Székelyföld történelmi székei

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Szeklerland-Josephinische Landesaufnahme 1769-1773.jpg A történelmi székely székek Historyczne lokacje Seklerów − było ich 7 głównych i 5 podrzędnych. W dokumentach pisanych jest wzmianka pisemna tylko o siedmiu krzesłach. W swoich dyplomach są one łącznie określane jako „három nembeli székelyek” (trium generum Siculi) („Seklerzy Siedmiu Lokacji”) lub „Seklery Trzech Płci” (trium generum Siculi') lub, w skrócie, jako „Domy Trzech Rodzajów Trzech Krzeseł” (Universitas trium generum Siculorum septem sedium). W Székelyföld dokonano rozróżnienia między oryginalnymi lub pierwotnie utworzonymi lokacjami matczynymi a utworzonymi później w nich lokacjami synowskimi (sedes filialis). Pierwsze rozdziały zwykle odnoszą się do późniejszych lokacji tylko jako ziemi (terra) lub terytorium (districtus) lub, zgodnie z podziałem kościelnym, jako diecezje (dioecesis). Proces powstawania siedmiu lokacji Seklerów, wraz z krystalizacją instytucji Seklera, zakończył się w ostatnich latach XIV wieku, a jej siedzibą macierzystą stała się Udvarhelyszék, którą w niektórych późniejszych źródłach nazywają główną siedzibą − „Capitalis Sedes ”. Przegląd Historyczny Tereny administracyjne Seklerów nazywane były sedes przez pół tysiąca lat (1400–1876) i pełniły tę samą rolę co komitaty. Dokonano rozróżnienia między pierwotnie utworzonymi [lokac]]jami głównymi lub matczynymi, a utworzonymi później w nich lokacjami synowskimi (sedes filialis). Pierwsze dyplomy odnoszą się zwykle tylko do późniejszego obszaru (terra) lub terytorium (districtus) lub, zgodnie z podziałem kościelnym, diecezji (dioecesis). Organizacja terytorialna sięga czasów przejścia od życia pasterskiego do rolnictwa, czyli początku XIII wieku. Definicja nazw terytorialnych jest zmienna i ewoluowała przez ponad sto lat. Podobnie jak w sąsiednich Sasów siedmogrodzkivh zmienia się definicja, używa się słów terra, districtus, comitatus, ale w XIV wieku nazwa lokacja (sedes) stała się wśród nich powszechna, służąc jako wzór dla Seklerów, którzy przejęli również system lokacji. Zaczęło się pod koniec XIV wieku i powoli stało się powszechne. Lokacje główne i podrzędne Udvarhelyszék Główną, centralną, tzw. Lokacją-Matką było Udvarhely, które pierwotnie nosiło nazwę Telegd w 1235 roku jako diecezja, a później jako obszar. Jest wzmiankowany jako Telegdszék w statucie króla Stefana V. Po raz pierwszy pojawia się pod nazwą Udvarhelyszék w 1448 roku. Lokacja miało dwie lokacje synowskie: Bardócszék na południowym zachodzie i Keresztúrszék na zachodzie. Terytorialny środek ciężkości lokacji znajdował się w górnym biegu rzeki Nagy-Küküllő, rozciągając się na dorzecze rzeki Homoród oraz potoków Vargyas i Kormos, należących do zlewni Oltu (rum. Aluty). Cechą charakterystyczną samorządu Seklerów jest to, że choć miał znaczenie militarne, nie tolerował on centrum terytorialnego. W targowym mieście Udvarhely odbywały się zgromadzenia narodowe Seklerów, a następnie Sąd Apelacyjny, a w czasach książęcych rząd centralny próbował ustanowić wsparcie wykonawcze dla polityki Seklera w zaatakowanym zamku Szekler, ale to znowu w przypadku Court of Appeal, był tylko krótkotrwały. a központi hatalom megpróbálta a Székelytámadt várban kialakítani székely politikája végrehajtó támaszát, ám ez – akár a fellebbviteli törvényszék esetében – ismét csak rövid távon működött. Tutaj, w czasach księstwa, zachowały się próbki jednostek oficjalnie używanych obowiązujących w całym regionie Székelyföld, a pieczęć „Narodu Seklerów” trzymał i strzegł kapitan