Babonić (ród)

Źródło: Babonići

Babonić Kraj Królestwo Węgier — {{{tytulatura}}} — Pierwszy {{{pierwszy}}} Ostatni {{{ostatni}}} Początek {{{początek}}} Koniec {{{koniec}}} Pochodzenie {{{pochodzenie}}} Gniazda rodowe Vodica, Karlovca, Siska Gałęzie Blagajski

Babonići (Babonegi, Babonezići) to chorwacka gigantyczna rodzina, której początki sięgają końca XII wieku. Dobra rodziny rozciągały się na obszar średniowiecznej Slawonii. Pierwotny obszar rodzaju znajdował się w okręgu Gorizia.

Babonići (Babonegi, Babonezići) su hrvatska velikaška obitelj koja se u izvorima javlja krajem 12. stoljeća. Posjedi obitelji prostirali su se na području srednjovjekovne Slavonije. Prvobitno područje roda bilo je u Goričkoj županiji. 

Családfa

Pierwszym znanym przodkiem rodziny jest Babonjeg Vodicsai, który jest wymieniony w źródłach między 1249 a 1256 (MNL, s. 781). Trzej bracia:

• István (Babonić I. István) nevű testvére
• Dénes,
• Radoszló (Radoszláv)

kilkakrotnie nosił także różne godności; nie wiemy jednak (jeśli w ogóle) ich potomstwa.

Drzewo genealogiczne

Babonić I. István (od początku do połowy XIII w.)

Vodicsai Babonjeg (I. Babonjeg) (fl. 1249–1256) ispán (comes)

• Vodicsai II. István (fl. 1243–1256), ispán (comes); tengermelléki bán (banus maritimus, 1243–1249)
  • Vodicsai III. István (Vodicsai Babonić István, fl. 1273–1300; † 1300. február 9.), 1273-tól ispán (comes), potem cztery razy (1278, 1287, 1289–1290 és 1295) szlavón bán. Przeżył do śmierci III. András hűségén.
    • Babonić László (fl. 1293)
    • Babonić V. István (fl. 1293)
      • Babonić Henrik (fl. 1345)
      • Babonić VI. István (fl. 1345)
  • Babonić I. Radoszló (Babonić I. Radoszláv (fl. 1273–1293), szlavón bán (1288, 1292, 1294) — zaczął używać nazwiska Babonić zamiast Vodicaya (MNL, s. 782). W 1295 roku zwrócił się przeciwko III. András, ale jego powstanie zostało stłumione.
  • Babonić II. Babonjeg (II. Babonjeg (fl. 1249–1256)
    • Babonić I. Miklós (fl. 1278–1292)
    • Babonić IV. István (Babonić IV. István tartományúr, najsłynniejszy członek rodziny — fl. 1278–1316; † 1316. március 1. és december 20. között), szlavón bán (1299; 1310–1316),
      • Babonić György (fl. 1321–1336)
      • Babonić II. János (fl. 1321–1328)
      • Babonić Dénes (fl. 1321–1370)
      • Babonić Pál (fl. 1321–1381), zmarł bez spadkobierców
    • Babonić I. János (fl. 1284–1334), szlavón bán (1317–1322), horvát és dalmát bán (1322)
      • dziewczyna o nieznanym nazwisku, (fl. 1328), Kőszegi II. Péter jego żona; od nich pochodzi szekcsői Herceg (Kőszegi jedna z gałęzi)
    • egy ismeretlen nevű fiú (fl. 1322)
    • Babonić Ottó (fl. 1284–1300)
    • Babonić II. Radoszló (Babonić II. Radoszláv, fl. 1284–1314)
      • Babonić II. Miklós (fl. 1321–1330)
      • Babonić Duim (fl. 1321–1369), przodek rodu Blagay
        • III. János
        • IV. Miklós
          • László (fl. 1396–1436)
          • Antun I. (fl. 1396–1436)
          • IV. János (fl. 1396-1442)
        • VII. István
        • III. Baboneg
        • Toma nazywa się Blagayski (de Blagay)

