Ostrihomská župa (Uhorsko): Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "Kategoria:1z Kategoria:Strony skompilowane Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii {{U...") |
|||
| Linia 27: | Linia 27: | ||
| | | | ||
| − | + | [[Plik:Slovakia Ostrihom.jpg|thumb|left|500px|Ostrihomská župa w południowej Słowacji]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | '''Komitat Esztergom''' ( | + | '''Komitat Esztergom''' (węg. ''Esztergom vármegye'', łac. ''comitatus Strigoniensis'', pol. ''komitat Ostrzyhom'') – dawny [[komitat]] w środkowej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]]. |
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał pod koniec X w. Rozciągał się na obu brzegach [[Dunaj]]u. Podczas najazdów tureckich komitat został spustoszony po [[bitwa pod Mohaczem|klęsce pod Mohaczem]] 29 sierpnia 1526 r. Po upadku Budy w 1541 r. Turcy zajęli część komitatu na lewym brzegu Dunaju, a w 1543 r. także Ostrzyhom. Okupowana przez [[Imperium Osmańskie]] południowa część komitatu utworzyła sandżak Estergon w ejalecie [[Buda (Budapeszt)|Budin]]. W 1594 r. wojska cesarskie wyzwoliły Ostrzyhom, ale w 1605 r. ponownie został zajęty przez Turków. W 1663 r. Turcy zdobyli całe terytorium komitatu, a jego północna część weszła w skład ejaletu [[Nowe Zamki|Uyvar]]. Komitat zostały przywrócone po wyparciu Turków w 1691 r. W wyniku [[Reformy józefińskie|reform józefińskich]] w latach 1786-1790 komitat był połączony z [[Komitat Komárom|komitatem Komárom]] w komitat Komárom-Esztergom. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był zamek w Ostrzyhomiu, od którego komitat wziął swą nazwę, a następnie od 1543 r. - kiedy terytorium stało się częścią Imperium Osmańskiego - siedziba znajdowała się poza komitatem, w latach 1605–1663 w [[Nowe Zamki|Érsekújvár]] w [[komitat Nyitra|komitacie Nyitra]], a ostatecznie od 1714 r. siedzibą było miasto Ostrzyhom<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, s. 105-109</ref>. | Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał pod koniec X w. Rozciągał się na obu brzegach [[Dunaj]]u. Podczas najazdów tureckich komitat został spustoszony po [[bitwa pod Mohaczem|klęsce pod Mohaczem]] 29 sierpnia 1526 r. Po upadku Budy w 1541 r. Turcy zajęli część komitatu na lewym brzegu Dunaju, a w 1543 r. także Ostrzyhom. Okupowana przez [[Imperium Osmańskie]] południowa część komitatu utworzyła sandżak Estergon w ejalecie [[Buda (Budapeszt)|Budin]]. W 1594 r. wojska cesarskie wyzwoliły Ostrzyhom, ale w 1605 r. ponownie został zajęty przez Turków. W 1663 r. Turcy zdobyli całe terytorium komitatu, a jego północna część weszła w skład ejaletu [[Nowe Zamki|Uyvar]]. Komitat zostały przywrócone po wyparciu Turków w 1691 r. W wyniku [[Reformy józefińskie|reform józefińskich]] w latach 1786-1790 komitat był połączony z [[Komitat Komárom|komitatem Komárom]] w komitat Komárom-Esztergom. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był zamek w Ostrzyhomiu, od którego komitat wziął swą nazwę, a następnie od 1543 r. - kiedy terytorium stało się częścią Imperium Osmańskiego - siedziba znajdowała się poza komitatem, w latach 1605–1663 w [[Nowe Zamki|Érsekújvár]] w [[komitat Nyitra|komitacie Nyitra]], a ostatecznie od 1714 r. siedzibą było miasto Ostrzyhom<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, s. 105-109</ref>. | ||
| Linia 69: | Linia 56: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
| − | * [http://lexikon.katolikus.hu/E/Esztergom%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] {{ | + | * [http://lexikon.katolikus.hu/E/Esztergom%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku). |
| + | |||
| + | | | ||
