Okręg Satu Mare: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 2: Linia 2:
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
Linia 8: Linia 9:
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Satu_Mare&action=history
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Satu_Mare&action=history
 
|nota    = polski
 
|nota    = polski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Satu_Mare_County
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Satu_Mare_County&action=history
 +
|nota    = angielski
 
}}
 
}}
 
{|
 
{|
Linia 34: Linia 43:
 
  |
 
  |
  
−
[[Datei:Provinz Satu Mare Romania CIA2006.png|mini|Karte des Kreises Satu Mare]]
+
[[Plik:Provinz Satu Mare Romania CIA2006.png|thumb|400px|left|Mapa okręgu Satu Mare]]
−
[[Datei:RSR Jud Satu-Mare.png|mini|150px|Wappen des Kreises Satu Mare, zur Zeit des [[Realsozialismus]]]]
+
 
−
[[Datei:Interbelic Satu Mare County CoA.png|mini|150px|Wappen des Kreises Satu Mare, in der [[Zwischenkriegszeit]]]]
+
[[Plik:Satu Mare County Hungarians.png|thumb|300px|right|Odsetek Węgrów w okręgu Szatmár  według spisu z 2011 roku.
 +
{{legend|#FF0000|Węgierska większość powyżej 80%}}
 +
{{legend|#FF813E|Węgierska większość między 50-79%}}
 +
{{legend|#FFFF00|Węgierska mniejszość powyżej 20%}}
 +
{{legend|#9ADAEB|Węgierska mniejszość między 10-20%}}
 +
{{legend|#818181|Węgierska mniejszość poniżej 10%}}
 +
]]
 +
[[Plik:Szatmár megye etnikai térkép.jpg|thumb|300px|Mapa etniczna okręgu Szatmár według większości etnicznej każdej wioski (większość populacji Węgier jest zaznaczona na zielono)]]
  
−
'''Szatmár megye''' (pol. ''Okręg Satu Mare'', rum. ''Județul Satu Mare'' – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w północno-zachodniej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Kriszana]] i fragment [[Marmarosz (kraina historyczna)|Marmaroszu]]<ref>Czasami traktowanymi jako część Siedmiogrodu</ref>), ze stolicą w mieście [[Satu Mare]].
+
'''Szatmár megye''' (pol. ''okręg Satu Mare'', rum. ''Județul Satu Mare'', ukr. ''Сату-Маре'', słow. ''Satmárska župa'')  – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w północno-zachodniej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Kriszana]] i fragment [[Marmarosz (kraina historyczna)|Marmaroszu]]<ref>Czasami traktowanymi jako część Siedmiogrodu</ref>), ze stolicą w mieście [[Satu Mare]].
  
 
Okręg ma powierzchnię 4418&nbsp;km² i w 2000 r. liczył 392 265 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 89 os./km².
 
Okręg ma powierzchnię 4418&nbsp;km² i w 2000 r. liczył 392 265 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 89 os./km².
  
−
== Demographie ==
+
{{clear}}
−
Die Volkszählung von 2011 ergab folgendes Resultat:<ref name="VZ2011">[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] ([[Microsoft Excel|MS Excel]]; 1,3&nbsp;MB)</ref>
+
 
 +
== Demografia ==
 +
 
 +
Satu Mare to wielokulturowe miasto z mieszanką mieszkańców Rumunii, Węgier, Romów, Niemców i innych grup etnicznych.
 +
 
 +
W 2002 r. okręg Satu Mare liczył 367 281 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 os./km<sup>2</sup>.<ref name="Populația după etnie">National Institute of Statistics, ''[http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf "Populația după etnie"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090816034908/http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf |date=2009-08-16 }}''</ref><ref>{{cite web|url=http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2447&localitate_id=0 |title=Structura Etno-demografică a României |publisher=Edrc.ro |date=2017-10-31 |access-date=2018-05-13}}</ref>
 +
 
 +
* [[Rumuni]] – 58.8%
 +
* [[Węgrzy]] – 35.2%
 +
* [[Romowie]] – 3.7%
 +
* [[Niemcy]] <small>([[Szwabowie Szatmarscy]])</small> – 1.7%
 +
* [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni
 +
 
