Csányi (ród)

Z Felczak story
(Przekierowano z Csányi)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Csányi lub Csány był szlachecką rodziną w Królestwie Węgier, która po raz pierwszy pojawiła się na początku XIV wieku i posiadała majątki i wsie głównie w okręgu Zala.

Csányi or Csány was a noble family in the Kingdom of Hungary, which first appeared in the early 14th century and had estates and villages mostly in Zala County. 

Historia

Rodzina Csányi pochodzi od znanego rodu Hahót. Zgodnie z czternastowieczną kompozycją kroniki założyciel pokrewnego rycerza Hahold zszedł z hrabiów Orlamünde, przybywając na Węgry w 1163 r. Na zaproszenie Szczepana III, aby pomóc pokonać zbuntowanego pokrewnego Csáka. Wnuk Haholda Csák I był jednym z najbardziej wpływowych członków tej rodziny. Zbudował fort Csáktornya (dziś Čakovec, Chorwacja) pod koniec lat 50. XX wieku. Jednak czeski Ottokar II, następnie rosnąca, potężna rodzina Kőszegi, zdobyła wszystkie zamki klanu w następnych latach [1], powodując przeniesienie oddziału Buzád do Centrum Zala. Csák II osiedlił się w Csány (dziś Zalacsány) po inwazji Ottokara, być może był członkiem rodziny, który zbudował lokalny Zsidóvár („Zamek Zsidó”). [2] Stamtąd przybyła rodzina Csányi („lit. Csány”). Csák III był po raz pierwszy określany jako „Csányi” („Chaak de Chan”) w karcie z 1325 r. Przez Elżbietę Polską, Królową Węgier, dlatego też był uważany za pierwszego członka rodziny (Csák I Csányi w sensie genealogicznym po że). [3]

The Csányi family originated from the notable gens Hahót. According to the fourteenth-century chronicle composition, the founder of the kindred, knight Hahold descended from the Counts of Orlamünde, arriving to Hungary in 1163 upon the invitation of Stephen III to help to defeat the rebelled Csák kindred. Hahold's great-grandson Csák I was one of the most influential members of the kindred. He built the fort of Csáktornya (today Čakovec, Croatia) in the late 1250s. However Ottokar II of Bohemia then the increasing powerful Kőszegi family captured the clan's all castles in the following years,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} causing the Buzád branch's move into Center Zala. Csák II settled down in Csány (today Zalacsány) after Ottokar's invasion, possibly he was that family member who built the local Zsidóvár ("Zsidó Castle").{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The Csányi family (lit. "of Csány") ascended from there. Csák III was first referred to as "Csányi" ("Chaak de Chan") in a charter of 1325 by Elizabeth of Poland, Queen of Hungary, thus he was considered as the first member of the family (Csák I Csányi in genealogical sense after that).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 
The portrait of László Csány, last member of the family

Csák Miałem dwóch synów, Egyeda i Petera, obaj zostali po raz pierwszy wspomniani w 1348 r. Żywi członkowie rodziny Csányi (dwóch synów i czterech wnuków Csáka) należeli do pokrewieństwa Hahót (w tym również Söjtöris i Szabaris), którzy protestowali przeciwko temu po praefectio in filium jej ojca, Mikołaja V (lub Mikołaja Hahóti, kuzyna Csáka III) w 1365 r., Klara przyznała wiosce Buzádsziget. [4] Po wydaniu orzeczenia przez sąd zmuszono ją do przekazania jej nieruchomości w Buzádsziget i Hahót [3]. W następnych dziesięcioleciach o rodzinie wspominały tylko sporadycznie współczesne płyty. W 1419 r. Doniesiono, że żołnierze Csáka II Csányiego splądrowali chłopów z rodziny Pető de Gerse w drodze do Vasvár. W tym samym roku Zygmunt Luksemburski nazwał Csáka II i Błażeja I „królewskimi ludźmi”. Dwóch szlachciców miało kilka konfliktów z rodziną Pető de Gerse w ciągu następnych lat. Jednak syn Błażeja, Jan IV, pojawił się jako wybitny znajomy rodziny Pető de Gerse w 1453 i 1459 r. [5] Jednak do 1468 r. Należał do rodziny potężnej rodziny Kanizsai, która dominowała w polityce hrabstwa Zala do końca XV wieku. [6]

