Kőszegi (ród)

Z Felczak story
(Przekierowano z Gisingovci)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Źródła: Gisingovci , Kőszegi family

Kőszegi
Gisingovci

Herb {{{dynastia}}}
Kraj Królestwo Węgier
Pierwszy I. Henrik
Ostatni II. Peter
Początek
Koniec ok.1244
Pochodzenie niemiecko-węgierska ?
Klan Héder
Gałęzie Rohonci
Bernstein (Austria)
Tamási
Herceg
Plik:Grb Gisingovaca s mačevima.JPG
Grb Gisingovaca

Güssing (niemiecki Güssing, Mag. Kőszegi), gigantyczna rodzina niemieckiego pochodzenia. Było to niezwykle ważne we wczesnej historii Austrii, Węgier i Chorwacji. [1] Zostały nazwane na cześć wzgórza Güssing w Austrii w hrabstwie Iron [2], w pobliżu którego miał przodek o nieznanych nazwiskach. [3] Wzrosły one od połowy XIII do połowy XIV wieku. 

Gisingovci (njem. Güssing, mađ. Kőszegi), velikaška obitelj njemačkog podrijetla. Bila je iznimno važna u ranoj austrijskoj, ugarskoj i hrvatskoj povijesti.[1]

Ime su dobili po brdu Güssingu u Austriji u Željeznoj županiji[2] u blizini kojega je predak nepoznata imena imao utvrdu.[3] Uspon su doživjeli od sredine 13. do sredine 14. stoljeća.

Wybitni członkowie

  • A1 I. Henrik Wielki († 1274) (fl. 1237-1274): palatyn (1261-67), Iudex curiae regiae (1254-61), Ban Slawonii (1267-70)†(1273-74); 1.żona.: NN; 2.żona: N von Lichtenburg
    • B1 I. Miklós († 1299) (fl. 1266-1299), palatyn (1275)†(1276-77)†(1284-86)†(1289)†(1291)†(1293-95), Ban Slawonii (1277-78)†(1279-80), Magister pincernarum (Pohárnokmester), főispán Zala, Sopron, Pozsony i Somogy
      • C1 II. Miklós "Kakas" de Rohonc (Rohonci) (fl. 1308-1313), przodek rodziny Rohonci
      • C2 János de Bér, przodek rodziny Béri
        • D1 Miklós, (fl. 1368)
      • C3 córka; mąż Csák Demeter († przed 1287))
    • B2 Iván († 5.4.1308) (fl. 1266-1308), Palatyn (1281-82)†(1287-88)†(1302-07), Ban całej Slawonii (1275)†(1284-85), Magister tavernicorum (Tárnokmester), főispán Sopron i Moson
    • B3 I. Péter (fl. 1275-1289), biskup Veszprém, (fl. 1275-89)
    • B4 II. Henrik († 1309/10) (fl. 1278-1310), Ban całej Slawonii (1301-09), Magister tavernicorum, főispán Somogy, Tolna, Baranya i Bodrog; żona: Dárói N, teść: Dárói Moys, palatyn przez Pss Erzsébet Halicz (córka Rostislav Halicz i księżny Hungary Anna)
      • C1 Kőszegi János (fl. 1310-1327), przodek rodziny Tamási
        • D1. Miklós, (fl. 1339-58
        • D2. Péter, (fl. 1339-58
        • D3. Henrik, (fl. 1339-58
      • C2 Kőszegi Péter Szekcsői Herceg (fl. 1310-1353); żona : Nn, teść: Blagai Baboneg, przodek rodziny Herceg de Szekcső
        • D1. Péter, (fl. 1357-1405
          • E1. Miklós, (fl. 1377
          • E2. László, (fl. 1400-26
            • F1. Kőszegi Rafael († 1456), Arcybiskup Kalocsa
            • F2. Fülöp (Fülpös), (fl. 1436-56
              • G1. Miklós, (fl. 1449
              • G2. Péter, (fl. 1449
            • F3. Kőszegi Pál, Ban Maczwy, (fl. 1440-82; żona: Botos de Harapk Anna (fl. 1453-55)
              • G1. András, (fl. 1449
              • G2. László († 1494/96); 1.żona: NN; 2.żona: Vezsenyi Julianna (fl. 1472-97), teść: Vezsenyi László
                • H1. [1.ż] Péter, (fl. 1494
                • H2. [1.ż] Rafael, (fl. 1496-98
              • G3. Bernát, (fl. 1460-98
                • H1. Mihály († ok.1496)
                • H2. György, (fl. 1497-98
              • G4. Margit, (fl. 1460
              • G5. Orsolya, (fl. 1456-60, mąż: Treutel de Firenze Miklós (fl. 1450-59), syn Niccolo Buondelmonte i Borbála Treutel de Nevna
          • E3. István, (fl. 1400-37; 1.żona: Jakcs de Kusaly Erzsébet († 1418); 2.żona: Raholcai (Újlaki) Erzsébet (fl. 1426-37), teść: Raholcai (Újlaki) Miklós by Katalin N
            • F1. Kőszegi Miklós († ok.1482), Magister pincernarum (Pohárnokmester); żona: Dombai Anna (fl. 1482-86), teśc: Dombai Pál, Magister agazonum
              • G1. Ferenc, (fl. 1482-1505
                • (H1. Miklós, (fl. 1526)
                • (H2. Imre, (fl. 1527, Udvarmester)
      • C3. córka ? (fl. 1300), mąż: Morosini Turcho
    • B5. córka, żona Demeter II. Csák

