Hahót II. Buzád

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Hahót II. Buzád (pol. Hahót II Buzád) (* ok.1180, kwiecień 1241), węgierski szlachcic, pierwszy znany Ban Severin. [1] Później zrezygnował ze swojej pozycji w społeczeństwie i wstąpił do zakonu dominikanów.

Buzád II Hahót, O.str., (; c. 1180 – April 1241) was a Hungarian nobleman, the first known Ban of Severin.[1] He later gave up his position in society and entered the Dominican Order. 

Buzad został zabity podczas mongolskiej inwazji na swoją ojczyznę i jest teraz czczony przez Kościół katolicki jako męczennik, za który został beatyfikowany.

Buzád was killed during a Mongol invasion of his homeland, and is now honored as a martyr by the Catholic Church, for which he has been beatified. 

Kariera

[...] Wyrastają z hrabstw Orlamund. Pierwszy przybył nazywał się Hadolch, którego syn był nazywany podobnie jak Hadolch, a także Arnold. Z nich wyskoczył Banus Buzad. Mieszkańcy tego kraju nie potrafili wymówić Hadolcha, dlatego zostali nazwani podobnym imieniem Hohold. [...]

    - Illuminated Chronicle [2]
<templatestyles src="Template:Quote/styles.css"/>

{{#invoke:Trim quotes|trim|s=[...] They are sprung from the counts of Orlamund. The first to come was called Hadolch, whose son was called by the like name of Hadolch and also Arnold. From them sprang Banus Buzad. The people of this country could not pronounce Hadolch, and so he was called by the similar name of Hohold. [...]}}

— {{safesubst:#invoke:Separated entries|comma}}

Buzád urodził się w rodzie Buzád klanu Hahót, jako syna Buzada I (zm. 1192). [3] Według magistra Ákosa, założycielem pokolenia Hahót był dziadek Buzáda, niejaki niemiecki rycerz Hahold I, który sam był potomkiem hrabiów Weimar-Orlamünde i osiadł w Królestwie Węgier w 1163 r. na zaproszenie króla Węgier Stefana III do walki z uzurpatorem, stryjem Stefanem i jego sojusznikami, Csákami. Bratem Buzada był Arnold I (†. ok.1234 r.), który wzniósł klasztor rodzinny w Hahót. Buzad I miał czterech synów z niezidentyfikowanej żony: Buzad III (jego domniemany spadkobierca, który jednak wyprzedził ojca około listopada 1239 r.), Csák I, wojewoda Siedmiogrodu, Tristana i Lancelota [4].

Buzád was born into the Buzád branch of the Hahót clan, the son of Buzád I (died 1192).[3] According to magister Ákos, the founder of the Hahót kindred was Buzád's grandfather, a certain German knight Hahold I, who himself was a descendant of the Counts of Weimar-Orlamünde and settled down in the Kingdom of Hungary in 1163 upon the invitation of Stephen III of Hungary to fight against his usurper uncle Stephen IV of Hungary and his allies, the Csáks. Buzád's brother was Arnold I (died c. 1234), who erected the family monastery at Hahót. Buzád had four sons from his unidentified wife: Buzád III (his presumptive heir, who, however, predeceased his father around November 1239), Csák I, Voivode of Transylvania, Tristan and Lancelot.[4] 

Według nieautentycznej karty Buzád służył jako ispán komitatu Győr w 1209 r. [5] Nie ma wzmianek o tym, że otrzymał jakieś oficjalne stanowiska w kolejnych dwóch dekadach. Funkcjonował jako ispán komitatu Bihar w 1222 r. [6] Następnie był ispánem komitatu Pozsony w latach 1222–1224. [7] W tym czasie pojawiły się konflikty między królem Węgier Andrzejem II a jego synem, Belą IV, który w końcu zbuntował się przeciwko rządom ojca. Buzád został zwolennikiem Beli, w wyniku czego podążył za swym panem na wygnanie do Austrii w 1223 r. Po pojednaniu między ojcem i synem wrócił na Węgry i w 1225 r. został ispánem komitatu Vas.

According to a non-authentic charter, Buzád served as the Ispán (comes) of Győr County in 1209.[5] There is no record of him receiving any official positions for the coming two decades. He functioned as the Ispán of Bihar County in 1222.[6] After that he was the head of Pozsony County between 1222 and 1224.[7] During that time there were emerging tensions between King Andrew II of Hungary and his son, Béla. The latter rebelled against his father's rule. Buzád became a supporter of Béla, as a result of which he had to follow his lord into exile to Austria in 1223. After reconciliation between father and son, he returned to Hungary and became the Ispán of Vas County in 1225.[3] 

1

Buzád służył jako ban Severin od 1226 do ok. 1232, gdy Bela faktycznie rządził Siedmiogrodem niezależnie od króla, posiadając tytuł księcia Siedmiogrodu. [1] W 1233 r. Określił się mianem „byłego bana” (łac. quondam banus) w karcie, w wyniku wcześniejszych prac archontologicznych i genealogicznych historyków węgierskich (np. Jánosa Karácsonyego i Mora Wertnera 1228/9), jednak bardziej prawdopodobne jest, że Buzád sprawował urząd bana Severin z powodu jego bliskiego związku z Belą, i istnieje również powód, by sądzić, że nawiązał on kontakt w tym okresie z braćmi dominikańskimi, którzy byli zaangażowani w nawracaniu wśród ludu Kumanów. [8] Buzád był ispánem komitatu Sopron w 1232 r. [9] z tego powodu historyk Attila Zsoldos pomyślał, że Buzád opuścił dwór Beli, aby przywrócić lojalność Andrzeja do tego roku [10].