 +
W 2011 roku liczył 329 079 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 74.48 os./km<sup>2</sup>.<ref name="Populația după etnie"/><ref>{{cite web|url=http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2447&localitate_id=0|title=Structura Etno-demografică a României|website=www.edrc.ro}}</ref>
 +
 
 +
* Rumuni – 57.73%
 +
* Węgrzy – 34.5%
 +
* [[Romowie]] – 5.32%
 +
* [[Niemcy]] <small>([[Szwabowie Szatmarscy]])</small> – 1.51%
 +
* [[Rusini]], [[Ukraińcy]], [[Słowacy]], inni
 +
 
 +
Węgrzy mieszkają głównie wzdłuż granicy z Węgrami, ale niektórzy są również rozproszeni po całym okręgu. Historycznie rzecz biorąc, Węgrzy byli skoncentrowani w miastach, w których znajduje się administracja, podczas gdy populacja Rumunów była większa we wsiach w całym okręgu. W 1930 roku Węgrzy stanowili 41,9% populacji miejskiej w okręgu Satu Mare i tylko 20,0% populacji wsi według danych spisowych.<ref name="1930census">[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ro/a/a0/Satmar1930pop1-1.jpg]{{dead link|date=May 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}"Recensământul general al populației României din 29 Decemvrie 1930", vol. II, pag. 394, Institutul Central de Statistica, (published in French and Romanian)</ref> Odsetek różnych grup etnicznych zmieniał się na przestrzeni historii z powodu zmian ustrojowych i politycznych. Po kompromisie austro-węgierskim z 1867 r. populacja Węgrów znacznie wzrosła, stanowiąc 44,4% w 1880 r. i osiągając 55,1% populacji komitatu w 1910 r., Według Árpád E. Varga.<ref name="varga">[http://www.kia.hu/konyvtar/erdely/erdang.htm]"Árpád E. Varga, Hungarians in Transylvania between 1870 and 1995, Original title: Erdély magyar népessége 1870–1995 között, Published in Magyar Kisebbség 3–4, 1998 (New series IV), pp. 331–407, Translation by Tamás Sályi, Linguistic editing by Rachel Orbell, Published by Teleki László Foundation. Budapest, March 1999"</ref> po I wojnie światowej nastąpił spadek liczby ludności węgierskiej i niemieckiej.
 +
 
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
! Rok
 +
! Ludność okręgu
 +
! Rumuni
 +
! Węgrzy
 +
! Niemców
 +
|-
 +
| 1880<ref>{{cite web|url=http://varga.adatbank.transindex.ro/?pg=3&action=etnik&megye=6|title=Erdély etnikai és felekezeti statisztikája|website=varga.adatbank.transindex.ro}}</ref>
 +
| 194,326
 +
| 76,668
 +
| 95,681
 +
| 13,449
 +
|-
 +
| 1890
 +
| 216,158
 +
| 85,663
 +
| 114,836
 +
| 14,030
 +
|-
 +
| 1900
 +
| 245,855
 +
| 93,591
 +
| 138,086
 +
| 12,165
 +
|-
 +
|1910
 +
| 267,310
 +
|    92,264
 +
|  166,369
 +
|    6,709   
 +
|-
 +
|1920
 +
| 262,937
 +
|  124,476
 +
|    81,242
 +
|    34,982
 +
|-
 +
|1930<ref name="1930census"/>
 +
| 294,875
 +
|  178,523
 +
|    74,191
 +
|    9,530
 +
|-
 +
| 1948<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 și 2002"]''</ref>
 +
| 312,672
 +
|- 
 +
|1956
 +
| 337,531 
 +
|180,930 
 +
|145,880   
 +
|3,588   
 +
|-
 +
| 1966
 +
| 359,393
 +
|-
 +
| 1977
 +
| 393,840
 +
|-
 +
| 1992
 +
| 400,789
 +
|-
 +
| 2002
 +
| 367,281
 +
|-
 +
| 2004
 +
| 371,759
 +
|-
 +
| 2007
 +
| 366,270
 +
|}
 +
 
