Gemersko-malohontská župa (Uhorsko)

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Plik:Slovakia Gemer.jpg
Gemersko-malohontská župa w środkowej Słowacji

Gömör és Kishont vármegye (pol. komitat Gemer i Małohont, łac. comitatus Gomoriensis et Kis-Honthensis, słow. Gemersko-malohontská župa) – dawny komitat w środkowej części Królestwa Węgier, w Górnych Węgrzech.

Komitat powstał po raz pierwszy w wyniku reform józefińskich w 1786 z połączenia dotychczasowych komitatów Gömör i Kishont. Od 1790 r. komitaty zostały rozłączone, a ponownie utworzono z nich jeden komitat w 1802 r. Siedzibą władz komitatu był Pelsőc a od 1898 r. Rimaszombat[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na osiem powiatów i pięć miast.

Po traktacie w Trianon komitat został podzielony pomiędzy Czechosłowację i Węgry. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią komitatu Borsod w nowy komitat Borsod, Gömör és Kishont[2].

W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. południowa część komitatu powróciła do Węgier i komitat został odtworzony. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj bańskobystrzycki i koszycki na Słowacji, pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. została przyłączona do nowo powstałego komitatu Borsod-Abaúj-Zemplén.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Feled Feled
Garamvölgy Nándorvölgy
Nagyrőce Jolsva
Putnok (od 1910) Putnok
Ratkó (od 1909) Ratkó
Rimaszombat Nyustya
Rozsnyó Rozsnyó
Tornalja Tornalja
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Dobsina
Jolsva
Nagyrőce
Rimaszombat
Rozsnyó

Bibliografia

Wappen Ungarische Länder 1867 (Mittel).png Župy węgierskie na Słowacji Slovenská vlajka 1848 z.png

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Gemersko-malohontská župa
Župa w Królestwie Węgier
Herb župy
Położenie župy w Królestwie Węgier
Państwo Uhorsko Uhorsko
Aktualne państwa Słowacja, Węgry
Stolica župy Rimavská Sobota
Rozloha 4279 km²
Obyvateľstvo 187 633 (1910) [3]
 -   169 064 (1880) [4]
Gęstość 43,85 os./km²
Narodowości (1910)[5] Węgrzy 58,5%
Słowacy 38,4%
Niemcy 1,6%
Inni 1,5%
Narodowości (1880)[4] Węgrzy 49,23 %
Niemcy 3,38 %
Słowacy 42,84 %
Rumuni 0 %
Rusini 0 %
Serbowie i Chorwaci 0,01 %
Inni 1,07 %

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, s. 47-56.
  2. § 11 pkt 4 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről
  3. 1. Az összes lélekszám, .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 12 – 13. (po węgiersku)
  4. 4,0 4,1 REISZ, László. A Magyar Társadalomtudományok Digitális Archívuma [online]. [Cit. 2014-09-24]. Dostępne online. (po węgiersku)
  5. 6. A népség anyanyelve ... [6. Materinský jazyk obyvateľstva ...]. [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 22 – 27. (po węgiersku)