|
Péc I. Lukács (pol. Łukasz I Péc) (* nieznana, † nieznana), węgierski szlachcic z pierwszej trzeciej XIII wieku, stolnik królewski od 1229 do 1230 roku.
Rodzina
Lukács I jest najstraszym członkiem rodu Péc, który posiadał majątki na dużą skalę w kilku okręgach Zadunaja, oprócz innych części Królestwa Węgier. Ród pochodził z Sokoró Hills (komitat Győr), ich najstarszej posiadłości rodowej w dzisiejszych Felpéc i Kajárpéc. Opierając się na herbie rodu, możliwe jest, że Lukács był rycerzem z Europy Zachodniej, który przybył na Węgry podczas wczesnych rządów króla Węgier Andrzeja II. Za swoją służbę wojskową otrzymał ziemie w komitacie Győr i okolicznych regionach[1].
Lukács miał trzech synów: Grzegorza, który służył jako ispán komitatu Zala od 1243 do 1244 r.[2] Marka I, który był przodkiem szlacheckich rodzin Marczalli, Berzencei i Szentgyörgyi; i Łukasza II (znanego również jako Łukasz Wielki (Nagy) the Great).[3]
Lucas I had three sons: George served as ispán of Zala County from 1243 to 1244;{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Mark I, who was forefather of the Marcali, Berzencei and Szentgyörgyi noble families; and Lucas II (also known as Lucas the Great).[4]
Identyfikacja
Prowadzona jest debata naukowa na temat trudności w utożsamieniu węgierskich szlachciców z imieniem „Lukács” (Łukasz), którzy działali w latach 30. XIII wieku. XIX-wieczny historyk Mór Wertner uważał ich wszystkich za jedną osobę w swoich różnych pracach naukowych, choć o różnej randze. Twierdził, że wszystkie istotne dane odnoszą się do pewnego Łukasza, syna Hipolita, o którym wspomniano w karcie w 1206 r. Wertner połączył tę osobę jako osobę z rodu Péc. Następnie nieco zmodyfikował swój punkt widzenia i uznał, że Łukasz, który działał jako ispán z komitatu Hont, był „prawdopodobnie inną osobą”. Historyk Attila Zsoldos dalej analizował problem: oddzielił także Łukasza, ispána z królewskiego lasu Bakony, ponieważ jego urzędnicy pochodzili z niższego statusu społecznego w tamtych czasach. Ponadto, jak wskazał Zsoldos, ispán z komitstu Moson był z pewnością inną osobą niż ispán z komitatu Hont, ponieważ obaj pojawili się na tej samej królewskiej karcie w 1239 roku. Następnie Attilę Zsoldos zauważył, że było czterech (mniej prawdopodobne trzech) różnych szlachciców-urzędników o imieniu Łukasz w pierwszej trzeciej XIII wieku.[2]
There is a scholarly debate on the difficulty of the identification of Hungarian nobles with the given name "Lucas", who were active in the 1230s. 19th-century historian Mór Wertner considered all of them as a single person in his various academic works, albeit with various sturdiness. He claimed that all of relevant data refer to a certain Lucas, son of Hippolytus, who is mentioned by a charter in 1206. Wertner connected this individual to the Péc kindred. Subsequently, he slightly modified his viewpoint, and considered Lucas, who functioned as ispán of Hont County, was "probably different person". Historian Attila Zsoldos analyzed further the question: he separated Lucas, the ispán of the Bakony royal forest too, as its office-holders came from a lower social status in the era. Furthermore, as Zsoldos denoted, the ispán of Moson County was certainly different person from the ispán of Hont County, as they both appeared in the same royal charter in 1239. Attila Zsoldos then considered, there were four (less likely three) different office-bearer nobles with the given name Lucas in the first third of the 13th century:{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
1
* Lukács, który należał do dworu króla Andrzeja II, pełnił funkcję stolnika królewskiego od 1229 do 1230 roku, obok swojej pozycji ispána komitatu Bars.[2] Być może jest on tożsamy z Łukaszem, który krótko funkcjonował jako ispán komitatu Pozsony w 1235 r.[2] Kilku historyków, w tym Attila Zsoldos[2] i Tamás Kádár[1] uważali, że ten baron może być tożsamy z Łukaszem, który doszedł do elity węgierskiej podczas dziesięcioleci służby na dworze Andrzeja II, ale szybko stracił wpływy polityczne, gdy w 1235 r. na tron Węgier wstąpił Bela IV .