 +
==Geography==
 +
This county has a total area of {{convert|4418|km²|sqmi}}.
 +
 
 +
In the north are the [[Oaș Mountains]], part of the [[Eastern Carpathians]]. This makes up around 17% of the area. The remainder is hills, forming 20% of the area, and plains. The western county takes up the Eastern part of the [[Pannonian Basin|Pannonian Plain]].
 +
 
 +
The county is crossed by the [[Someș (river)|Someș River]] and also [[Tur (river)|Tur River]] and [[Crasna (Tisza)|Crasna River]].
 +
 
 +
The county lies partly in the [[Maramureș|historical region of Maramureș]] and partly in the historical region of [[Crișana]].
 +
 
 +
===Neighbours===
 +
 
 +
{{Romanian counties map}}
 +
*[[Maramureș County]] in the East.
 +
*Hungary in the West – [[Szabolcs-Szatmár-Bereg|Szabolcs-Szatmár-Bereg County]].
 +
*Ukraine in the North – [[Zakarpattia Oblast]].
 +
*[[Bihor County]] and [[Sălaj County]] in the South.
 +
 
 +
It is a member of the [[Carpathian Euroregion|Carpathian euroregion]].
 +
 
 +
== Demografia ==
 +
 
 +
Spis ludności z 2011 r. wykazał, co następuje:<ref name="VZ2011">[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] ([[Microsoft Excel|MS Excel]]; 1,3&nbsp;MB)</ref>
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
! Gesamt
 
! Gesamt
Linia 51: Linia 183:
 
! [[Ukrainer in Rumänien|Ukrainer]]
 
! [[Ukrainer in Rumänien|Ukrainer]]
 
! [[Rumäniendeutsche|Deutsche]]
 
! [[Rumäniendeutsche|Deutsche]]
−
! andere
+
! pozostali
 
|-
 
|-
 
| 344.360
 
| 344.360
Linia 63: Linia 195:
  
 
== Demográfia, etnikai, felekezeti megoszlás ==
 
== Demográfia, etnikai, felekezeti megoszlás ==
−
[[Fájl:Szatmár megye etnikai térkép.jpg|thumb|Szatmár megye etnikai térképe az egyes községek nemzetiségi többsége szerint (a magyar lakossági többséget zöld szín jelöli)]]
+
 
−
[[Fájl:Satu Mare County Hungarians.png|thumb|200px|right|A magyar nemzetiségűek aránya Szatmár megyében a 2011-es népszámlálás adatai szerint. Piros = Magyar többség 80% felett, narancssárga = magyar többség 50-79% között, citromsárga = magyar kisebbség 20% felett, kék = magyar kisebbség 10-20% között, szürke = magyar kisebbség 10% alatt.]]
+
 
  
  
Linia 75: Linia 207:
 
* [[Sárköz]] (rum. ''Livada'')
 
* [[Sárköz]] (rum. ''Livada'')
  
−
=== Größte Orte ===
+
=== Największe miejscowości ===
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|- class="hintergrundfarbe6"
 
|- class="hintergrundfarbe6"
Linia 81: Linia 213:
 
! Einwohnerzahl
 
! Einwohnerzahl
 
|-
 
|-
−
|[[Satu Mare]] ([[Deutsche Sprache|dt.]] ''Sathmar'', [[Ungarische Sprache|ung.]] ''Szatmárnémeti'')
+
|[[Satu Mare]] || [[Sathmar]] || [[Szatmárnémeti]]
 
|style="text-align:center"| 102.411
 
|style="text-align:center"| 102.411
 
|-
 
|-
−
|[[Carei]] (dt. ''Groß-Karol'', ung. ''Nagykároly'')
+
|[[Carei]] || [[Groß-Karol]] || [[Nagykároly]]
 
|style="text-align:center"| {{0}}21.112
 
|style="text-align:center"| {{0}}21.112
 
|-
 
|-
−
|[[Negrești-Oaș]] (ung. ''Avasfelsőfalu'')
+
|[[Negrești-Oaș]] || || [[Avasfelsőfalu]]
 
