Jászság

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Jaszsag jazygia map.png Map of Jászság Plik:Jászság.gif Jászság within modern Hungary Jasowie - lud pochodzenie alańskiego (pokrewny współczesnym Osetyjczykom), a obecnie węgierska grupa etniczna zamieszkująca północne obszary Węgier, głównie rejon Jász-Nagykun-Szolnok, który nosi historyczną nazwę Jazygia. Jászság () is a historical, ethnographical and geographical region in Hungary. Its Szablon:Convert territory is situated in the north-western part of the Jász-Nagykun-Szolnok county. The main town in the region is Jászberény. Jászság is inhabited by the Jassic people, an Iranic ethnic group whose linguistic base is preserved by the Ossetians. The population of the region is around 85,000. Nazwa Jászság oznacza „prowincję Jásza” (tj. prowincję ludu Jassów). Historia Jasowie przybyli do Europy w średniowieczu z północnych stoków Kaukazu. Początkowo zasiedlali wraz z Połowcami (Kumanami) stepy nad Morzem Czarnym: tereny dzisiejszej Mołdawii (od nich nosi nazwę miasto Jassy), Rumunii i Ukrainy. Plik:Jászkunság ca. 1800.svg Jászság (w kolorze pomarańczowym) i dwa pozostałe elementy dzielnicy Jászkunság, ok. 1800 roku: Mała Kumania (ciemnozielony), Wielka Kumania (limonka) Na początku XIII wieku Jasowie jako sojusznicy Kipczaków na stepach nadkaspijskich stawiali opór podbojom mongolskim. Poniósłszy klęskę uciekli na Węgry, gdzie w 1237 król Bela IV udzielił im schronienia i osiedlił na terenach u stóp Mátry, w północnej części Międzyrzecza Dunaju i Cisy. Tereny te zostały ostatecznie zajęte przez Jasów po odwrocie Mongołów z Europy w 1242. Krainę tę nazwano Jazygią (węg. Jászság), jej stolicą stało się miasto Jászberény. Pod rządami Królestwa Węgier Jasowie utrzymali odrębność etniczną, wojskową i administracyjną. W zamian za szeroki samorząd dostarczali królom węgierskim bitnych i licznych wojowników. W XVI wieku Jazygia wraz z resztą środkowych Węgier dostała się pod panowanie imperium osmańskiego. Po odzyskaniu Węgier Habsburgowie poddali ludność Jazygii uciskowi podatkowemu, od którego kraina wykupiła się w 1745. Potem cieszyła się przywilejami do połowy XIX wieku. Plik:Hungary Jaszbereny church.jpg The main church in the center of Jászberény Plik:Library, Jászapati.jpg Jászapáti library Język i tożsamość Jasowie przyjęli język węgierski w czasie okupacji tureckiej i ostatecznie zarzucili używanie rodzimego języka w XVII wieku. Do czasów współczesnych pozostały jego niezbyt liczne ślady w warstwie leksykalnej. Zachowali jednak świadomość odrębności etnicznej od Węgrów oraz własną kulturę ludową. Współcześnie do jasyjskiego pochodzenia przyznaje się około 105 tysięcy osób, mieszkających w Jazygii, głównie w okolicach Jászberény. Zobacz też Jazygowie Osetyjczycy Alanowie Jász-Nagykun-Szolnok Bibliografia Sulimirski T., Sarmaci, A. Baranowska (tłum.), T. Baranowski (tłum.), Warszawa: PIW, 1979, s. 115-116, 156-166, ISBN 83-06-00023-4, OCLC 830309464. "Jászkun Kerület". Magyar Katolikus Lexikon. Encyclopedia Iranica, "Alans" V. I. Abaev Linki zewnętrzne Mapa Jászság Mapa Jászság Mapa Jászság Mapa Jászság Mapa Jászság