Buzád served as the Ban of Severin from 1226 to c. 1232, when Béla governed Transylvania de facto independently from the king, holding the title of Duke of Transylvania.[1] In 1233, he called himself "former ban" () in a charter, as a result former archontological and genealogical works of Hungarian historians (e. g. János Karácsonyi and Mór Wertner) referred to him as the Ban of Slavonia (1226–1228/9), nevertheless it is more likely that Buzád held the office of Ban of Severin, because of his close relationship with Béla, and there is also reason to believe he came into contact  during that period with the Dominican friars, who were engaged in proselytizing among the Cuman people.[8] Buzád served as Ispán of Sopron County in 1232,[9] for this reason historian Attila Zsoldos considered he left Béla's court to return Andrew's loyalty by that year.[10] 

Życie zakonne

Buzád pochodził z najpotężniejszej rodziny Bánfi [sic] na Węgrzech. Dorastał, gdy rodzina wchodził na drogę bogactwa i sławy, jednak Buzád zostawił swoją pozycję synom i z wielkim entuzjazmem rozpoczął życie zakonne w zakonie dominikańskim. W miarę zdobywania doświadczenia w naukach świeckich wkrótce stał się niestrudzonym propagatorem Słowa Bożego. Gdy Tatarzy [Mongołowie] wdarli się na Węgry, przeor rozkazał ich mnichom uciekać, ale Buzád nie dbał o zagrożenie dla jego życia, prosząc opata, by pozwolił mu zostać i pocieszyć chrześcijanin i zginęli jako słudzy Boga z wyjątkowym okrucieństwem. Po tym, jak jego towarzysze byli w bezpiecznym miejscu, Buzád postanowił umrzeć za Chrystusa i zachęcił ludzi do zrobienia tego samego. Gdy Tatarzy byli w pobliżu, garstka zebranych została pobłogosławiona [przez Buzád] chwalebnymi intencjami chwalebnej śmierci dla Chrystusa. On sam w kościele, jakby ukrzyżowany, modlił się z męstwem przy ołtarzu. Ofiarował więc całkowicie całopalną ofiarę i został zabity 8 grudnia 1243 r. [Sic]. Po tym, jak barbarzyńcy się wycofali, powracający bracia znaleźli jego pocięte ciało, które było przeszyte włóczniami, i bardzo go opłakiwali. Jeden z braci opłakiwał Buzáda przez trzy dni, gdy nie jadł jedzenia i nie pił, był zdumiony, gdy usłyszał, jak męczennik mówi do niego: „Czy Chrystus nie musiał cierpieć przed wejściem do swojej chwały? nie są proporcjonalne do chwały przyszłości. ”Brat nie był już po tym opłakiwany, ale się radował”.

   - Gábor Hevenesi: Ungaricae Sanctitatis Indicia (1692)
<templatestyles src="Template:Quote/styles.css"/>

{{#invoke:Trim quotes|trim|s=Buzád came from the most powerful Bánfi family [sic] in Hungary. He had grown up when he was trespassing his riches and fame, and he left his rank on his sons, and with great enthusiasm he commenced a monastic life in the Dominican order. As he gained experience in secular sciences, he soon became a tireless propagator of God's Word. When the Tartars [Mongols] broke into Hungary, and they perished the servants of God with exceptional cruelty, the Prior commanded their monks to flee, but Buzád did not care about the threat to his life, asking him to let stay and console the Christian people. He was so persistently asking for his [the Prior] permission, that he could stay. After his companions were in safe, Buzád set out to die for Christ and encouraged the people to do the same. When the Tatars' troops were nearby, the handful of flocks were blessed [by Buzád] with glorious intentions of the glorious death endured for Christ. He himself in the church, as if in a crucifixion, prayed with prowess at the altar. So he offered himself for an entirely burnt sacrifice, and he was killed on 8 December 1243 [sic]. After the barbarians retreated, the returning brothers found his beheaded corpse, which was pierced with spears, and they mourned him very. One brother had mourned Buzád for three days, while he did not take food and drink, when he was astonished, and heard the mourned martyr say to him, "Did not Christ had to suffer before entering his glory? The sufferings of the present time are not proportionate to the future glory. " The brother was no longer mourned for that, but rejoiced.}}