Babonići

Pierwszym znanym członkiem tego rodzaju z imienia jest Stephen I, zwany Babon († początek XIII wieku). Pierwotne dobra Babonića znajdowały się na prawym brzegu rzeki Kupy między dzisiejszymi Karlovac i Sisak. Ich najstarszą posiadłością była Vodice, niedaleko Dubicy, zgodnie z którą nazywano ich książętami Vodice. Później ważną fortecą było miasto Steničnjak (dziś Senjičak), zgodnie z którym nazywali także przymiotnik „de Stenischnach”, a także byli książętami Gorizii. W czasach największej władzy utrzymywali obszar od Carniola do Vrbas i od Sawy do Gvozd, w tym miasta Susedgrad i Medvedgrad w Slawonii i Mehovo oraz Kostanjevic w południowej Carnioli. [1] Babonics to jedno z plemion należących do „nobiles ultra Forest” (szlachta poza Gvozd).

Prvi po imenu poznati član ovoga roda je Stjepan I., zvani Babon († poč. 13. st.). Prvotni posjedi Babonića nalazili su se na području desne obale Kupe između današnjeg Karlovca i Siska. Najstariji im je posjed bila Vodica, blizu Dubice, prema kojoj su nazivani vodičkim knezovima. Kasnije važno uporište bio im je grad Steničnjak (danas Sjeničak) prema kojemu su nosili i pridjevak "de Stenischnach", a nazivali su se i goričkim knezovima. U doba najveće moći držali su područje od Kranjske do Vrbasa i od Save do Gvozda, uključujući gradove Susedgrad i Medvedgrad u Slavoniji te Mehovo i Kostanjevicu u južnoj Kranjskoj. Babonići su jedno od plemena koja su pripadala upisa u »nobiles ultra Gozd« (plemstva s one strane Gvozda). 

1

Synowie Szczepana, Baboneg I. († po 1269) i Szczepan II. uczestniczył w 1217 roku w krucjacie króla Andrzeja II. (1205-1235), a ich działalność doprowadziła do umocnienia rodziny Babonic, szczególnie dzięki Szczepanowi II. który był na służbie na wybrzeżu od 1243 do 1249. Baboneg I. pozostawił po sobie synów Piotra, Macieja, Jakuba i Kristana, którzy przejęli opiekę i opiekę nad Vodice, a bardziej znaczącą rolę odegrali synowie Szczepana II, który zachował posiadanie Gorizian. [2]

Stjepanovi sinovi, Baboneg I. († iza 1269.) i Stjepan II. sudjelovali su 1217. godine u križarskoj vojni kralja Andrije II. (1205.-1235.) i njihovo djelovanje dovelo je do jačanja roda Babonića, osobito, zahvaljujući Stjepanu II. koji je bio na dužnosti primorskog bana od 1243. do 1249. godine. Baboneg I. ostavio je iza sebe sinove Petra, Matiju, Jakova i Kristana koji su preuzeli nadzor i brigu za Vodicu, a istaknutiju ulogu ostvarili su sinovi Stjepana II., koji su zadržali gorički posjed. 

2

W 1241 r. Babilończycy otrzymali dotację od króla Beli IV. (1235-1270), którzy byli zwolnieni z podatku i zwolnieni z rządów Ban, i uważa się, że powodem tego była ich pomoc dla króla w wycofaniu się przed Tatarami przez Zagrzeb na wybrzeże Adriatyku. Powstanie rodziny odnotowano pod koniec XIII wieku podczas sukcesji tronów między ostatnim Arpadoviciem, królem Andrzejem III. Wenecjanie (1290–1011) i Anjuwianie, kiedy Babilończycy wykorzystali mylące okoliczności i stali się, wraz z książętami Bribirskiej, najpotężniejszymi panami w Chorwacji. W tym czasie często starli się z Gising i Gut-Keled, z którymi wymienili honor Bana. W tym czasie bracia Radoslav I. (1287-1293) i Stjepan III spełniali honor Ban. (1288-1295). [3] Osiągają szczyt władzy pod Stephenem IV, zakazem „całej Slawonii”, kiedy ich majątki rozciągają się od Carnioli do rzeki Bośny i od Sawy do Gvozd.