|style="text-align:center"| {{0}}11.867
 
|style="text-align:center"| {{0}}11.867
 
|-
 
|-
−
|[[Tășnad]] (dt. ''Trestenburg'', ung. ''Tasnád'')
+
|[[Tășnad]] || [[Trestenburg]] || [[Tasnád]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.631
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.631
 
|-
 
|-
−
|[[Livada]] (dt. ''Wiesenhaid'', ung. ''Sárköz'')
+
|[[Livada]] || [[Wiesenhaid]] || [[Sárköz]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.773
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.773
 
|-
 
|-
−
|[[Medieșu-Aurit]] (ung. ''Románfalva'')
+
|[[Medieșu-Aurit]] || || [[Románfalva]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.683
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.683
 
|-
 
|-
−
|[[Bixad (Satu Mare)|Bixad]] (ung. ''Bikszád '')
+
|[[Bixad (Satu Mare)|Bixad]] || || [[Bikszád ]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.504
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.504
 
|-
 
|-
−
|[[Ardud]] (dt. ''Erdeed'', ung. ''Erdőd'')
+
|[[Ardud]] || [[Erdeed]] || [[Erdőd]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.231
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.231
 
|-
 
|-
−
|[[Certeze]] (ung. ''Avasújfalu'')
+
|[[Certeze]] || || [[Avasújfalu]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.636
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.636
 
|-
 
|-
−
|[[Turț]] (ung. ''Turc'')
+
|[[Turț]] || || [[Turc]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.593
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.593
 
|-
 
|-
−
|[[Lazuri (Satu Mare)|Lazuri]] (ung. ''Lázári'', [[Ukrainische Sprache|ukr.]] ''Лазарї'')
+
|[[Lazuri (Satu Mare)|Lazuri]] || || [[Lázári]]<br>ukr. [[Лазарї]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.562
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.562
 
|-
 
|-
−
|[[Odoreu]] (ung. ''Szatmárudvari'')
+
|[[Odoreu]] || || [[Szatmárudvari]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.946
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.946
 
|-
 
|-
−
|[[Păulești (Satu Mare)|Păulești]] (ung. ''Szatmárpálfalva'')
+
|[[Păulești (Satu Mare)|Păulești]] || || [[Szatmárpálfalva]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.909
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.909
 
|-
 
|-
−
|[[Vetiș]] (ung. ''Vetés'')
+
|[[Vetiș]] || || [[Vetés]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.788
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.788
 
|-
 
|-
−
|[[Moftin]] (ung. ''Domahida'')
+
|[[Moftin]] || || [[Domahida]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.293
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.293
 
|-
 
|-
−
|[[Supur]] (ung. ''Alsószopor'')
+
|[[Supur]] || || [[Alsószopor]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.231
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}4.231
 
|-
 
|-
−
|colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stand: 20. Oktober 2011)</small><ref name="VZ2011" />
+
|colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stan na 20 października 2011)</small><ref name="VZ2011" />
 
|}
 
|}
  
Linia 176: Linia 308:
  
