Csongrád: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 25: Linia 25:
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
Komitat został założony przez króla [[I. István|Stefana I]] w momencie założenia państwa i organizacji królewskiego systemu komitatów z centrum [[Bácsvár]], prawdopodobnie opartego na majątkach rodu [[Borkalán]]ów. [1] Jego pierwszą siedzibą był Csongrád. Po najeździe Tatarów [[IV. Béla|Bela IV]] przeniósł siedzibę do Szegedu.
+
Komitat został założony przez króla [[I. István|Stefana I]] w momencie założenia państwa i organizacji królewskiego systemu komitatów z centrum [[Bácsvár]], prawdopodobnie opartego na majątkach rodu [[Borkalán]]ów.<ref>Györffy György. 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete., ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2</ref> Jego pierwszą siedzibą był Csongrád. Po najeździe Tatarów [[IV. Béla|Bela IV]] przeniósł siedzibę do Szegedu.
  
A vármegyét [[I. István magyar király|Szent István király]] hozta létre az államalapítás és a [[Vármegye|királyi vármegyerendszer]] megszervezése idején [[Bács]]vár központtal valószínűleg a [[Borkalán nemzetség]] birtokaira alapozva.<ref name="Györffy:István:15.fejezet">{{cite book |author= [[Györffy György]] |title= István király és műve |chapter= 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete. |publisher= Gondolat Budapest 1983 |isbn= 963-281-221-2}}</ref> Első megyeszékhelye [[Csongrád (település)|Csongrád]] volt. A [[tatárjárás]] után [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] Szegedre helyezte át a megyeszékhelyt.
+
W XVI wieku został zajęty przez [[Imperium|Imperium Osmańskie]], a później w XVII wieku zajęty przez Imperium Habsburgów.
  
Został zajęty przez Imperium Osmańskie w XVI wieku i pochłonięty przez Imperium Habsburgów w XVII wieku.
+
Jego siedzibą był Szegvár (1773−1883) i Szentes (1883−1950).
  
Az [[Oszmán Birodalom]] elfoglalta a [[16. század]]ban, a [[Habsburg Birodalom]] pedig a [[17. század]]ban kebelezte be.
+
Od 1918 roku [[Horgos]] stał się częścią Królestwa Serbii-Chorwacji-Słowenii (później Jugosławia, obecnie Serbia, w tym [[Vajdaság|Wojwodina]]).
  
Jego siedzibą powiatu był Szegvár od 1773 do 1883, a Szentes od 1883 do 1950.
+
Podczas reformy w 1950 r. południowo-zachodnia część komitatu [[Csanád]], obejmująca pozostałą na Węgrzech część dawnego komitatu [[Torontál vármegye|Torontál]], została przyłączona do terytorium komitatu [[Csongrád megye|Csongrád]].
 
 
Megyeszékhelye 1773-tól 1883-ig [[Szegvár]], 1883-tól 1950-ig [[Szentes]].
 
 
 
Od 1918 roku Horgos stał się częścią Królestwa Serbii-Chorwacji-Słowenii (później Jugosławia, obecnie Serbia, w tym Wojwodina).
 
 
 
[[1918]]-tól [[Horgos]] a Szerb–Horvát–Szlovén Királyság (később [[Jugoszlávia]], jelenleg [[Szerbia]], azon belül a [[Vajdaság Autonóm Tartomány|Vajdaság]]) része lett.
 
 
 
Podczas osadnictwa powiatowego w 1950 r. Południowo-zachodnia część hrabstwa Csanád, obejmująca pozostałą na Węgrzech część dawnego hrabstwa Toronto, została przyłączona do terytorium hrabstwa Csongrád.
 
 
 
Az [[1950-es megyerendezés]] során [[Csongrád-Csanád megye|Csanád megye]] délnyugati felét, amely magába foglalta az egykori [[Torontál vármegye]] Magyarországon maradt részét is, [[Csongrád megye]] területéhez csatolták.
 