Godine 1241. Babonići su primili darovnicu od kralja Bele IV. (1235.-1270.) kojom su bili oslobođeni plaćanja poreza i izuzeti od banske vlasti, a smatra se da je razlog tomu bila njihova pomoć kralju prilikom povlačenja pred Tatarima preko Zagreba do jadranske obale. Uspon obitelji bilježi se krajem 13. stoljeća za vrijeme prijestolonasljednih borbi između zadnjeg Arpadovića, kralja Andrije III. Mlečanina (1290.-1301.) i Anžuvinaca, kada Babonići koriste konfuzne okolnosti i postaju, uz knezove Bribirske, najmoćnija vlastela u Hrvatskoj. U to vrijeme često se sukobljavaju s Gisingovcima i Gut-Keledima s kojima izmijenjuju bansku čast. U to vrijeme su bansku čast obnašala braća, Radoslav I. (1287.-1293.) i Stjepan III. (1288.-1295.). Vrhunac moći dostižu pod Stjepanom IV., banom "čitave Slavonije", kada im se posjedi prostiru od Kranjske do rijeke Bosne i od Save do Gvozda. 

3

12 maja 1314 r. Synowie księcia Baboneg II podzielili między siebie majątki rodzinne, tak że Szczepan IV. otrzymał górne słowiańskie dobra wokół Steničnjaka i kilka innych miejsc, Iwan I dostał południowosłowiańskie nieruchomości wokół Zriny i Radoslava II. dochód z nieruchomości wzdłuż rzeki Sana.

Dana 12. svibnja 1314. godine, sinovi kneza Babonega II., podijelili su obiteljske posjede između sebe, tako da je Stjepan IV. dobio gornjoslavonske posjede oko Steničnjaka i još nekih mjesta, Ivan I. je dobio južnoslavonske oko Zrina, a Radoslav II. dohotke od imanja uz rijeku Sanu. 

4

Słowiański Ban Ivan I. Babonic brał udział w bitwie pod Blizną przeciwko chorwackiemu Banowi Mladenowi II w 1322 roku. Bribirski, po którym został nazwany zakazem „całej Słowianii, Chorwacji i Dalmacji”, ale w następnym roku stracił honor zakazu i wkrótce starł się z królem Karolem I (1301-1423). [4] Kiedy synowie Stjepana IV, Dionizy i Pawła († 1382) zbuntowali się w 1326 r., Nowy słowiański Ban Mikac Mihaljević przejął ich rodzinne miasto Stenicnjak. W 1328 r. Król wybaczył im nieposłuszeństwo i przekazał im miasto Don Moslavina, ale Babonići nigdy nie wrócili do posiadania starej siedziby. Po upadku księcia Jana i utracie Stenicnjaka wiodąca rola została przeniesiona na książąt Blagaj.

Slavonski ban Ivan I. Babonić sudjelovao je 1322. godine u bitki kod Blizne protiv hrvatskog bana Mladena II. Bribirskog, nakon čega je imenovan banom "čitave Slavonije, Hrvatske i Dalmacije", ali već iduće godine izgubio je bansku čast i ubrzo se sukobio s kraljem Karlom I. (1301.-1342.). Kada su se 1326. godine pobunili i sinovi Stjepana IV., Dionizije i Pavao († 1382.), novi slavonski ban Mikac Mihaljević oduzeo im je pradjedovski grad Steničnjak. Godine 1328. kralj im je oprostio neposlušnost i predao im grad Donju Moslavinu, ali Babonići više nikada nisu došli u posjed svog starog sjedišta. Nakon pada kneza Ivana i gubitka Steničnjaka, vodeća uloga prešla je na knezove Blagajske. 

Literatura

• Hrvatski biografski leksikon, Leksikografski zavod Miroslava Krleže, Zagreb, 1983.'
• Povijest Hrvata - srednji vijek, Školska knjiga, Zagreb, 2003.

Vanjske poveznice

• Babonići - Hrvatska enciklopedija
• Babonići (Babonegi) - Proleksis enciklopedija
• Babonići - Hrvatski biografski leksikon