Bratislavská župa (Uhorsko): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 26: Linia 26:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 
{{Infobox uhorská župa |
 
Názov = Prešporská župa |
 
URL znaku = CoA Hungary County Pozsony (history).svg |
 
URL mapy = Pozsony county map.jpg |
 
URL polohy = Bratislava.svg |
 
Rozloha = 4370 |
 
Počet obyvateľov = 389750 |
 
Hustota obyvateľstva =  |
 
Centrum = [[Bratislava|Prešporok]] |
 
Krajiny = [[Słowacja]], [[Węgry]],<br>[[Austria]] |
 
Národnosť = [[Słowacy]] 42,6 %<br />[[Węgrzy]] 41,9 %<br />[[Niemcy]] 13,8 % |
 
Náboženstvo = Rzymskokatolickie 85 %<br />Ewangelickie 6,8 %<br />Reformowane 2,3 %<br />Mozaistyczne 5,8 % |
 
}}
 
  
 
'''Komitat Pozsony''' ({{w języku|hu|Pozsony vármegye}}, {{w języku|la|comitatus Posoniensis}}, {{w języku|pl|komitat Preszburg}}) – dawny [[komitat]] w północnej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], w [[Górne Węgry|Górnych Węgrzech]].
 
'''Komitat Pozsony''' ({{w języku|hu|Pozsony vármegye}}, {{w języku|la|comitatus Posoniensis}}, {{w języku|pl|komitat Preszburg}}) – dawny [[komitat]] w północnej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], w [[Górne Węgry|Górnych Węgrzech]].
  
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. Siedzibą władz komitatu był [[Zamek Bratysławski|zamek w Preszburgu]], od którego komitat wziął swą nazwę i [[Šamorín|Somorja]]. W XVIII w. siedzibą stał się Preszburg<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Žudel | imię = Juraj | tytuł = Stolice na Slovensku | wydawca = Obzor | miejsce = Bratislava | data = 1984 | strony = 35-46}}</ref>.
+
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. Siedzibą władz komitatu był [[Zamek Bratysławski|zamek w Preszburgu]], od którego komitat wziął swą nazwę i [[Šamorín|Somorja]]. W XVIII w. siedzibą stał się Preszburg<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, s. 35-46.</ref>.
  
 
W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na siedem powiatów i pięć miast.
 
W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na siedem powiatów i pięć miast.
Linia 87: Linia 72:
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
* [http://lexikon.katolikus.hu/P/Pozsony%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] {{lang|hu}}
+
* [http://lexikon.katolikus.hu/P/Pozsony%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po wegiersku)
 +
 
 +
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{{Infobox uhorská župa |
 +
Názov = Prešporská župa |
 +
URL znaku = CoA Hungary County Pozsony (history).svg |
 +
URL mapy = Pozsony county map.jpg |
 +
URL polohy = Bratislava.svg |
 +
Rozloha = 4370 |
 +
Počet obyvateľov = 389750 |
 +
Hustota obyvateľstva =  |
 +
Centrum = [[Bratislava|Prešporok]] |
 +
Krajiny = [[Słowacja]], [[Węgry]],<br>[[Austria]] |
 +
Národnosť = [[Słowacy]] 42,6 %<br />[[Węgrzy]] 41,9 %<br />[[Niemcy]] 13,8 % |
 +
Náboženstvo = Rzymskokatolickie 85 %<br />Ewangelickie 6,8 %<br />Reformowane 2,3 %<br />Mozaistyczne 5,8 % |
 +
}}
 +
|}
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Wersja z 15:30, 7 kwi 2021

Komitat Pozsony ([[{{#invoke:lang|hasło|hu}}|{{#invoke:lang|skrót|hu}}]] Pozsony vármegye, [[{{#invoke:lang|hasło|la}}|{{#invoke:lang|skrót|la}}]] comitatus Posoniensis, [[{{#invoke:lang|hasło|pl}}|{{#invoke:lang|skrót|pl}}]] komitat Preszburg) – dawny komitat w północnej części Królestwa Węgier, w Górnych Węgrzech.

Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. Siedzibą władz komitatu był zamek w Preszburgu, od którego komitat wziął swą nazwę i Somorja. W XVIII w. siedzibą stał się Preszburg[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na siedem powiatów i pięć miast.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w większości w granicach Czechosłowacji. Pozostałe przy Węgrzech skrawki wraz ze częściami komitatów Moson i Győr w 1923 r. połączono tworząc komitat Győr, Moson és Pozsony[2]. W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. południowe fragmenty komitatu powróciła do Węgier i zostały częściowo przyłączone do odtworzonego komitatu Komárom a częściowo do nowo utworzonego komitatu Nyitra és Pozsony. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r. W wyniku pokoju paryskiego kolejne skrawki dawnego komitatu zostały przyłączone do Czechosłowacji.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj bratysławski i trnawski na Słowacji, fragmenty pozostałe przy Węgrzech wchodzą w skład komitatu Győr-Moson-Sopron.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Dunaszerdahely Dunaszerdahely
Galánta Galánta
Malacka Malacka
Nagyszombat Nagyszombat
Pozsony Pozsony
Somorja Somorja
Szenc Szenc
Miasta na prawach komitatu (törvényhatósági jogú város)
Pozsony
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Bazin
Modor
Nagyszombat
Szentgyörgy

Bibliografia

60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Prešporská župa
Župa w Królestwie Węgier
Herb župy
Położenie župy w Królestwie Węgier
Państwo Uhorsko Uhorsko
Aktualne państwa Słowacja, Węgry,
Austria
Stolica župy Prešporok
Rozloha 4370 km²
Obyvateľstvo 389 750 (1910) [3]
 -   314 173 (1880) [4]
Narodowości (1910)[5] Słowacy 42,6 %
Węgrzy 41,9 %
Niemcy 13,8 %
Narodowości (1880)[4] Węgrzy 34,67 %
Niemcy 17,31 %
Słowacy 42,52 %
Rumuni 0 %
Rusini 0 %
Serbowie i Chorwaci 0,66 %
Inni 0,57 %
Wyznania (1910)[6] Rzymskokatolickie 85 %
Ewangelickie 6,8 %
Reformowane 2,3 %
Mozaistyczne 5,8 %

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, s. 35-46.
  2. § 11 pkt 1 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről
  3. 1. Az összes lélekszám, .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 12 – 13. (po węgiersku)
  4. 4,0 4,1 REISZ, László. A Magyar Társadalomtudományok Digitális Archívuma [online]. [Cit. 2014-09-24]. Dostępne online. (po węgiersku)
  5. 6. A népség anyanyelve ... [6. Materinský jazyk obyvateľstva ...]. [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 22 – 27. (po węgiersku)
  6. 8. A népség vallása .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 30 – 33. (po węgiersku).