  
 
|
 
|
Linia 54: Linia 44:
 
|okres 1 = ok.1000-1526
 
|okres 1 = ok.1000-1526
 
|forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]]
 
|forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]]
|okres 2 =  
+
|okres 2 = 1526-1699
|forma 2 =
+
|forma 2 = okupacja turecka
|okres 3 =  
+
|okres 3 = 1699-1867
|forma 3 =  
+
|forma 3 = Królestwo Węgier
|okres 4 =  
+
|okres 4 = 1867-1918
|forma 4 =  
+
|forma 4 = Austro-Węgry
|okres 5 =  
+
|okres 5 = 1918−
|forma 5 =  
+
|forma 5 = Węgry, bez rejonu [[Horgos]], który stał się częścią Jugosławii (dzisiaj Serbii)
 
|okres 6 =  
 
|okres 6 =  
 
|forma 6 =  
 
|forma 6 =  

Wersja z 16:45, 18 kwi 2021

18px Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Csongrád county administrative map.jpg
Mapa administracyjna komitatu Csongrád z 1910 r.

Csongrád vármegye (niem. Tschongrad, łac. Chongradiensis lub Csongradiensis, słow. Čongrádska župa) jest jednostką administracyjną w środkowej części Królestwa Węgier. Większość terytorium komitatu na początku XX wieku należy obecnie do komitatu Csongrád na Węgrzech, tylko Horgos należy do Serbii.

Geografia

Teren komitatu jest niemal wszędzie równinny, tylko w nielicznych miejscach można znaleźć sztucznie usypane wzgórza. Równina opada w kierunku zachodnio-wschodnim, w Szeged osiąga 80 m nad poziomem morza. W zachodniej części komitatu równina wznosi się jednak do 120 m. Komitat ma kilka ważnych rzek: Cisę, do której dopływa wiele rzek, Maros i Körös. Podobnie jak jego wschodni sąsiad, ziemia komitatu Csanád, gleba Csongrádu jest niezwykle żyzna. miniaturka | po lewej | 360px | Mapa administracyjna powiatu Csongrád z 1910 r

Historia

Komitat został założony przez króla Stefana I w momencie założenia państwa i organizacji królewskiego systemu komitatów z centrum Bácsvár, prawdopodobnie opartego na majątkach rodu Borkalánów.[1] Jego pierwszą siedzibą był Csongrád. Po najeździe Tatarów Bela IV przeniósł siedzibę do Szegedu.

W XVI wieku został zajęty przez Imperium Osmańskie, a później w XVII wieku zajęty przez Imperium Habsburgów.

Jego siedzibą był Szegvár (1773−1883) i Szentes (1883−1950).

Od 1918 roku Horgos stał się częścią Królestwa Serbii-Chorwacji-Słowenii (później Jugosławia, obecnie Serbia, w tym Wojwodina).

Podczas reformy w 1950 r. południowo-zachodnia część komitatu Csanád, obejmująca pozostałą na Węgrzech część dawnego komitatu Torontál, została przyłączona do terytorium komitatu Csongrád.

Komitat Pozsony

Okres Podmiot polityczny
ok.1000-1526 Królestwo Węgier
1526-1699 okupacja turecka
1699-1867 Królestwo Węgier
1867-1918 Austro-Węgry
1918− Węgry, bez rejonu Horgos, który stał się częścią Jugosławii (dzisiaj Serbii)
Komitat Csongrád

Comitatus Csongradiensis (łac.)
Komitat Tschongrad (niem.)
(1910)

Herb von Csongrád Comitatus Csongradiensis (łac.) Komitat Tschongrad (niem.)
Siedziba: Csongrád
Powierzchnia: 3 569 km²
Ludność: 325 500[2]
Narodowości: 98 % Węgrzy, 1 % Niemcy, 1 % Serbowie i inni[3]
Utworzony: XII wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Csongrád

Przypisy

  1. Györffy György. 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete., István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2
  2. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)