 
== Galeria ==
 
== Galeria ==
−
 
+
<gallery>
−
[[Fájl:Satu Mare Firemans Tower 1.JPG|bélyegkép|balra|130px|A [[Tűztorony (Szatmárnémeti)|Tűzoltótorony]]]]
+
Satu Mare Firemans Tower 1.JPG|A [[Tűztorony (Szatmárnémeti)|Tűzoltótorony]]
−
[[Fájl:Hotel Dacia, Satu Mare Romania 1.JPG|A [[Pannónia Szálló]], Szatmárnémeti emblematikus épülete a magyaros szecesszió legszebb remekei közé tartozik|thumb|right|250px]]
+
Hotel Dacia, Satu Mare Romania 1.JPG|A [[Pannónia Szálló]], Szatmárnémeti emblematikus épülete a magyaros szecesszió legszebb remekei közé tartozik]]
−
[[Fájl:Satu Mare Chains Church.JPG|bélyegkép|balra|130px|A [[Láncos templom]]]]
+
Satu Mare Chains Church.JPG|A [[Láncos templom]]
−
[[Fájl:Biserica SM.jpg|[[Római katolikus székesegyház (Szatmárnémeti)|Római katolikus székesegyház]]|thumb|right|250px]]
+
Biserica SM.jpg|[[Római katolikus székesegyház (Szatmárnémeti)|Római katolikus székesegyház]]
−
[[Fájl:SM8.jpg|bélyegkép|balra|130px|Az [[Ortodox zsinagóga (Szatmárnémeti)|Ortodox zsinagóga]]]]
+
SM8.jpg|Az [[Ortodox zsinagóga (Szatmárnémeti)|Ortodox zsinagóga]]
−
[[Fájl:Ardud.jpg|bélyegkép|balra|165px|Az [[erdődi vár]] (később: [[Erdőd (Románia)|erdőd]]i Károlyi-kastély) egyik tornya, a vár maradványainak felújítása előtt]]
+
Ardud.jpg|Az [[erdődi vár]] (később: [[Erdőd (Románia)|erdőd]]i Károlyi-kastély) egyik tornya, a vár maradványainak felújítása előtt]]
−
[[Fájl:Karolui castle back tq.jpg|bélyegkép|jobbra|250px|A [[Károlyi-kastély (Nagykároly)|Károlyi-kastély]]]]
+
Karolui castle back tq.jpg|A [[Károlyi-kastély (Nagykároly)|Károlyi-kastély]]
−
[[Fájl:Carei Castle, Satu Mare County-4.jpg|bélyegkép|balra|165px|Címerkép a [[Károlyi-kastély (Nagykároly)|Károlyi-kastély]] tornyán]]
+
Carei Castle, Satu Mare County-4.jpg|bélyegkép|balra|165px|Címerkép a [[Károlyi-kastély (Nagykároly)|Károlyi-kastély]] tornyán]]
−
[[Fájl:Wesselényi-kastély, Hadad.jpg|bélyegkép|jobbra|250px|A [[Hadad (település)|hadadi]] [[Wesselényi-kastély (Hadad)|Wesselényi-kastély]]]]
+
Wesselényi-kastély, Hadad.jpg|A [[Hadad (település)|hadadi]] [[Wesselényi-kastély (Hadad)|Wesselényi-kastély]]
−
[[Fájl:Érmindszent, Ady Endre szülőháza.jpg|bélyegkép|balra|165px|[[Ady Endre]] szülőháza [[Érmindszent]]en (Ady-emlékház)]]
+
Érmindszent, Ady Endre szülőháza.jpg|bélyegkép|balra|165px|[[Ady Endre]] szülőháza [[Érmindszent]]en (Ady-emlékház)]]
−
[[Fájl:Acas.jpg|bélyegkép|balra|165px|A változatlan formában ránk maradt (és a közelmúltban felújított) [[Református templom (Ákos)|református templom]] [[Ákos (település)|Ákoson]]]]
+
Acas.jpg|A változatlan formában ránk maradt (és a közelmúltban felújított) [[Református templom (Ákos)|református templom]] [[Ákos (település)|Ákoson]]
−
[[Fájl:Conacul degenfeld - hodod.jpeg|bélyegkép|jobbra|250px|A [[Hadad (település)|hadadi]] [[Drégenfeld-kastély (Hadad)|Drégenfeld-kastély]]]]
+
Conacul degenfeld - hodod.jpeg|A [[Hadad (település)|hadadi]] [[Drégenfeld-kastély (Hadad)|Drégenfeld-kastély]]
 +
</gallery>
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
Linia 199: Linia 332:
 
|
 
|
 
{{Jednostka administracyjna infobox
 
{{Jednostka administracyjna infobox
−
  |nazwa                          = Szatmár megye (węg.)<br>Okręg Satu Mare
+
  |nazwa                          = Szatmár megye (węg.)<br><small>okręg Satu Mare (pol.)<br>Сату-Маре (ukr.)<br>Satmárska župa (słow.)</small>
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Satu Mare (rum.)
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Satu Mare (rum.)
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |dopełniacz nazwy                =  
Linia 235: Linia 368:
 