Povijest

Gisingianie byli oddziałem urodzonego w Niemczech Hédera, którego przodkowie, niemieccy rycerze Wolfer i Héder, wyemigrowali na Węgry w połowie XII wieku. W szczytowym momencie władzy sprawowali władzę na południowo-zachodnich Węgrzech, a w Chorwacji większość ich posiadłości znajdowała się w okręgu Križevci. Najważniejszym ośrodkiem w Chorwacji była Koprivnica. [4] Władcy Medimurje byli w XIII i XIV wieku. 

Gisingovci su bili ogranak njemačkog roda Héder, čiji su preci, njemački vitezovi Wolfer i Héder doselili u Ugarsku sredinom 12. stoljeća. Na vrhunci moći imali su vlast na području čitave jugozapadne Ugarske, a u Hrvatskoj su većinu posjeda imali u Križevačkoj županiji. Najvažnije središte u Hrvatskoj bila im je Koprivnica.[5] Gospodari Međimurja bili su u 13. i 14. stoljeću.

1

Pierwszym członkiem rodziny, który nabył nieruchomości na południe od rzeki Drawy, był Henryk II, węgierski palatyn (1260–67), a następnie zakaz całej Slawonii (1267–1270 i 1273–1274). Synowie Henryka pełnili także ważne role w królestwie. Jan (zm. 1308) był palatynem (1281–82, 1302–07) i zakazem całej Slawonii (1275–77, 1284, 1295, 1299), Mikołaj (wspomniany 1264–99), palatyn (1275 –76., 1284–86) i zakaz całej Slawonii (1278, 1279, 1281, 1287, 1290–94), Henry zakaz całej Slawonii (1277, 1290–94, 1301–09) i Piotr Biskup Veszprém (1275–89). [5] 

Prvi član obitelji koji je stekao posjede južno od rijeke Drave bio je Henrik II., ugarski palatin (1260–67), pa ban cijele Slavonije (1267.–1270. i 1273.–1274). Henrikovi sinovi su također obnašali istaknute dužnosti u kraljevstvu. Ivan (u. 1308) je bio palatin (1281–82., 1302–07) i ban cijele Slavonije (1275–77., 1284., 1295., 1299), Nikola (spominje se 1264–99), palatin (1275–76., 1284–86) i ban cijele Slavonije (1278., 1279., 1281., 1287., 1290–94), Henrik ban cijele Slavonije (1277., 1290–94., 1301–09), a Petar veszprémski biskup (1275–89).[6]

2

Od połowy lat siedemdziesiątych walczą w Slawonii z potężną szlachecką rodziną Babonic. W 1278 roku dano pokój w Dubicy hrabstwom Pset, Gora, Gaj, Drežnik i Novigrad. Jednak ponownie wybuchła wojna między Gisingovci a Babonić i ponownie w 1280 r. Zawarli pokój w Ozalj [6]. 