# Lucas, who belonged to the court of King Andrew II. He served as Master of the cupbearers from 1229 to 1230, beside his position of ispán of Bars County.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Possibly he is identical with that Lucas, who briefly functioned as ispán of Pozsony County in 1235.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Several historians, including Attila Zsoldos{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} and Tamás Kádár{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} considered this baron might be identical with Lucas I Péc, who rose to the Hungarian elite during his decades of service in the court of Andrew II, but rapidly lost political influence, when Béla IV of Hungary ascended the Hungarian throne in 1235.
* Łukasz, który był powiernikiem księcia Beli, od dawna sprzeciwiającego się przyznawaniu ziemi i polityce ojca. Był banem Severina (będącego pod władzą księcia) w 1233 r., po przejściu na emeryturę jego poprzednika Buzada II Hahóta[2]. Po koronacji Beli na króla węgierskiego służył jako ispán komitatu Moson w latach 1235–1240.[2] Prawdopodobnie zginął podczas pierwszej inwazji Mongołów na Węgry.
# Lucas, who was a confidant of Duke Béla, who had long opposed his father's land grants and policy. He was Ban of Severin (which belonged to the duke's domain) in 1233, following his predecessor Buzád Hahót's retirement.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} After Béla's coronation as Hungarian king, he served as ispán of Moson County between 1235 and 1240.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} It is plausible he was killed during the First Mongol invasion of Hungary.
* Łukasz, który pochodził z niższego statusu społecznego (prawdopodobnie był królewskim sługą) i działał jako hrabia królewskiego lasu Bakony od 1232 do 1233 r.[2]
# Lucas, who came from a lower social status (possibly royal servant), and functioned as count of the Bakony royal forest from 1232 to 1233.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
* Łukasz, który był ispánem komitatu Hont od 1237 do 1239.[2] Możliwe, że jest on tożsamy z Łukaszem nr 1 (a więc prawdopodobnie Lukácsem Pécem), który został zmuszony do zadowolenia się z tą stosunkowo nieistotną funkcją po intronizacji Beli IV.[2]
# Lucas, who was ispán of Hont County from 1237 to 1239.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} It is possible that he is identical with #1 Lucas (thus plausibly Lucas Péc), who was forced to be satisfied with this relatively insignificant position after Béla IV's enthronement.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Kádár, Tamás (2018). Egy figyelemre méltó Dráva vidéki főúr a 13. század második feléből: Péc nembeli György fia Dénes nádor és országbíró közéleti pályája [Niezwykły Pan z regionu Drava w drugiej połowie XIII wieku: państwowa kariera palatyna i sędziego królewskiego Denis, syna Jerzego z rodu Péc]. Somogy Megye Múltjából. str. 6.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 49, 59, 128, 134, 159, 170, 184, 231, 325.
- ↑ Engel: Genealógia (Genus Péc 1. Zala - gałąź)
- ↑ Engel: Genealógia (Genus Péc 1. Zala branch)
Źródła
- Kádár, Tamás (2018). Egy figyelemre méltó Dráva vidéki főúr a 13. század második feléből: Péc nembeli György fia Dénes nádor és országbíró közéleti pályája [Niezwykły Pan z regionu Drava w drugiej połowie XIII wieku: państwowa kariera palatyna i sędziego królewskiego Denis, syna Jerzego z rodu Péc]. Somogy Megye Múltjából. 45–46: str. 5–19. ISSN 1419-8010.
- Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
|
|