Udvarhely − prawdopodobnie od 1659 r. do końca lokacji Seklerów. Opierając się na tych niezaprzeczalnych faktach i poprzednikach, Udvarhely, zwłaszcza lokacja, a czasem także miasto, starały się wyposażyć siebie w swego rodzaju hegemoniczną rolę w swojej późnośredniowiecznej i nowożytnej historii, co jednak było konsekwentnie odrzucane przez społeczność Seklerów. Dzięki nastrojowi antyhegemonii nie mogło powstać żadne inne centrum „ogólnoseklerskie”. Marosszék Drugą główną lokacją jest Marosszék (sedes Maros), która została utworzona w XV. Pierwsza wzmianka o jej lokowaniu pochodzi z początku XIX wieku (1408–10). Jednak jego siedziba, Székelyvásárhely (később Marosvásárhely) − później Odorheiu Secuiesc, obecnie Târgu Mureş, występuje już w 1344 roku. Wbrew powszechnym przekonaniom Marosszék powstał wzdłuż rzek Maros i Nyárád, a jego centrum, Marosvásárhely, nie mogło stać się administracyjnie − wbrew przekonaniom − centrum życia publicznego Seklerów, a od 1616 roku, po tym jak stało się prawnie wolnym miastem królewskim. wyłączyło się z więzów Székelyföld, ale jednocześnie stało się kulturalnym, edukacyjnym, gospodarczym i przemysłowym centrum Székelyföld. Marosszék miał również lokacje synowską Szeredaszék − z jego centrum w Nyárádszereda − ale wspomina się o nim dopiero w XVI wieku. Háromszék W 1562 roku został połączony trzech lokacji. Spośród nich Sepsiszék (Sebus) pojawił się już w 1224 r. jako obszar (terra Sicolorum terre Sebus) w dokumencie króla Andrzeja II, który w swoim liście uprzywilejowanym, nadaje samorząd Sasom. Zachodnia część lokacji została przekształcona w lokację synowską o nazwie Miklósvárszék. O współprzewodniczącym Kézdim wspomniano również w epoce Arpadów, a fakt, że król Stefan V osiedlił stamtąd nowo utworzony AranyosszékSzabó Károly (szerk.). Székely Oklevéltár. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, s. 18. (1872), który liczył już 29 osad w latach 1291–93, świadczy o tym, że mógł on być zaludniony. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1427 roku jako Kézdiszék. Pomiędzy dwoma lokacjami znajdował się Orbaiszék, o którym pierwsza wzmianka w statucie pochodzi z 1419 r. Sepsiszék powstał na obszarze między Olt i Feketeügy, Orbaiszék na lewo od Feketeügy, Kézdiszék został utworzony w górnym odcinku tego samego cieku, w ochronie Zakola Karpackiego. W południowo-zachodniej części graniczy z górami Baróti, w środkowej części z górami [[Bodoki-hegység|Bodoki], od północy z górami Nemere, we wschodniej części z górami Háromszék, a od południa z górami Bodzai. Csíkszék Csíkszék rozciągał się na północ nad Háromszék przez długi czas na granicy, między Karpatami a pasmem górskim Harghita, w dolinie rzeki Olt. [4] Pierwsza udokumentowana wzmianka pochodzi z 1324 roku, a pierwsze wzmianki o fotelu pochodzą z 1419 roku. Później dołączyły do ​​niego dwa krzesła dla chłopców: Gyergyószék na północy i Kászonszék na południowym wschodzie, ale jednocześnie krzesło w paski zostało podzielone na Al- i Felcsík. [2] [3] Centrum Miercurea Ciuc było Miercurea Ciuc, które rozrosło się z kilku wiosek do małych miasteczek. Jej wioski, które znajdują się w Felcsíku w pobliżu ich dużej olbrzymiej wioski Olt, a wzdłuż wpływających do niej strumieni wioski jednej z dolin Alcsíka - Doliny Lok - do dziś tworzą nieco niezależną grupę wiosek. Należał do górnej doliny rzeki Tatros (Gyimesek). W XIX wieku charakteryzowało się przeludnieniem, dlatego część Szeklerów wyemigrowała do Mołdawii. [8] Csíkszék, Háromszék felett északra nyúlt el hosszan a határszélen, a Kárpátok és a Hargita hegylánca között, az Olt folyó