Csák I had two sons Egyed and Peter, both were first mentioned in 1348. The living members of the Csányi family (Csák's two sons and four grandsons) were among those Hahót kinships (also including the Söjtöris and Szabaris) who protested against that after a praefectio in filium by her father Nicholas V (or Nicholas Hahóti, a cousin of Csák III) in 1365, Klara granted the village of Buzádsziget.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} After a court decision they forced to hand over their property in Buzádsziget and Hahót to her.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In the following decades, the family was only sporadically mentioned by contemporary records. In 1419, it was reported that Csák II Csányi's soldiers looted the Pető de Gerse family's serfs on their way to Vasvár. In the same year Sigismund of Luxemburg referred to Csák II and Blaise I as "royal men". The two nobles had several conflicts with the Pető de Gerse family over the next years. However, Blaise I's son John IV appeared as a prominent familiar to the Pető de Gerse family either in 1453 and 1459.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} However, by 1468, he belonged to the household of the powerful Kanizsai family, which dominated the politics of Zala County until the end of the 15th century.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Matthias Corvinus, król Węgier, potwierdził odziedziczone i nabyte wioski i majątki rodziny Csányi w hrabstwach Zala, Somogy i Vas w 1475 r. Pierwszym godnym uwagi członkiem Csányis był Blaise II, syn Jana IV. Na początku XVI wieku zyskał znaczne bogactwo i znalazł się w czołówce rodzin szlacheckich w hrabstwie Zala. Służył jako wice-ispán hrabstwa od 1500 do 1501 i od 1520 do 1527 roku, i został wybrany do rady królewskiej jako jeden ze szlachetnych jurorów. Zachował swój wpływ nawet po bitwie pod Mohaczami. [7] Po wyginięciu rodziny Kanizsai Csányi stali się chowańcami Tamasa Nádasdy'ego, który odziedziczył ogromne bogactwo Kanizsaisów przez swoją żonę. Steward Nádasdy'ego i syn Blaise'a Ákos napisali za swojego życia około 500 listów do swojego pana, który to zbiór jest jednym z najważniejszych źródeł XVI-wiecznej historii Węgier. Kamienny dwór rodziny w Zalacsány został przez niego powiększony do fortecy w połowie XVI wieku. Wśród synów Blaise'a II tylko Mikołaj II miał legalnych męskich spadkobierców, późniejsi członkowie rodziny pochodzili od niego. Kilku członków w ciągu XVI-XVII wieku było urzędnikami zgromadzenia hrabstwa i wykonywało karierę polityczną na szczeblu hrabstwa, na przykład Bernard II, który był wice-ispanem Zali w latach 1580–1581. [8]

Matthias Corvinus, King of Hungary confirmed the previously inherited and acquired villages and estates of the Csányi family in Zala, Somogy and Vas Counties in 1475. The first notable member of the Csányis was Blaise II, son of John IV. By the early 16th century, he has gained considerable wealth and rose among the leading noble families in Zala County. He served as vice-ispán of the county from 1500 to 1501 and from 1520 to 1527, and was elected to the royal council as one of the noble jurors. He retained his influence even after the Battle of Mohács.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} After the extinction of the Kanizsai family, the Csányis became familiars of Tamás Nádasdy who inherited the Kanizsais' enormous wealth through his wife. Nádasdy's steward and Blaise's son Ákos wrote around 500 letters to his lord during his lifetime, which collection is one of the most important primary sources of the 16th-century Hungarian history. The family's stone-built manor house in Zalacsány was enlarged to a fortress by him in the mid-16th century. Among Blaise II's sons only Nicholas II had legitimate male heirs, the later members of the family descended from him. Several members throughout the 16–17th centuries were officials in the county assembly and performed political career in county-level, for instance Bernard II, who was vice-ispán of Zala from 1580 to 1581.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Rodzina otrzymała darowizny gruntów w hrabstwie Vas również w XVI wieku. Rejestr podatkowy z 1549 r. Wymieniał Ákos i Martina II jako właścicieli Tótfalu (dziś niezamieszkanego obszaru w Felsőmarác) i Nagytilaj. Syn Bernarda II, Jerzy I, zbudował dwór w Tótfalu, który stał się siedzibą rodzinnych posiadłości w hrabstwie Vas. Syn Jerzego, Bernard III, przeprowadził się do Csákánydoroszló, skąd pochodzi jego żona. Był wiernym żołnierzem rodziny Batthyány. [9]

The family gained land donations in Vas County too in the 16th century. A tax register from 1549 mentioned Ákos and Martin II as owners of Tótfalu (today an unpopulated area in Felsőmarác) and Nagytilaj. Bernard II's son George I built a mansion in Tótfalu, which became a seat of the family's holdings in Vas County. George's son Bernard III moved to Csákánydoroszló, where from his wife originated. He was a faithful soldier of the Batthyány family.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Akty urodzenia w parafii Csány spłonęły w 1806 r., Co powoduje, że dane genealogiczne są niekompletne i niepewne po XVI wieku. Ostatnim potomkiem rodziny był László Csány, komisarz rządowy, a następnie minister robót publicznych i transportu podczas rewolucji węgierskiej w 1848 r., Który został stracony za swoją rewolucyjną rolę przez cesarstwo austriackie w październiku 1849 r.

