Türje II. Dénes: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
−
Za: [https://en.wikipedia.org/wiki/Denis_T%C3%BCrje]
+
[[Kategoria:Przetłumaczone z angielskiego]]
  
−
[[Kategoria:Przetłumaczone]]
+
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Denis_T%C3%BCrje
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Denis_T%C3%BCrje&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
Linia 44: Linia 56:
  
  
−
{| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
+
{|  
−
|-
+
|
 +
|}
 +
 
 +
'''Türje II. Dénes''' (chor. ''Dionizije Türje'') (bd-1255), węgierski szlachcic, najbardziej znany członek rodu Türje.<ref name='Markó_256'>Markó 2006, p. 256.</ref> Potężny baron i ziemianin, który za czasów królów Andrzeja II i Béli IV zajmował najwyższe świeckie stanowiska..
 +
 
 +
==Życiorys==
 +
 
 +
Urodził się w [[Zalaszentgrót|Szentgrót]] w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn I. Dénesa/Denisa I. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk János Karácsonyi błędnie założył, że II. Dénes/Denis II był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był [[Koniuszy|koniuszym]].<ref name='Zsoldos_296'/>
 +
 
 +
Jego wpływy narastały za panowania [[Andrzej II]]a, ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne akta w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r.<ref name='Markó_256'/> Dénes był wiernym zwolennikiem księcia Béli, który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu. Dzięki takiej postawie został mianowany [[Wojewoda Siedmiogrodu|wojewodą siedmiogrodzkim]] przy księciu Béli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.<ref name='Zsoldos_38'>Zsoldos 2011, p. 38.</ref><ref name='Engel_381'>Engel 2001, p. 381.</ref>
 +
 
 +
Kiedy Béla wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany [[Koniuszy]]m i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. ''comes'', węg. ''lovászispán'') hrabstwa Temes w 1240 r.<ref name='Zsoldos_56'>Zsoldos 2011, p. 56.</ref> W latach od 1241 do 1244 r. był [[Ban Slawonii|banem Slawonii]]. W tym ostatnim przypadku nosił tytuł „ban i książę Slawonii” (łac. Banus et dux totius Sclavonie). Później po  1242 r., przyjął także tytuł „bana Primorje” (węg. ''Tengermellék''). Według nieautentycznej źródeł funkcjonował również jako ban w 1245 r.<ref name='Zsoldos_45'>Zsoldos 2011, p. 45.</ref>
 +
 
 +
Denis uczestniczył w przegranej [[Bitwa na równinie Mohi|biitwie na równinie Mohi]] 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Bélą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w oblężeniu Zary w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Béla zawarł pokój z [[Republika Wenecji|Republiką Wenecji]] i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miasta Dalmacji. W 1244 roku Denis poprowadził armię królewską przeciwko Spalato (dziś: Split, Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.<ref name='Markó_256'/>
 +
 
 +
W 1245 r. został mianowany palatynem Węgier, drugim najwyższym urzędem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję [[Ispán]]a hrabstwa Somogy<ref name='Zsoldos_19'>Zsoldos 2011, p. 19.</ref>. Pełnił funkcję [[Królewski skarbnik|królewskiego skarbnika]] w 1247 r., Według László Markó, sprawował ten urząd w latach 1246–1248.<ref name='Markó_256'/> Ponadto od 1247 do 1248 r. pełnił również funkcję [[Ispán]]a hrabstwa Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja)<ref name='Zsoldos_62'>Zsoldos 2011, p. 62.</ref>. Został wybrany palatynem po raz drugi w 1248 roku.<ref name='Zsoldos_62'>Zsoldos 2011, p. 62.</ref> Służył jako [[Ispán]] hrabstwa Szolnok między 1251 a 1255 rokiem, aż do swojej śmierci.<ref name='Zsoldos_211'>Zsoldos 2011, p. 211.</ref>
 +
 
 +
==Źródła==
 +
* Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN [[1-86064-061-3]].
 +
* {{hu icon}} Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' ("The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days&nbsp;– A Biographical Encyclopedia") (2-gie wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN [[963-547-085-1]].
 +
* {{hu icon}} Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ("Secular Archontology of Hungary, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN [[978-963-9627-38-3]]
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
Linia 90: Linia 122:
 
  |5. do            = 1248
 
  |5. do            = 1248
 
  |5. powołanie      =  
 
  |5. powołanie      =  
−
  |5. poprzednik    = Csák nembeli Máté (†1245-49
+
  |5. poprzednik    = [[Csák I. Máté]]
−
  |5. następca      = [[Hahót I. Csák]] Hahót nembeli Csák
+
  |5. następca      = [[Hahót I. Csák]]
 