Od sredini 70-ih godina 13. stoljeća sukobljavali su se u Slavoniji s moćnom velikaškom obitelji, Babonićima. Godine 1278., mirom u Dubici, prepuštaju Babonićima županije Pset, Goru, Gaj, Drežnik i Novigrad. Međutim, ponovno je izbio rat između Gisingovaca i Babonića izbija te opet 1280. godine sklapaju mir u Ozlju.[7]

3

W walkach dynastycznych po śmierci Władysława IV. Kumanca († 1290) oscylował między nowym królem Andrzejem III. Mleko i anjouiny. Dr. W 1292 r. Schwytali nawet króla Andrzeja III. i został zwolniony dopiero, gdy zapłacił duży okup i przetrzymał zakładników [7]. 

U dinastičkim borbama nakon pogibije Ladislava IV. Kumanca († 1290.) kolebali su se između novoga kralja Andrije III. Mlečanina i Anžuvinaca. God. 1292. čak su zarobili kralja Andriju III. te ga oslobodili tek kada je platio veliku otkupninu i dao taoce.[8]

4

W 1308 r. Ostatecznie zgodzili się na Charlesa I. Roberta (1301–1342) i uczestniczyli w radzie, która uznała go za króla. Wysiłki Karla I. Roberta zmierzające do zniszczenia władzy rodzin oligarchicznych ostatecznie doprowadziły do rozpadu ich władzy, kiedy Ban Mikac Mihaljević pokonał ich w 1339 r. Spadkobiercy Nicoli trzymali Ludbreg w posiadaniu do połowy XV wieku. 

Godine 1308. konačno su pristali uz Karla I. Roberta (1301.-1342.) te sudjelovali na saboru koji ga je priznao kraljem. Nastojanje Karla I. Roberta da slomi moć oligarhijskih obitelji, dovelo je na kraju do sloma njihove moći, kada ih je 1339. porazio ban Mikac Mihaljević. Nikolini nasljednici držali su u svom posjedu Ludbreg sve do polovice 15. stoljeća.

A család ismert tagjai

{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=|preview=Page using Template:Infobox family with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y | name | surname | native_name | native_name_lang | other_name | other_names | coat_of_arms | coat of arms | crest | coat_of_arms_size | crest_size | alt | caption | coat_of_arms_caption | crest_caption | crestcaption | image | image_size | imagesize | alt2 | caption2 | image_caption | imagecaption | type | parent_family | parent_house | parent house | country | region | early_forms | etymology | meaning | origin | founded | founding_year | founding year | founder | current_head | current head | final_head | final head | final_ruler | final ruler | titles | styles | members | connected_members | connectedmembers | other_families | otherfamilies | distinctions | traditions | religion | motto | motto_lang | motto_trans | heirlooms | estates | estate | dissolution | deposition | cadet_branches | cadet branches | website | url | footnotes | notes }}

Kőszegi () była szlachetną rodziną w Królestwie Węgier i Królestwie Chorwacji w XIII-XIV wieku. Przodek rodziny, Henryk Wielki, wywodził się z rodowego („klanu”) Hédera. Pradziadek ojca Henry'ego był współzałożycielem klanu Wolfer. [8] 

The Kőszegi ()  was a noble family in the Kingdom of Hungary and the Kingdom of Croatia in the 13–14th centuries. The ancestor of the family, Henry the Great descended from the gens ("clan") Héder. Henry's paternal great-grandfather was the clan's co-founder Wolfer.[9]

References

  1. ↑ Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata
  2. ↑ Gisingovci, Hrvatska enciklopedija
  3. ↑ Gisingovci - Hrvatski biografski leksikon
  4. ↑ Engel: Genealógia (Genus Héder 4., Kőszegi branch)
  5. ↑ Gisingovci - Hrvatska opća enciklopedija
  6. ↑ Gisingovci - Hrvatska opća enciklopedija
  7. ↑ Gisingovci - Hrvatski biografski leksikon
  8. ↑ Gisingovci - Hrvatska opća enciklopedija
  9. ↑ Kristó Gyula (főszerk.), ur. (1994). Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest. ISBN 963-05-6722-9. 

{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=|preview=Page using Template:Reflist with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | colwidth | group | liststyle | refs }}

Sources

  • Kristó, Gyula (1983). "A Kőszegiek kiskirálysága [The Petty Kingdom of the Kőszegis]" (Hungarian). Tanulmányok az Árpád-korról. Magvető Könyvkiadó. str. 241–268. ISBN 963-271-890-9. 
  • {{#invoke:Citation/CS1|citation

|CitationClass=journal }}



Bilješke

Vanjske poveznice

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Kőszegi_(ród)&oldid=46480”