}}
 
}}
 
{{SM infobox térkép}}
 
{{SM infobox térkép}}
 +
[[File: RSR Jud Satu-Mare.png|thumb|right|150px|Herb dystryktu Satu Mare, w czasach realnego socjalizmu]]]
 +
[[File: Interbelic Satu Mare County CoA.png|thumb|right|150px|Herb hrabstwa Satu Mare, w okresie międzywojennym]]
 
|}
 
|}
  
−
{{SORTUJ:Rumunia, Okręgi}}
+
[[Kategoria:Geografia]]
−
 
+
[[Kategoria:Geografia Siedmiogrodu]]
−
[[Kategoria:Okręgi Rumunii|Satu Mare]]
+
[[Kategoria:Okręgi Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Rumunii]]

Wersja z 06:20, 5 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[7] [8] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[9] [10] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Provinz Satu Mare Romania CIA2006.png
Mapa okręgu Satu Mare
Plik:Satu Mare County Hungarians.png
Odsetek Węgrów w okręgu Szatmár według spisu z 2011 roku.
  Węgierska większość powyżej 80%
  Węgierska większość między 50-79%
  Węgierska mniejszość powyżej 20%
  Węgierska mniejszość między 10-20%
  Węgierska mniejszość poniżej 10%
Plik:Szatmár megye etnikai térkép.jpg
Mapa etniczna okręgu Szatmár według większości etnicznej każdej wioski (większość populacji Węgier jest zaznaczona na zielono)

Szatmár megye (pol. okręg Satu Mare, rum. Județul Satu Mare, ukr. Сату-Маре, słow. Satmárska župa) – okręg w północno-zachodniej Rumunii (Kriszana i fragment Marmaroszu[1]), ze stolicą w mieście Satu Mare.

Okręg ma powierzchnię 4418 km² i w 2000 r. liczył 392 265 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 89 os./km².

Demografia

Satu Mare to wielokulturowe miasto z mieszanką mieszkańców Rumunii, Węgier, Romów, Niemców i innych grup etnicznych.

W 2002 r. okręg Satu Mare liczył 367 281 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 os./km2.[2][3]

W 2011 roku liczył 329 079 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 74.48 os./km2.[2][4]

Węgrzy mieszkają głównie wzdłuż granicy z Węgrami, ale niektórzy są również rozproszeni po całym okręgu. Historycznie rzecz biorąc, Węgrzy byli skoncentrowani w miastach, w których znajduje się administracja, podczas gdy populacja Rumunów była większa we wsiach w całym okręgu. W 1930 roku Węgrzy stanowili 41,9% populacji miejskiej w okręgu Satu Mare i tylko 20,0% populacji wsi według danych spisowych.[5] Odsetek różnych grup etnicznych zmieniał się na przestrzeni historii z powodu zmian ustrojowych i politycznych. Po kompromisie austro-węgierskim z 1867 r. populacja Węgrów znacznie wzrosła, stanowiąc 44,4% w 1880 r. i osiągając 55,1% populacji komitatu w 1910 r., Według Árpád E. Varga.[6] po I wojnie światowej nastąpił spadek liczby ludności węgierskiej i niemieckiej.

Rok Ludność okręgu Rumuni Węgrzy Niemców
1880[7] 194,326 76,668 95,681 13,449
1890 216,158 85,663 114,836 14,030
1900 245,855 93,591 138,086 12,165
1910 267,310 92,264 166,369 6,709
1920 262,937 124,476 81,242 34,982
1930[5] 294,875 178,523 74,191 9,530
1948[8] 312,672
1956 337,531 180,930 145,880 3,588
1966 359,393
1977 393,840
1992 400,789
2002 367,281
2004 371,759
2007 366,270

Geography

This county has a total area of Szablon:Convert.

In the north are the Oaș Mountains, part of the Eastern Carpathians. This makes up around 17% of the area. The remainder is hills, forming 20% of the area, and plains. The western county takes up the Eastern part of the Pannonian Plain.

The county is crossed by the Someș River and also Tur River and Crasna River.

The county lies partly in the historical region of Maramureș and partly in the historical region of Crișana.

Neighbours

Romanian Counties

It is a member of the Carpathian euroregion.

