (1342-1365) vitte tovább a családi ágat, kinek fia IV. Miklós (1372-1384). Unokája IV. Miklóstól: György, ki meghalt 1395 előtt. 

II. gałąź Beremend

Simon (1251) synowie: - Buchk - Gyula

Simon (1251) fiai: - Buchk - Gyula 

W 1251 r. Synowie Szymona dzielili swoje tak zwane posiadłości śródlądowe w Siklós i na południowy zachód od Siklós. Północna część majątku Siklós należała do Buchka, a część południowa do Gyuli. W środku Szomorphalva, Ostró (Oszro, Ztro) oraz Lak i Azariah są w połowie Buchké. Kémes, Szaporcza-Lak i połowa Azariasza zostali Gyula. -II. Piotr (1296)

Simon fiai 1251-ben osztoztak meg siklósi és Siklóstól délnyugatra eső, úgynevezett belközi birtokaikon. A siklósi birtok északi része Buchknak, déli része Gyulának jutott. A Belközben Szomorfalva, Osztró (Oszró, Ztro) valamint Lak és Azariás fele Buchké. Kémes, Szaporcza-Lak és Azariás fele Gyuláé lett. -II. Péter (1296) 

III. Mikołaja Gałąź III. Synowie Mikołaja: - Orban (1281) - Cayan (1281)

===III. Miklós ág===

III. Miklós fiai: - Orbán (1281)- Kaján (1281)


IV. Michaela gałąź IV. Synowie Michała: - Balázs (1281)

===IV. Mihály ág===

IV. Mihály fiai: - Balázs (1281)

A Kán nemzetség birtokai

Osiedla klanu Khan


Osiedla oddziału Siklós lub Ban:

A Siklósi vagy báni ág birtokai:


Spadały głównie między Górami Siklós a Drava.

Főleg a siklósi hegység és a Dráva közötti részekre estek. 

Główną posiadłością tego oddziału było miasto Siklós, które w tym czasie zostało napisane do Soklyósa, wraz z jego zamkiem oraz częścią Harsány (Ebes-Harsány) od 1283 do 1313, Tótfalu (1345), Kápolnás-Sári i Töttös od 1339 do 1341, Część dużej wioski z 1294 r., Beremend lub Beremend i Vég-Bala 1283-1293.

E ág fő birtoka volt Siklós város, melyet e korban Soklyós-nak írtak, várával együtt, valamint Harsány (Ebes-Harsány) egy része 1283-1313 között, Tótfalu (1345), Kápolnás-Sári és Töttös 1339-től 1341-ig, Nagyfalu egy része 1294-től, Beremend vagy Beremend és Vég-Bala 1283-1293 között. 

Mieli także: - Wewnątrz potoku Okor i rzeki Drawy: Kovácshida (1337-1342), Szerdahely (1337-1242), Rád (1447-1342), Petend (1330), który był kiedyś w środę 1330 ), Smutki (1330), Pah (przed 1356), Drava-Palkonya (przed 1353), czeski, Tésenfalva [dziś Tésenfa] (1334), Sapporca, Somorphal (1251-1356), Kémes (1251), Azariah [dziś Aderjás ] (1251-1346), Ostró [Ztro] (1251), a także 3 wioski o nieznanej dziś lokalizacji: Csepel (1346), Lak (1251-1346) i Kengyel (1346) oraz Almás i Szalóktelke, które są nadal niezdefiniowane, ale śródlądowe wsie (przed 1338).

Birtokaik voltak még:

- Az Okor-pataktól és a Dráva folyótól képzett belközben: Kovácshida (1337-1342), Szerdahely (1337-1242), Rád (1447-1342), a valaha Szerdahely mellett fekvő Petend (1330), Aranyos (1330), Szomorréve (1330), Páh (1356 előtt), Dráva-Palkonya (1353 előtt), Csehi, Tésenfalva [ma Tésenfa] (1334), Szaporcza, Szomorfalva (1251-1356), Kémes (1251), Azariás [ma Aderjás] (1251-1346), Osztró [Ztro] (1251), valamint a ma ismeretlen hollétű 3 falu: Csepel (1346), Lak (1251-1346) és Kengyel (1346), és a ma ugyancsak meghatározhatatlan de belközi Almás és Szalóktelke falvak (1338 előtt).