völgyében. Első okleveles említése 1324, széknek először 1419-ben említik. Később társult hozzá két fiúszék: északon Gyergyószék és délkeleten Kászonszék, de ugyanakkor csíkszék tagolódott Al- és Felcsíkra. Csíkszék központja a több faluból kisvárossá növekedett Csíkszereda volt. Falvai, melyek Felcsíkban nagy kiterjedésű óriás faluk, az Olt közelében és az abba ömlő patakok mentén helyezkednek el, Alcsík egyik völgyének – Lok völgyének – falui némileg önálló községcsoportot alkotnak a mai napig. Hozzá tartozott a Moldvába folyó Tatros folyó felső völgye (Gyimesek). A 19. században a túlnépesedés jellemezte, ezért az itteni székelyek egy része kivándorolt Moldvába. Aranyosszék Złote Krzesło było ostatnim krzesłem założonym przez Szeklera. Terytorialnie nie był połączony z innymi krzesłami, leżał na zachód od niego, czyli była eksklawą. Swoją nazwę zawdzięcza przepływającej przez nią rzece Aranyos [4], a jej siedzibą był Felvinc. Król Stefan V osiedlił Szeklerów z Szeklerów z Kézdiszéka na nowo utworzonej katedrze, która w latach 1291–93 liczyła już 29 miejscowości. [2] Przywilej katedry dwukrotnie nadał król Zygmunt (23 grudnia 1394 [9] i 6 czerwca 1436 [10]), a król Macieja dwukrotnie (25 stycznia 1484 [11] i 9 listopada 1469). Potwierdziłem [12]). [13] Na prośbę królowej Felwinca królowa Izabela przepisała i potwierdziła powyższe przywileje króla Macieja 27 października 1558 r. [14] W tym samym czasie przywileje Aranyosszéka zostały potwierdzone, a nawet wzbogacone przez większość książąt siedmiogrodzkich [13]. Aranyosszék a legutolsónak alapított székely szék volt. Területileg a többi székkel nem függött össze, attól nyugatabbra feküdt, azaz exklávé volt. Nevét a rajta átfolyó Aranyos folyóról kapta, székhelye Felvinc volt. V. István király Kézdiszék székelyeiből telepített székelyeket az újonnan alakított székre, amely 1291–93-ban már 29 helységet számlált. A szék kiváltságát Zsigmond király két alkalommal (1394. december 23-án és 1436. június 6-án), Mátyás király szintén két alkalommal (1484. január 25-én és 1469. november 9-én) megerősítette. Izabella királyné Felvinc kérésére 1558. október 27-én átírta és megerősítette Mátyás király fentebbi kiváltságleveleit. Ugyanakkor az erdélyi fejedelmek legtöbbje által szintén megerősítést, sőt gyarapítást nyertek Aranyosszék kiváltságai. Népesség Székelyföld népessége székekre bontva:    1870-es népszámlálás adatai szerint Orbán Balázs 1867-es számítása szerint Aranyosszék, Felvinccel együtt 19 800 19 680 Csík-, Gyergyó és Kászonszék, Csíkszeredával együtt 109 068 111 237 Háromszék, városaival együtt 114 614 113 362 Marosszék, Marosvásárhellyel együtt 93 433 91 008 Udvarhelyszék, városaival együtt 98 247 96 929 Székelyföld összes népessége 435 162 432 216 Vallás Székelyföld 1867-es felekezeti megoszlása (Orbán Balázs összeszámolása): Felekezetek Népesség Arány Római katolikus 187 692 39,59% Református 139 949 32,38% Ortodox 22 599 5,23% Unitárius 39 632 9,17% Evangélikus 571 0,13% Görögkatolikus 36 626 8,47% Izraelita {{#invoke:String|replace|source=1703|pattern=.|replace=,}} 0,39% Más {{#invoke:String|replace|source=3444|pattern=.|replace=,}} 0,8% Összesen 432 216 100% Jegyzetek Kapcsolódó szócikkek Székely székekhez tartozó települések Magyar Autonóm Tartomány Maros-Magyar Autonóm Tartomány Tervezett székely székek Székelyföld Székelyek 18px Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów Aranyosszék Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék) Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék) Marosszék Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék)