Hahót II. Buzád

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Hahót II. Buzád (pol. Hahót II Buzád) (* ok.1180, † kwiecień 1241), węgierski szlachcic, pierwszy znany ban Severin.[1] Później zrezygnował ze swojej pozycji w społeczeństwie i wstąpił do zakonu dominikanów.

uzad został zabity podczas mongolskiej inwazji na swoją ojczyznę w kwietniu 1241 roku i jest teraz czczony przez Kościół katolicki jako męczennik, za który został beatyfikowany.

Kariera

[...] Wyrastają z hrabstw Orlamund. Pierwszy przybył nazywał się Hadolch, którego syn był nazywany podobnie jak Hadolch, a także Arnold. Z nich wyskoczył Banus Buzad. Mieszkańcy tego kraju nie potrafili wymówić Hadolcha, dlatego zostali nazwani podobnym imieniem Hohold. [...] – Képes Krónika[2]

Buzád urodził się w rodzie Buzád klanu Hahót, jako syna Buzada I († 1192).[3] Według magistra Ákosa, założycielem klanu Hahót był dziadek Buzáda, niemiecki rycerz Hahold I, który sam był potomkiem hrabiów Weimar-Orlamünde i osiadł w Królestwie Węgier w 1163 r. na zaproszenie króla Węgier Stefana III do walki z uzurpatorem, stryjem Stefanem i jego sojusznikami, Csákami. Bratem Buzada był Arnold I (†. ok.1234 r.), który wzniósł klasztor rodzinny w Hahót. Buzad I miał czterech synów z niezidentyfikowanej żony: Buzada III (jego domniemany spadkobierca, który jednak zmarł przed ojcem około listopada 1239 r.), Csáka I, wojewodę Siedmiogrodu, Tristana i Lancelota.[4]

Według nieautentycznego dokumentu Buzád służył jako ispán komitatu Győr w 1209 r.[5] Nie ma wzmianek o tym, że otrzymał jakieś oficjalne stanowiska w kolejnych dwóch dekadach. Funkcjonował jako ispán komitatu Bihar w 1222 r.[6] Następnie był ispánem komitatu Pozsony w latach 1222–1224.[7] W tym czasie pojawiły się konflikty między królem Węgier Andrzejem II a jego synem, Belą IV, który w końcu zbuntował się przeciwko rządom ojca. Buzád został zwolennikiem Beli, w wyniku czego podążył za swym panem na wygnanie do Austrii w 1223 r. Po pojednaniu między ojcem i synem wrócił na Węgry i w 1225 r. został ispánem komitatu Vas.

Buzád służył jako ban Severin od 1226 do ok. 1232, gdy Bela faktycznie rządził Siedmiogrodem niezależnie od króla, posiadając tytuł księcia Siedmiogrodu.[1] W 1233 r. określił się mianem „byłego bana” (łac. quondam banus) w dokumencie, w wyniku wcześniejszych prac archontologicznych i genealogicznych historyków węgierskich (np. Jánosa Karácsonyego i Mora Wertnera 1228/9), jednak bardziej prawdopodobne jest, że Buzád sprawował urząd bana Severin z powodu jego bliskiego związku z Belą i istnieje również powód, by sądzić, że nawiązał on kontakt w tym okresie z braćmi dominikańskimi, którzy byli zaangażowani w nawracaniu wśród ludu Kumanów.[8] Buzád był ispánem komitatu Sopron w 1232 r.[9] i z tego powodu historyk Attila Zsoldos pomyślał, że Buzád opuścił dwór Beli, aby w tym roku powrócić do lojalności względem Andrzeja.[10]

Życie zakonne

Buzád pochodził z najpotężniejszej rodziny Bánfi [sic] na Węgrzech. Dorastał, gdy rodzina wchodził na drogę bogactwa i sławy, jednak Buzád zostawił swoją pozycję synom i z wielkim entuzjazmem rozpoczął życie zakonne w zakonie dominikańskim. W miarę zdobywania doświadczenia w naukach świeckich wkrótce stał się niestrudzonym propagatorem Słowa Bożego. Gdy Tatarzy [Mongołowie] wdarli się na Węgry, przeor rozkazał ich mnichom uciekać, ale Buzád nie dbał o zagrożenie dla jego życia, prosząc opata, by pozwolił mu zostać i pocieszyć chrześcijanin i zginąć jako sługa Boga. Po tym, jak jego towarzysze byli w bezpiecznym miejscu, Buzád postanowił umrzeć za Chrystusa i zachęcił ludzi do zrobienia tego samego. Gdy Tatarzy byli w pobliżu, garstka zebranych została pobłogosławiona [przez Buzáda] chwalebnymi intencjami chwalebnej śmierci dla Chrystusa. On sam w kościele, jakby ukrzyżowany, modlił się z męstwem przy ołtarzu. Ofiarował więc całkowicie całopalną ofiarę i został zabity 8 grudnia 1243 r. [Sic]. Po tym, jak barbarzyńcy się wycofali, powracający bracia znaleźli jego pocięte ciało, które było przeszyte włóczniami i bardzo go opłakiwali. Jeden z braci opłakiwał Buzáda przez trzy dni, gdy nie jadł jedzenia i nie pił, był zdumiony, gdy usłyszał, jak męczennik mówi do niego: „Czy Chrystus nie musiał cierpieć przed wejściem do swojej chwały? Nie są proporcjonalne do chwały przyszłości. ”Brat nie był już po tym opłakiwany, ale się radował”. – Gábor Hevenesi: Ungaricae Sanctitatis Indicia (1692)

koło 1233 r. Buzád wstąpił do zakonu dominikanów, rezygnując z kariery politycznej i porzucając wszelką własność. Jak wspomniano w dokumencie z 14 lutego 1233 r., mieszkał on już w klasztorze w Peszcie. Następnie jego syn Buzad III odziedziczył jego główną posiadłość i centrum Szabar.[11] Zgodnie z tradycją opowiadaną przez współczesnego kronikarza Thomāsa Cantimpratensisa, Buzád nie chciał opuścić klasztoru, najeżdżający Mongołowie zabili Buzáda przed ołtarzem w połowie kwietnia 1241 r. Krótko po katastrofalnej bitwie pod Mohi Buzád został beatyfikowany przez Kościół rzymskokatolicki z powodu męczeństwa i poświęcenia.[3] Narrację o męczeństwie zachował jezuicki uczony i teolog Gábor Hevenesi pod koniec XVII wieku w swojej pracy nad Ungaricae Sanctitatis Indicia (1692).

Upamiętanie

Na cześć Buzáda, w Hahót w komitacie Zala, we wsi która została założona przez jego klan, w 2009 roku został postawiona drewniana rzeźba. Normalnego rozmiaru statua przedstawia szlachetną postać, w jednej ręce trzymającej miecz oraz łaciński krzyż w drugiej, odnoszącą się do jego świeckich i kościelnych karier. László Vigh, członek Węgierskiego Zgromadzenia Narodowego, wygłosił przemówienie podczas konsekracji, gdzie wspomniał o tym, że Buzád musiał podążać za ludźmi, którzy żyli życiem z Bożą miłością i uczciwą pracą, zamiast fałszywych wzorów do naśladowania.[12]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Zsoldos 2011, str. 49.
  2. The Hungarian Illuminated Chronicle (ch. 49), str. 102.
  3. 3,0 3,1 Markó 2006, str. 451.
  4. Marek, Miroslav. "Hahót family tree". Genealogy.EU.
  5. Zsoldos 2011, str. 157.
  6. Zsoldos 2011, str. 139.
  7. Zsoldos 2011, str. 183.
  8. Zsoldos 2011, str. 292.
  9. Zsoldos 2011, str. 198.
  10. Zsoldos 2016, str. 446.
  11. Vándor 1996, str. 50.
  12. A falut alapító nemzetség vértanújának (po węgiersku). Zaol.hu, 2009-10-12. [dostęp:2013-11-14]

Źródła

  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzednicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do dnia dzisiejszego – Encyclopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1.
  • (Po węgiersku) Vándor, László (1996). "Boldog Buzád. Gondolatok középkorkutatásunkról, kulturális emlékeinkről az egyetlen és méltatlanul elfeledett középkori zalai szent kapcsán. Pannon Tükör, 1996 Vol. 1. No. 1. pstr. 48–50.
  • (Po węgiersku) Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Świecka Archeologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 978-963-9627-38-3
  • Zsoldos, Attila (2016). Béla erdélyi herceg bárói [Baronowie Béli, księcia Transylwanii]. W: Dáné, Veronka; Lupescu-Makó, Mária; Sipos, Gábor. Testimono litterarum. Tanulmányok Jakó Zsigmond tiszteletére (po węgiersku). Erdélyi Múzeum Egyesület, Cluj-Napoca. str. 441–449. ISBN 978-606-739-054-4.

Hahót II. Buzád (węg.)

Ban całej Slawonii
Ban Severin
Pieczęć Buzáda II (przed 1232)
Pieczęć Buzáda II (przed 1232)
Ban całej Slawonii
Okres od 1226
do 1228
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Ban Severin
Okres od 1226
do ok.1232
Następca Lukács I. Péc
Dane biograficzne
Klan Hahót
Pochodzenie węgierski
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1180
Śmierć kwiecień 1241
Miejsce Pest
Ojciec I. Buzád
Matka nieznana
Rodzeństwo III. Buzád
I. Csák<brLancelot