Rátót Miklós: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1]]
+
[[Kategoria:1prz]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 18: Linia 18:
 
|poprzednik        = [[Győr Jakab]]
 
|poprzednik        = [[Győr Jakab]]
 
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(ggg)
 
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(ggg)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Ákos II. Mojs]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Győr Jakab]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Stolnik królewski]]<br>([[1293]]–[[1296]])
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Ákos II. Mojs]]
 
|następca          = [[Ákos II. Mojs]]
Linia 26: Linia 33:
 
|}
 
|}
  
'''Rátót I. Miklós''', także „''Vecse''” (* nieznana, † po 1308), węgierski szlachcic, [[stolnik królewski]] od 1293 do 1296 roku. Przodek szlacheckiej rodziny [[Putnoki]].
+
'''Rátót I. Miklós''', także „''Vecse''” (pol. ''Mikołaj I Rátót'') (* nieznana, † po 1308), węgierski szlachcic, [[stolnik królewski]] od 1293 do 1296 roku. Przodek szlacheckiej rodziny [[Putnoki]].
  
 
  <small><small>'''Nicholas (I) from the kindred Rátót''' ('''"Vecse"'''; {{lang-hu|Rátót nembeli (I.) "Vecse" Miklós}}; died after 1308) was a Hungarian nobleman at the turn of the 13th and 14th centuries, who served as [[Master of the cupbearers]] from 1293 to 1296. He was the forefather of the Putnoki noble family. </small></small>
 
  <small><small>'''Nicholas (I) from the kindred Rátót''' ('''"Vecse"'''; {{lang-hu|Rátót nembeli (I.) "Vecse" Miklós}}; died after 1308) was a Hungarian nobleman at the turn of the 13th and 14th centuries, who served as [[Master of the cupbearers]] from 1293 to 1296. He was the forefather of the Putnoki noble family. </small></small>
Linia 64: Linia 71:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  |1. tytuł          = [[Master of the cupbearers]]
+
  |1. tytuł          = [[Stolnik królewski]]
 
  |1. od            = 1293
 
  |1. od            = 1293
 
  |1. do            = 1296
 
  |1. do            = 1296
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
  |1. poprzednik    = [[James Győr]]
+
  |1. poprzednik    = [[Győr Jakab]]
 
  |1. następca      = [[Mojs II Ákos|Mojs Ákos]] (?)
 
  |1. następca      = [[Mojs II Ákos|Mojs Ákos]] (?)
  

Wersja z 09:49, 19 cze 2020

Rátót I. Miklós, także „Vecse” (pol. Mikołaj I Rátót) (* nieznana, † po 1308), węgierski szlachcic, stolnik królewski od 1293 do 1296 roku. Przodek szlacheckiej rodziny Putnoki.

Nicholas (I) from the kindred Rátót ("Vecse"; ; died after 1308) was a Hungarian nobleman at the turn of the 13th and 14th centuries, who served as Master of the cupbearers from 1293 to 1296. He was the forefather of the Putnoki noble family. 

Życie i kariera

Miklós I (znany również pod pseudonimem „Vecse”) urodził się we wpływowym i prestiżowym klanie Rátót, jako syn Oliwera I (fl. 1255), syna Dominika I, który zginął w bitwie pod Mohi w 1241 r. Miklós miał dwóch braci, Renolda III i Jana, oraz siostrę o nieznanym imieniu, która poślubiła potężnego barona Renolda Básztély'ego [1]. Miklós był przodkiem rodziny Putnoki poprzez jego trzech synów, Renolda, Władysława i Jana („Głuchego”). Rodzina wymarła w drugiej połowie XV wieku. [2]

Nicholas I (also known by his nickname "Vecse") was born into the influential and prestigious gens (clan) Rátót, as the son of Oliver I (fl. 1255), himself a son of Dominic I, who was killed in the Battle of Mohi in 1241. Nicholas had two brothers, Reynold III and John, and an unidentified sister, who married powerful baron Reynold Básztély.[1] Nicholas was the ancestor of the Putnoki family through his three sons, Reynold, Ladislaus and John ("the Deaf"). The kinship became extinct by the second half of the 15th century.[2] 

Miklós po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach w 1275 r. podczas kryzysu politycznego w 1280 r. Król Władysław IV przyjął nowe prawa Kumanów pod presją kościoła katolickiego. Jednak wielu Kumanów zdecydowało się opuścić Węgry zamiast słuchać żądań papieskiego legata Filipa. W drodze na granicę pustoszyli i plądrowali wiele osad i posiadłości. Miklós i jego kuzyni, Roland II, Dezydery I i Ratold II skutecznie bronili klasztoru cystersów w Egres (dzisiejsze Igriș w Rumunii). Następnie Miklós i kilku innych członków klanu Rátót uczestniczyli w królewskich kampaniach wojskowych przeciwko Kumanom.

Nicholas first appeared in contemporary records in 1275. During the political crisis of 1280, King Ladislaus IV adopted new Cuman laws under the pressure of the Catholic Church. However, many Cumans decided to leave Hungary instead of obeying the papal legate Philip's demands. On their way to the frontier, they ravaged and looted many settlements and estates. Nicholas and his cousins, Roland II, Desiderius and Rathold II successfully defended the Cistercian monastery at Egres (present-day Igriș in Romania). Thereafter Nicholas and several other members of the Rátót clan participated in the royal military campaigns against the Cumans. 

Wraz z całą rodziną, Miklós był zagorzałym zwolennikiem Andrzeja III. Za swoją lojalność został latem 1293 r. stolnikiem królewskim. Pełnił tę funkcję co najmniej do października 1296 r. [3] W tym ostatnim przypadku był również określany jako ispán komitatu Szatmár. [4] Miklós zniknął ze źródeł w nadchodzących latach, jego orientacja polityczna podczas interregnum jest nieznana, ale jego krewni początkowo poparli roszczenia Wacława z 1301 roku, a następnie Karola I z 1304 roku. Miklós był nazwany „baronem” (i został zaliczony na ekskluzywne czwartym miejsce) we wrześniu 1308 r. przez Karola, kiedy król przywrócił przywileje i prawa kościoła w Budzie. [5]

Along with the whole kindred, Nicholas was a staunch supporter of Andrew III. For his loyalty, he was made Master of the cupbearers in the summer of 1293. He served in this capacity until at least October 1296.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In the latter occasion, he was also referred to as ispán of Szatmár County.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Nicholas disappeared from the sources in the upcoming years, his political orientation during the Interregnum is unknown, but his kindred initially supported the claim of Wenceslaus from 1301, then Charles I from 1304. Nicholas was styled as "baron" (and was ranked to the upscale fourth place) in September 1308 by Charles, when the king restored the privileges and rights of the church of Buda.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Przypisy

  1. Engel: Genealógia (Genus Rátót 1. main branch)
  2. Engel: Genealógia (Genus Rátót 6. Putnoki branch)

Źródła

  • Kristó, Gyula (1999). "I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [The Aristocratic Elite of King Charles I, 1301–1309]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): 41–62.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Rátót Miklós (węg.)
Mikołaj Rátót (pol.)
Vecse

Stolnik królewski
Okres od 1293
do 1296
Poprzednik Győr Jakab
Następca Mojs Ákos (?)
Dane biograficzne
Ród Rátót
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1308
Ojciec I. Oliver
Dzieci Reynold Putnoki
Ladislaus I Putnoki
John I Putnoki