Demografia

Spis ludności z 2011 r. wykazał, co następuje:[9]

Gesamt Rumänen Ungarn Roma Ukrainer Deutsche pozostali
344.360 188.155 112.580 17.388 1.340 5.006 19.891

Demográfia, etnikai, felekezeti megoszlás

Miasta:

Największe miejscowości

Stadt/Gemeinde Einwohnerzahl
Satu Mare Sathmar Szatmárnémeti 102.411
Carei Groß-Karol Nagykároly 021.112
Negrești-Oaș Avasfelsőfalu 011.867
Tășnad Trestenburg Tasnád 008.631
Livada Wiesenhaid Sárköz 006.773
Medieșu-Aurit Románfalva 006.683
Bixad Bikszád 006.504
Ardud Erdeed Erdőd 006.231
Certeze Avasújfalu 005.636
Turț Turc 005.593
Lazuri Lázári
ukr. Лазарї 		005.562
Odoreu Szatmárudvari 004.946
Păulești Szatmárpálfalva 004.909
Vetiș Vetés 004.788
Moftin Domahida 004.293
Supur Alsószopor 004.231
(Stan na 20 października 2011)[9]

Felekezeti megoszlás

A lakosság felekezeti megoszlása a 2002-es népszámlálás adatai szerint:[10]

Felekezet Hívek száma
román ortodox 185 900
református 68 619
római katolikus 66 247
görögkatolikus 29 200
pünkösdista 8 517
baptista 1 721
hetednapi adventista 903
unitárius 119
izraelita 109
evangéliumi keresztény 187
ateista 128
magyar evangélikus 121
muzulmán 59
óhitű ortodox 44
szász evangélikus 26
vallás nélküli 522
nem nyilatkozó 322

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Czasami traktowanymi jako część Siedmiogrodu
  2. ↑ 2,0 2,1 National Institute of Statistics, "Populația după etnie" Szablon:Webarchive
  3. ↑ Structura Etno-demografică a României. Edrc.ro, 2017-10-31
  4. ↑ Structura Etno-demografică a României. www.edrc.ro
  5. ↑ 5,0 5,1 [1]Szablon:Dead link"Recensământul general al populației României din 29 Decemvrie 1930", vol. II, pag. 394, Institutul Central de Statistica, (published in French and Romanian)
  6. ↑ [2]"Árpád E. Varga, Hungarians in Transylvania between 1870 and 1995, Original title: Erdély magyar népessége 1870–1995 között, Published in Magyar Kisebbség 3–4, 1998 (New series IV), pp. 331–407, Translation by Tamás Sályi, Linguistic editing by Rachel Orbell, Published by Teleki László Foundation. Budapest, March 1999"
  7. ↑ Erdély etnikai és felekezeti statisztikája. varga.adatbank.transindex.ro
  8. ↑ National Institute of Statistics, "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 și 2002"
  9. ↑ 9,0 9,1 Volkszählung 2011 in Rumänien (MS Excel; 1,3 MB)
  10. ↑ Archivált másolat. [2009. styczeń 24-i dátummal az eredetiből archiválva]. (Hozzáférés: 2010-04-08)

Youtube

Szatmár megye (węg.)
okręg Satu Mare (pol.)
Сату-Маре (ukr.)
Satmárska župa (słow.)
Județul Satu Mare (rum.)

— okręg —
Charakterystyczne obiekty
Charakterystyczne obiekty
100x130px
 [[Plik:{{|{{{opis flagi}}}|1|mainsnak|datavalue|value}}|100x130px|border| alt=Flaga|center]]
Herb Flaga
Państwo 22x20px Rumunia
Siedziba Satu Mare
Powierzchnia 4418 km²
  • liczba ludności 367 281
  • gęstość zaludnienia 83 os./km²
Nr kierunkowy 61
Tablice rejestracyjne SM
Strona internetowa

Położenie na mapie

Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Plik:RSR Jud Satu-Mare.png
Herb dystryktu Satu Mare, w czasach realnego socjalizmu
]
Plik:Interbelic Satu Mare County CoA.png
Herb hrabstwa Satu Mare, w okresie międzywojennym
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Okręg_Satu_Mare&oldid=51485”