  |klan              =  
 
  |klan              =  
 
  |ród              = [[Türje]]
 
  |ród              = [[Türje]]
 
  |rodzina          =  
 
  |rodzina          =  
 
  |pochodzenie      = węgierskie
 
  |pochodzenie      = węgierskie
−
  |państwo          = Królestwo Węgier
+
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
−
  |data urodzenia    = XII-XIIIw.
+
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |data śmierci      = 1255
 
  |data śmierci      = 1255
Linia 103: Linia 135:
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
−
  |ojciec            = I. Denis
+
  |ojciec            = [[I. Denis]]
 
  |matka            =  
 
  |matka            =  
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
Linia 118: Linia 150:
 
|}
 
|}
  
−
'''Türje II. Dénes''' (chor. ''Dionizije Türje'') (bd-1255), węgierski szlachcic, najbardziej znany członek rodu Türje.<ref name='Markó_256'>Markó 2006, p. 256.</ref> Potężny baron i ziemianin, który za czasów królów Andrzeja II i Béli IV zajmował najwyższe świeckie stanowiska..
 
−
 
−
==Życiorys==
 
−
 
−
Urodził się w [[Zalaszentgrót|Szentgrót]] w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn I. Dénesa/Denisa I. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk János Karácsonyi błędnie założył, że II. Dénes/Denis II był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był [[Koniuszy|koniuszym]].<ref name='Zsoldos_296'/>
 
−
 
−
Jego wpływy narastały za panowania [[Andrzej II]]a, ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne akta w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r.<ref name='Markó_256'/> Dénes był wiernym zwolennikiem księcia Béli, który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu. Dzięki takiej postawie został mianowany [[Wojewoda Siedmiogrodu|wojewodą siedmiogrodzkim]] przy księciu Béli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.<ref name='Zsoldos_38'>Zsoldos 2011, p. 38.</ref><ref name='Engel_381'>Engel 2001, p. 381.</ref>
 
−
 
−
Kiedy Béla wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany [[Koniuszy]]m i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. ''comes'', węg. ''lovászispán'') hrabstwa Temes w 1240 r.<ref name='Zsoldos_56'>Zsoldos 2011, p. 56.</ref> W latach od 1241 do 1244 r. był [[Ban Slawonii|banem Slawonii]]. W tym ostatnim przypadku nosił tytuł „ban i książę Slawonii” (łac. Banus et dux totius Sclavonie). Później po  1242 r., przyjął także tytuł „bana Primorje” (węg. ''Tengermellék''). Według nieautentycznej źródeł funkcjonował również jako ban w 1245 r.<ref name='Zsoldos_45'>Zsoldos 2011, p. 45.</ref>
 
−
 
−
Denis uczestniczył w przegranej [[Bitwa na równinie Mohi|biitwie na równinie Mohi]] 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Bélą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w oblężeniu Zary w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Béla zawarł pokój z [[Republika Wenecji|Republiką Wenecji]] i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miasta Dalmacji. W 1244 roku Denis poprowadził armię królewską przeciwko Spalato (dziś: Split, Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.<ref name='Markó_256'/>
 
−
 
−
W 1245 r. został mianowany palatynem Węgier, drugim najwyższym urzędem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję [[Ispán]]a hrabstwa Somogy<ref name='Zsoldos_19'>Zsoldos 2011, p. 19.</ref>. Pełnił funkcję [[Królewski skarbnik|królewskiego skarbnika]] w 1247 r., Według László Markó, sprawował ten urząd w latach 1246–1248.<ref name='Markó_256'/> Ponadto od 1247 do 1248 r. pełnił również funkcję [[Ispán]]a hrabstwa Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja)<ref name='Zsoldos_62'>Zsoldos 2011, p. 62.</ref>. Został wybrany palatynem po raz drugi w 1248 roku.<ref name='Zsoldos_62'>Zsoldos 2011, p. 62.</ref> Służył jako [[Ispán]] hrabstwa Szolnok między 1251 a 1255 rokiem, aż do swojej śmierci.<ref name='Zsoldos_211'>Zsoldos 2011, p. 211.</ref>
 
−
 
−
==Źródła==
 
−
* Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526''. I.B. Tauris Publishers. {{ISBN|1-86064-061-3}}.
 
−
* {{hu icon}} Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' ("The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days&nbsp;– A Biographical Encyclopedia") (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., Budapest; {{ISBN|963-547-085-1}}.
 