— {{safesubst:#invoke:Separated entries|comma}}

Około 1233 r. Buzád wstąpił do zakonu dominikanów, rezygnując z kariery politycznej i porzucając wszelką własność. Jak wspomniano w karcie z 14 lutego 1233 r., mieszkał on już w klasztorze w Peszcie. Następnie jego syn Buzad III odziedziczył jego główną posiadłość i centrum Szabar [11]. Zgodnie z tradycją opowiadaną przez współczesnego kronikarza Thomāsa Cantimpratensisa, Buzád nie chciał opuścić klasztoru, najeżdżający Mongołowie zabili Buzád przed ołtarzem w połowie kwietnia 1241 r., Krótko po katastrofalnej bitwie pod Mohi. Buzád został beatyfikowany przez Kościół rzymskokatolicki z powodu męczeństwa i poświęcenia [3]. Narrację o męczeństwie zachował jezuicki uczony i teolog Gábor Hevenesi pod koniec XVII wieku w swojej pracy nad Ungaricae Sanctitatis Indicia (1692).

Around 1233, Buzád joined the Dominican Order, giving up his political career and forsaking all property. As a charter dated 14 February 1233 mentioned, he already lived in a monastery at Pest. Then his eldest son Buzád III inherited his main estate and centre Szabar.[11] According to tradition narrated by a contemporary chronicler Thomas of Cantimpré, not willing to leave the monastery, the invading Mongols killed Buzád before the altar in the middle of April 1241, shortly after the disastrous Battle of Mohi. Buzád was beatified by the Roman Catholic Church because of his martyrdom and self-sacrifice.[3] The narration of his martyrdom was preserved by Jesuit scholar and theologian Gábor Hevenesi at the end of the 17th century in his work Ungaricae Sanctitatis Indicia (1692). 

Upamiętanie

Na cześć Buzád, w Hahót w komitacie Zala, we wsi która została założona przez jego klan, w 2009 roku został postawiona drewniana rzeźba. Lifesize statua przedstawia szlachetną postać, z jedną ręką trzymającą miecz i łaciński krzyż w drugiej, odnoszącą się do jego świeckich i kościelnych karier. László Vigh, członek Węgierskiego Zgromadzenia Narodowego, wygłosił przemówienie podczas konsekracji, gdzie wspomniał o tym, że Buzád musiał podążać za ludźmi, którzy żyli życiem z Bożą miłością i uczciwą pracą, zamiast fałszywych wzorów do naśladowania.[12]

In honor of Hahót, a wooden sculpture was erected in 2009 at Hahót, Zala County, which village was founded by his clan. The lifesize statue depicts the noble, with one hand holding a sword and a Latin cross in the other, referring to his secular and ecclesiastical careers. László Vigh, a member of the Hungarian National Assembly, gave a speech during consecration, where he said the youth should follow persons who lived out their lives with God's love and honest work, instead of false role models. 

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Zsoldos 2011, str. 49.
  2. The Hungarian Illuminated Chronicle (ch. 49), str. 102.
  3. 3,0 3,1 3,2 Markó 2006, str. 451.
  4. Marek, Miroslav: Hahót family tree. Genealogy.EU
  5. Zsoldos 2011, str. 157.
  6. Zsoldos 2011, str. 139.
  7. Zsoldos 2011, str. 183.
  8. Zsoldos 2011, str. 292.
  9. Zsoldos 2011, str. 198.
  10. Zsoldos 2016, str. 446.
  11. Vándor 1996, str. 50.
  12. A falut alapító nemzetség vértanújának (po węgiersku). Zaol.hu, 2009-10-12. [dostęp:2013-11-14]

Źródła

  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzednicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do dnia dzisiejszego – Encyclopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1.
  • (Po węgiersku) Vándor, László (1996). "Boldog Buzád. Gondolatok középkorkutatásunkról, kulturális emlékeinkről az egyetlen és méltatlanul elfeledett középkori zalai szent kapcsán. Pannon Tükör, 1996 Vol. 1. No. 1. pstr. 48–50.
  • (Po węgiersku) Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Świecka Archeologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 978-963-9627-38-3
  • Zsoldos, Attila (2016). Béla erdélyi herceg bárói [Baronowie Béli, księcia Transylwanii]. W: Dáné, Veronka; Lupescu-Makó, Mária; Sipos, Gábor. Testimono litterarum. Tanulmányok Jakó Zsigmond tiszteletére (po węgiersku). Erdélyi Múzeum Egyesület, Cluj-Napoca. str. 441–449. ISBN 978-606-739-054-4.

Hahót II. Buzád (węg.)

Ban całej Slawonii
Ban Severin
Pieczęć Buzáda II (przed 1232)
Pieczęć Buzáda II (przed 1232)
Ban całej Slawonii
Okres od 1226
do 1228
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Ban Severin
Okres od 1226
do ok.1232
Następca Lukács I. Péc
Dane biograficzne
Klan Hahót
Pochodzenie węgierski
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1180
Śmierć kwiecień 1241
Miejsce Pest
Ojciec I. Buzád
Matka nieznana
Rodzeństwo III. Buzád, I. Csák, Lancelot