The birth certificates at the parish of Csány burned in 1806, making the genealogical data are incomplete and uncertain after the 16th century. The last male descendant of the family was László Csány, Government Commissioner then Minister of Public Works and Transport during the Hungarian Revolution of 1848, who was executed for his revolutionary role by the Austrian Empire in October 1849. 

Drzewo genealogiczne

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Hahót I. Buzád
 
 
 
 
 
 
 
8. Hahót II. Buzád
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4. Hahót I. Csák
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2. Hahót II. Csák
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1. Hahót IIII. Csákt
(po 1325: Csányi)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Genealogia

  • A1. I. Csák (fl. 1308–25), po raz pierwszy wspomniany jako Csányi w 1325
    • B1. Egyed (fl. 1348–65)
      • C1. I. János (fl. 1365–76)
      • C2. I. László (fl. 1365–76)
        • D1. II. Csák (fl. 1406–33)
          • E1. III. János (fl. 1444–64)
          • E2. Tamás (fl. 1444–64)
        • D2. I. Balázs (fl. 1426–75)
          • E1. I. Benedek (fl. 1441–64)
            • F1. Martin I. Marton (fl. 1475)
              • G1. I. Bernard
          • E2. IV. János (fl. 1444–75), żona: Hosszútóti Katalin (fl. 1467–68)
            • F1. Balázs III Csányi (fl. 1475–1532), vice-ispán Zala
              • G1. II. István (fl. 1496–1532)
              • G2. I. Gergely (fl. 1515–32)
              • G3. Ákos (fl. 1515–76), żona: Sitkey Anna (fl. 1557)
                • H1. Ursula, mąż: Gabriel Sitkey
              • G4. Margit (fl. 1496), mąż: Háshágyi János
              • G5. II. Miklós (fl. 1500–41), żona: Maráczy Lucia
              • córka; prawdopodobny mąż: Szentbalázsi Zele
            • F2. I. Miklós (fl. 1464–1529), żona: Rajki Veronica
              • G1. Ursula (fl. 1524–28), mąż: Terjék Caspar
    • B2. Péter (fl. 1348–65)
      • C1. II. János (fl. 1365–76)
      • C2. I. István (fl. 1365–76)

Zobacz także

  • Csányi, znani ludzie o tym nazwisku

Przypisy

Źródła

  • Bilkei, Irén (2016). "Egy Jagelló-kori zalai alispán, Csányi Balázs és rokoni kapcsolatai a késő-középkorban [Balázs Csányi, a Vice-Ispán of Zala County from the Jagiellonian Era, and his Family Relationships in the Late Middle Ages]". In Bilkei, Irén (ed.). Zalai évszázadok. Tanulmányok és dokumentumok Zala megye történetéhez (po węgiersku). MNL Zala Megyei Levéltára. str. 7–20. ISBN 978-963-7226-84-7.
  • Molnár, András, ed. (2000). Zala megye archontológiája, 1138–2000 [Archontology of Zala County, 1138–2000] (in Hungarian). Zalai Gyűjtemény 50., Zala Megyei Levéltár. ISBN 963-7226-397.
  • Polgár, Marianna (2015). "Adalékok a vasi végek 17. századi történetéhez. Csányi Bernát (1630–1664) katonai tevékenysége [Details on the 17th-century History of the Vas Frontier. The Military Career of Bernát Csányi (1630–1664)]". In Berecz, Mátyás; Bujdos-Pap, Györgyi; Petercsák, Tivadar (eds.). Végvár és mentalitás a kora újkori Európában (po węgiersku). Dobó István Vármúzeum. str. 271–288. ISSN 0231-0244.
  • Vándor, László (1994). "A Hahót–Buzád nemzetség birtokközpontjainak kialakulása Zala vármegyében (az alsólendvai vár keletkezésének körülményei [The Emergence of Seats of the Hahót–Buzád Kindred (The Circumstances of the Erection of Lendava Castle]". In Göncz, László (ed.). Lendava – Lendva. Študije o zgodovini Lendave – Tanulmányok Lendva történelméből (po węgiersku). Magyar Nemzetiségi Művelődési Intézet. pp. 58–63.
  • Vándor, László (1996). "A Hahót–Buzád nemzetség birtokközpontjai [The Seats of the Hahót–Buzád Family]". In Balažic, Janez; Vándor, László (eds.). Ljudje ob Muri – Népek a Mura mentén (po węgiersku). Provincial Museum of Murska Sobota – Göcseji Museum of Zalaegerszeg. str. 135–141. ISBN 961-90438-0-4.
  • Wertner, Mór (1898). "A Buzád–Hahót nemzetség [The Buzád–Hahót kindred]". Turul (po węgiersku). 16: 19–33, 59–65.

Csányi

Herb {{{dynastia}}}
Kraj Królestwo Węgier
Pierwszy I. Csák
Ostatni IV. László
Początek 1325
Koniec 1849
Pochodzenie węgierskie
Klan Hahót