Türje II. Dénes

Za: [1]

Poprzednik:	Skarbnik króla Węgier (1246–1248)	Następca:
Csák I. Máté		Hahót Csák

Poprzednik:	Wojewoda Siedmiogrodu (1233-1234)	Następca:
Rátót I. Gyula		András

Poprzednik:	Palatyn Królestwa Węgier (1245-1246)	Następca:
Kán I. László		Gutkeled I. István

Poprzednik:	Palatyn Królestwa Węgier (1248)	Następca:
Gutkeled I. István		Rátót I. Loránd

Poprzednik:	Wojewoda Siedmiogrodu (1233-1234) ???	Następca:
vvv		xxx

Poprzednik:	Koniuszy Królestwa Węgier (1235-1241)	Następca:
Bána Mihály		Vilmos

Poprzednik:	Ban Slawonii (1241-1244/45)	Następca:
???		Kán I. László

Türje II. Denis Dionizije Türje — Palatyn Węgier — Wojewoda Siedmiogrodu Okres od 1233 do 1234 Poprzednik Rátót I. Gyula Następca András Koniuszy Okres od 1235 do 1241 Poprzednik Bána Mihály Następca Vilmos Ban Slawonii Okres od 1241 do 1244-45 Poprzednik Nicholas Gutkeled ??? Następca Kán I. László Palatyn Węgier Okres od (1) 1245, (2) 1248 do (1) 1246 Poprzednik (1) Kán I. László (2) Stephen Gutkeled Następca (1) Stephen Gutkeled (2) Rátót I. Roland Królewski skarbnik Okres od 1246 do 1248 Poprzednik Csák nembeli Máté (†1245-49 Następca Hahót I. Csák Hahót nembeli Csák Dane biograficzne Ród Türje Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier Urodziny XII-XIIIw. Śmierć 1255 Ojciec I. Denis Sukcesy {{{dokonania}}}

Türje II. Dénes (chor. Dionizije Türje) (bd-1255), węgierski szlachcic, najbardziej znany członek rodu Türje. Potężny baron i ziemianin, który za czasów królów Andrzeja II i Béli IV zajmował najwyższe świeckie stanowiska..

Życiorys

Urodził się w Szentgrót w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn I. Dénesa/Denisa I. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk János Karácsonyi błędnie założył, że II. Dénes/Denis II był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był koniuszym.

Jego wpływy narastały za panowania Andrzej IIa, ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne akta w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r. Dénes był wiernym zwolennikiem księcia Béli, który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu. Dzięki takiej postawie został mianowany wojewodą siedmiogrodzkim przy księciu Béli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.

Kiedy Béla wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany Koniuszym i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. comes, węg. lovászispán) hrabstwa Temes w 1240 r. W latach od 1241 do 1244 r. był banem Slawonii. W tym ostatnim przypadku nosił tytuł „ban i książę Slawonii” (łac. Banus et dux totius Sclavonie). Później po 1242 r., przyjął także tytuł „bana Primorje” (węg. Tengermellék). Według nieautentycznej źródeł funkcjonował również jako ban w 1245 r.

Denis uczestniczył w przegranej biitwie na równinie Mohi 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Bélą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w oblężeniu Zary w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Béla zawarł pokój z Republiką Wenecji i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miasta Dalmacji. W 1244 roku Denis poprowadził armię królewską przeciwko Spalato (dziś: Split, Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.

W 1245 r. został mianowany palatynem Węgier, drugim najwyższym urzędem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję Ispána hrabstwa Somogy. Pełnił funkcję królewskiego skarbnika w 1247 r., Według László Markó, sprawował ten urząd w latach 1246–1248. Ponadto od 1247 do 1248 r. pełnił również funkcję Ispána hrabstwa Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja). Został wybrany palatynem po raz drugi w 1248 roku. Służył jako Ispán hrabstwa Szolnok między 1251 a 1255 rokiem, aż do swojej śmierci.

Źródła

• Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. .
• (Po węgiersku) Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon ("The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days – A Biographical Encyclopedia") (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., Budapest; .
• (Po węgiersku) Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Secular Archontology of Hungary, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest.

Przypisy

{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=|preview=Page using Template:Reflist with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | colwidth | group | liststyle | refs }}