−
* {{hu icon}} Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ("Secular Archontology of Hungary, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. {{ISBN|978-963-9627-38-3}}
 
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
−
{{reflist|2}}
 
−
 
  
 
{{SORTUJ:Turje, Denes 02}}
 
{{SORTUJ:Turje, Denes 02}}

Wersja z 06:54, 4 lis 2019


Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1233-1234) 		Następca:
Rátót I. Gyula András
Poprzednik: Koniuszy królewski
(1235-1241) 		Następca:
Bána Mihály Vilmos
Poprzednik: Ban Slawonii
(1241-1244/45) 		Następca:
Gutkeled I. Miklós ? Kán I. László
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(1245-1246) 		Następca:
Kán I. László Gutkeled I. István
Poprzednik: Skarbnik królewski
(1246-1248) 		Następca:
Csák I. Máté Hahót I. Csák
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(1248) 		Następca:
Gutkeled I. István Rátót I. Loránd


Türje II. Dénes (chor. Dionizije Türje) (bd-1255), węgierski szlachcic, najbardziej znany członek rodu Türje.[1] Potężny baron i ziemianin, który za czasów królów Andrzeja II i Béli IV zajmował najwyższe świeckie stanowiska..

Życiorys

Urodził się w Szentgrót w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn I. Dénesa/Denisa I. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk János Karácsonyi błędnie założył, że II. Dénes/Denis II był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był koniuszym.[2]

Jego wpływy narastały za panowania Andrzej IIa, ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne akta w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r.[1] Dénes był wiernym zwolennikiem księcia Béli, który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu. Dzięki takiej postawie został mianowany wojewodą siedmiogrodzkim przy księciu Béli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.[3][4]

Kiedy Béla wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany Koniuszym i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. comes, węg. lovászispán) hrabstwa Temes w 1240 r.[5] W latach od 1241 do 1244 r. był banem Slawonii. W tym ostatnim przypadku nosił tytuł „ban i książę Slawonii” (łac. Banus et dux totius Sclavonie). Później po 1242 r., przyjął także tytuł „bana Primorje” (węg. Tengermellék). Według nieautentycznej źródeł funkcjonował również jako ban w 1245 r.[6]

Denis uczestniczył w przegranej biitwie na równinie Mohi 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Bélą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w oblężeniu Zary w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Béla zawarł pokój z Republiką Wenecji i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miasta Dalmacji. W 1244 roku Denis poprowadził armię królewską przeciwko Spalato (dziś: Split, Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.[1]

W 1245 r. został mianowany palatynem Węgier, drugim najwyższym urzędem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję Ispána hrabstwa Somogy[7]. Pełnił funkcję królewskiego skarbnika w 1247 r., Według László Markó, sprawował ten urząd w latach 1246–1248.[1] Ponadto od 1247 do 1248 r. pełnił również funkcję Ispána hrabstwa Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja)[8]. Został wybrany palatynem po raz drugi w 1248 roku.[8] Służył jako Ispán hrabstwa Szolnok między 1251 a 1255 rokiem, aż do swojej śmierci.[9]

Źródła

  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  • (Po węgiersku) Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon ("The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days – A Biographical Encyclopedia") (2-gie wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1.
  • (Po węgiersku) Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Secular Archontology of Hungary, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 978-963-9627-38-3

Türje II. Denis
Dionizije Türje

— Wojewoda Siedmiogrodu
Koniuszy królewski
Skarbnik królewski
Ban Slawonii
Palatyn Królestwa Węgier		 —
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres od 1233
do 1234
Poprzednik Rátót I. Gyula
Następca András
Koniuszy królewski
Okres od 1235
do 1241
Poprzednik Bána Mihály
Następca Vilmos
Ban Slawonii
Okres od 1241
do 1244-45
Poprzednik Nicholas Gutkeled ???
Następca Kán I. László
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od (1) 1245, (2) 1248
do (1) 1246
Poprzednik (1) Kán I. László
(2) Stephen Gutkeled
Następca (1) Stephen Gutkeled
(2) Rátót I. Roland
Skarbnik królewski
Okres od 1246
do 1248
Poprzednik Csák I. Máté
Następca Hahót I. Csák
Dane biograficzne
Ród Türje
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1255
Ojciec I. Denis
Sukcesy {{{dokonania}}}


Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Markó 2006, p. 256.
  2. ↑ Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Zsoldos_296
  3. ↑ Zsoldos 2011, p. 38.
  4. ↑ Engel 2001, p. 381.
  5. ↑ Zsoldos 2011, p. 56.
  6. ↑ Zsoldos 2011, p. 45.
  7. ↑ Zsoldos 2011, p. 19.
  8. ↑ 8,0 8,1 Zsoldos 2011, p. 62.
  9. ↑ Zsoldos 2011, p. 211.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Türje_II._Dénes&oldid=9987”