| + | {{Uhorské župy na Słowacji}} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {{Infobox uhorská župa | | ||
| + | Názov = Ostrihomská župa | | ||
| + | URL znaku = Coa_Hungary_County_Esztergom_(history).svg | | ||
| + | URL mapy = Esztergom county map.jpg | | ||
| + | URL polohy = Ostrihom.svg | | ||
| + | Rozloha = 1076 | | ||
| + | Počet obyvateľov = 90 817 | | ||
| + | Hustota obyvateľstva = 84.4 | | ||
| + | Centrum = [[Ostrihom (mesto)|Ostrihom]] | | ||
| + | Krajiny = [[Słowacja]], [[Węgry]] | | ||
| + | Národnosť = [[Słowacy]] 8,3 %<br />[[Węgrzy]] 80,8 %<br />[[Niemcy]] 10,4 % | | ||
| + | Náboženstvo = Rzymskokatolickie 84,8 %<br />Reformowane 11,1 %<br />Ewangelickie 0,9 %<br />Mozaistyczne 3,0 % | | ||
| + | }} | ||
| + | |} | ||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
Wersja z 11:21, 8 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Slovakia Ostrihom.jpg Ostrihomská župa w południowej Słowacji Komitat Esztergom (węg. Esztergom vármegye, łac. comitatus Strigoniensis, pol. komitat Ostrzyhom) – dawny komitat w środkowej części Królestwa Węgier. Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał pod koniec X w. Rozciągał się na obu brzegach Dunaju. Podczas najazdów tureckich komitat został spustoszony po klęsce pod Mohaczem 29 sierpnia 1526 r. Po upadku Budy w 1541 r. Turcy zajęli część komitatu na lewym brzegu Dunaju, a w 1543 r. także Ostrzyhom. Okupowana przez Imperium Osmańskie południowa część komitatu utworzyła sandżak Estergon w ejalecie Budin. W 1594 r. wojska cesarskie wyzwoliły Ostrzyhom, ale w 1605 r. ponownie został zajęty przez Turków. W 1663 r. Turcy zdobyli całe terytorium komitatu, a jego północna część weszła w skład ejaletu Uyvar. Komitat zostały przywrócone po wyparciu Turków w 1691 r. W wyniku reform józefińskich w latach 1786-1790 komitat był połączony z komitatem Komárom w komitat Komárom-Esztergom. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był zamek w Ostrzyhomiu, od którego komitat wziął swą nazwę, a następnie od 1543 r. - kiedy terytorium stało się częścią Imperium Osmańskiego - siedziba znajdowała się poza komitatem, w latach 1605–1663 w Érsekújvár w komitacie Nyitra, a ostatecznie od 1714 r. siedzibą było miasto Ostrzyhom[1]. W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na dwa powiaty i jedno miasto. Po traktacie w Trianon komitat został podzielony pomiędzy Czechosłowację i Węgry. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią komitatu Komárom w nowy komitat Komárom és Esztergom[2]. W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. północna część komitatu powróciła do Węgier i komitat został odtworzony. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r. Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj nitrzański na Słowacji, pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. wchodzi w skład komitatu Komárom-Esztergom ze stolicą w Tatabánya.
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.png){kind=small}
Przypisy
- ↑ Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, s. 105-109
- ↑ § 11 pkt 2 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről
- ↑ 1. Az összes lélekszám, .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 12 – 13. (po węgiersku)
- ↑ 4,0 4,1 REISZ, László. A Magyar Társadalomtudományok Digitális Archívuma [online]. [Cit. 2014-09-24]. Dostępne online. (po węgiersku)
- ↑ 6. A népség anyanyelve ... [6. Materinský jazyk obyvateľstva ...]. [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 22 – 27. (po węgiersku)
- ↑ 8. A népség vallása .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 30 – 33. (po węgiersku).
.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