- Po północnej stronie Gór Siklós, niedaleko Bessin w Szentes (prawdopodobnie dzisiejsza Bisse) - Dawniej Baranya, obecnie część hrabstwa Somogy; Ziemia Święta w dolinie potoku Alma, która do 1323 roku była odgałęzieniem Siklós (pustkowie na północ od Mosgó na początku XX wieku). - Letenye, położone w nieznanym miejscu w powiecie Baranya - Za Drawą posiadłość Gyula I była własnością Necicza do 1237 r. (Obecnie Nasicz) - Poza Drawą była także posiadłość Senterzsébet; które składały się z małych wiosek (osiedli) Maryslaka, Dezsiafia St Stephen, Gyurisfiamarlaka, Demeter-Spanlaka, Chotkolth, Chak, Hovalkpataka, Herlek, Damjanlaka, Imrelaka i Gregoryvadlaka, które otrzymali w 1337 r. i otrzymali w 1337 r. Te małe osady były prawdopodobnie nowymi osadami i dlatego osiedle musiało leżeć gdzieś w późniejszych powiatach Verőcze, Pozega i Białystok. (Według Dezső Csánki, na północ od Vaski, na prawym brzegu rzeki Drawy była Święta Elżbieta).

- A siklósi hegység északi oldalán Szenttrinitás közelében Beszen (talán a mai Bisse)

- A régen Baranya, most Somogy megye területére eső; az Alma patak völgyében fekvő Szentegyed, mely 1323-ig volt a Siklósi ágé (A 20. század elején Mosgótól északra eső puszta). - Baranya megye ismeretlen pontján fekvő Letenye - A Dráván túl I. Gyula birtoka volt 1237-ig a nekcsei uradalom (ma Nasicz) - A Dráván túl esett a szenterzsébeti uradalom is; amely Szenterzsébet falun kívül még Máriáslaka, Dezsőfiaistvánfalva, Gyurisfiamárklaka, Demeterispánlaka, Chotkolth, Chak, Hovalkpataka, Herlek, Damjanlaka, Imrelaka és Gergelyvadlaka nevű apró falvakból (telepekből) állt és melyeket 1337-ben kapott, vagy ekkor kapott rá megerősítést a Siklósi ág. Ezek az apró telepek valószínű új telepítések lehettek, s ennél fogva az uradalomnak valahol a későbbi Verőcze-, Pozsega- és Belovár-Körös megyék területén kellett feküdnie. (Csánki Dezső szerint Vaskától északra, a Dráva jobb partján állt egy Szenterzsébet).

Transylwanskie posiadłości klanu Kán - Gyula-Medgyes, Tobiasfalva (na południowy wschód od Medgyes), Miklósstelke (predium Nicolai, wcześniej na południe od Medgyes), Mikeszásza i Hosszúaszó wzdłuż Wielkiego Cyklonu i krainy Abrout.

A Kán nemzetség Erdélyben fekvő birtokai

- Gyula-Medgyes, Tóbiásfalva (Medgyestől délkeletre), Miklóstelke (predium Nicolai, egykor Medgyestől délre feküdt), Mikeszásza és Hosszúaszó a Nagy-Küküllő mentén és az Abrout nevű föld az Ompoly mentén.

Posiadłość klanu Kán w hrabstwie Borsod - Tardonya (dawniej Gyula I.) - Osada, która teraz została zniszczona, kiedyś znajdowała się w pobliżu Peterhof.

A Kán nemzetség Borsod megyében fekvő birtokai

- Tardonya (Egy ideig I. Gyuláé volt) - A mára már elpusztult település egykor Pétervására környékén feküdt.

Források

Notes and references