Bratislavská župa (Uhorsko)

Z Felczak story
Wersja z dnia 12:55, 8 kwi 2021 autorstwa Admin (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Plik:Slovakia Prespork.jpg
Bratislavská župa w południowo-zachodniej Słowacji

Komitat Pozsony (węg. Pozsony vármegye, łac comitatus Posoniensis, pl. komitat Preszburg) – dawny komitat w północnej części Królestwa Węgier, w Górnych Węgrzech.

Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. Siedzibą władz komitatu był zamek w Preszburgu, od którego komitat wziął swą nazwę i Somorja. W XVIII w. siedzibą stał się Preszburg[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na siedem powiatów i pięć miast.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w większości w granicach Czechosłowacji. Pozostałe przy Węgrzech skrawki wraz ze częściami komitatów Moson i Győr w 1923 r. połączono tworząc komitat Győr, Moson és Pozsony[2]. W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. południowe fragmenty komitatu powróciła do Węgier i zostały częściowo przyłączone do odtworzonego komitatu Komárom a częściowo do nowo utworzonego komitatu Nyitra és Pozsony. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r. W wyniku pokoju paryskiego kolejne skrawki dawnego komitatu zostały przyłączone do Czechosłowacji.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj bratysławski i trnawski na Słowacji, fragmenty pozostałe przy Węgrzech wchodzą w skład komitatu Győr-Moson-Sopron.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Dunaszerdahely Dunaszerdahely
Galánta Galánta
Malacka Malacka
Nagyszombat Nagyszombat
Pozsony Pozsony
Somorja Somorja
Szenc Szenc
Miasta na prawach komitatu (törvényhatósági jogú város)
Pozsony
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Bazin
Modor
Nagyszombat
Szentgyörgy

Župani w XVI wieku

Dedičnými županmi Bratislavskej stolice boli od roku 1580 Pálfiovci (historicky: Pálffyovci).

Dziedziczne szaty stolicy Bratysławy są [„15 Pálfiovci” ”(historycznie: Pálffyovci) od 1580.

  • 1526 – 1527 František Baťáň (historicky: Batthyány)
  • 1527 – 1545 Ján Salai (historicky: Szalay)
  • 1545 – 1551 Mikuláš Salm
  • 1551 – 1555 župa bez župana

Bibliografia

60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Prešporská župa
Župa w Królestwie Węgier
Herb župy
Położenie župy w Królestwie Węgier
Państwo Uhorsko Uhorsko
Aktualne państwa Słowacja, Węgry,
Austria
Stolica župy Prešporok
Rozloha 4370 km²
Obyvateľstvo 389 750 (1910) [3]
 -   314 173 (1880) [4]
Gęstość 89,1 os./km²
Narodowości (1910)[5] Słowacy 42,6 %
Węgrzy 41,9 %
Niemcy 13,8 %
Narodowości (1880)[4] Węgrzy 34,67 %
Niemcy 17,31 %
Słowacy 42,52 %
Rumuni 0 %
Rusini 0 %
Serbowie i Chorwaci 0,66 %
Inni 0,57 %
Wyznania (1910)[6] Rzymskokatolickie 85 %
Ewangelickie 6,8 %
Reformowane 2,3 %
Mozaistyczne 5,8 %

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, s. 35-46.
  2. § 11 pkt 1 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről
  3. 1. Az összes lélekszám, .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 12 – 13. (po węgiersku)
  4. 4,0 4,1 REISZ, László. A Magyar Társadalomtudományok Digitális Archívuma [online]. [Cit. 2014-09-24]. Dostępne online. (po węgiersku)
  5. 6. A népség anyanyelve ... [6. Materinský jazyk obyvateľstva ...]. [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 22 – 27. (po węgiersku)
  6. 8. A népség vallása .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 30 – 33. (po węgiersku).