Miklós (palatyn): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "skarbnik|" na "mistrz skarbu|")
 
(Nie pokazano 16 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1]]
+
[[Kategoria:0]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas,_Palatine_of_Hungary
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas,_Palatine_of_Hungary
Linia 52: Linia 52:
 
|}
 
|}
  
−
'''Miklós''' (pol. ''Mikołaj'') († po 1215 r.), węgierski szlachcic, wpływowy możnowładca, dwukrotnie służył jako palatyn podczas panowania króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]].
+
'''Miklós''' (pol. ''Mikołaj'') (* nieznana, † po 1215), węgierski szlachcic, wpływowy możnowładca, dwukrotnie służył jako palatyn podczas panowania króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]].
−
 
 
−
<small><small>'''Nicholas''' ({{lang-hu|Miklós}}; died after 1215) was a Hungarian influential lord in the [[Kingdom of Hungary]], who served as [[Palatine of Hungary]] twice during the reign of [[Andrew II of Hungary]]. </small></small>
 
  
 
== Pochodzenie ==
 
== Pochodzenie ==
  
−
Jego pochodzenie jest niepewne: zgodnie z królewskim przywilejem wydanym w 1233 r. imiennika '''syna''', który sprawował [[skarbnik|skarbnika królewskiego]] od 1231 do 1235 r. <ref>Zsoldos 2011, str. 334.</ref> W ten sposób wykluczono z absolutną pewnością, że palatyn Mikołaj był identyczny z [[Szák Miklós|Mikołajem Szákiem (?)]], [[Csák Miklós|Mikołajem Csákiem]] lub Mikołajem, bratem [[I. Mojs|Mojsa I]], którzy wszyscy byli w tym czasie baronami Andrzeja II <ref>Zsoldos 2011, str. 333.</ref>.
+
Jego pochodzenie jest niepewne: zgodnie z królewskim przywilejem wydanym w 1233 r. imiennik [[Miklós, syn Miklósa|Miklósa, (syn Miklósa)]], który sprawował funkcję [[mistrz skarbu|skarbnika królewskiego]] od 1231 do 1235 r. <ref>Zsoldos 2011, str. 334.</ref> W ten sposób wykluczono z absolutną pewnością, że palatyn Mikołaj był identyczny z [[Szák Miklós|Mikołajem Szákiem (?)]], [[Csák Miklós|Mikołajem Csákiem]] lub Mikołajem, bratem [[I. Mojs|Mojsa I]], którzy wszyscy byli w tym czasie baronami Andrzeja II <ref>Zsoldos 2011, str. 333.</ref>.
−
 
 
−
<small><small>His origin is uncertain: according to a royal charter issued in 1233, he had a [[Nicholas (master of the treasury)|namesake son]], who held the office of [[Master of the treasury]] from 1231 to 1235.<ref name='Zsoldos_334'>Zsoldos 2011, p. 334.</ref> Thus it is excluded with absolute certainty that Palatine Nicholas was identical with [[Nicholas Szák]], Nicholas Csák or Nicholas, brother of [[Mojs I]], all of whom were barons of Andrew II during that time.<ref name='Zsoldos_333'>Zsoldos 2011, p. 333.</ref> </small></small>
 
  
 
== Kariera ==
 
== Kariera ==
  
−
We współczesnych zapisach Miklós został po raz pierwszy wspomniany jako [[ban Slawonii]] w 1200 roku, gdy Andrzej, brat króla [[Emeryk]]a, posiadał królewski tytuł [[Książę Slawonii|księcia Slawonii]], więc można założyć, że Miklós był lojalnym zwolennikiem Andrzeja, który kilka razy zbuntował się przeciwko rządom swego brata. [5] Według [[Markó László|László Markó]] i dawnych prac '''archontologicznych''' Miklós służył także jako [[ispán]] komitatu [[Zala]] w latach 1199–1200 [6], jednak historyk [[Zsoldos Attila|Attila Zsoldos]] odróżnia palatyna Miklósa od [[I. Miklós|Mikołaja I z Siedmiogrodu]], który był również [[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]] w 1199 roku i był, zdaniem Zsoldosa, [[ispán]]em kilku komitatów jako lojalny człowiek Emeryka. Palatyn Miklós został wymieniony jako ''ispán'' na dworze księcia  Andrzeja od 1200 do 1202. [6]
+
We współczesnych zapisach Miklós został po raz pierwszy wspomniany jako [[ban Slawonii]] w 1200 roku, gdy Andrzej, brat króla [[Emeryk]]a, posiadał królewski tytuł [[Książę Slawonii|księcia Slawonii]], więc można założyć, że Miklós był lojalnym zwolennikiem Andrzeja, który kilka razy zbuntował się przeciwko rządom swego brata.<ref name='Zsoldos_42'>Zsoldos 2011, str. 42.</ref> Według [[Markó László|László Markó]] i dawnych prac [[Archontologia|archontologicznych]] Miklós służył także jako [[ispán]] komitatu [[Zala]] w latach 1199–1200<ref name='Markó_240'>Markó 2006, str. 240.</ref>, jednak historyk [[Zsoldos Attila|Attila Zsoldos]] odróżnia palatyna Miklósa od [[I. Miklós|Mikołaja I z Siedmiogrodu]], który był również [[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]] w 1199 roku i był, zdaniem Zsoldosa, [[ispán]]em kilku komitatów jako lojalny człowiek Emeryka.<ref name='Zsoldos_332'>Zsoldos 2011, str. 332.</ref> Palatyn Miklós został wymieniony jako ''ispán'' na dworze księcia  Andrzeja od 1200 do 1202.<ref name='Markó_240'/>
−
 
 
−
<small><small>In contemporary records, Nicholas was first mentioned as [[Ban of Slavonia]] in 1200, when Andrew, the brother of [[Emeric, King of Hungary|King Emeric]] held the royal title of [[Duke of Slavonia]], therefore can be assumed that Nicholas was a loyal supporter of Andrew, who rebelled against the rule of his brother several times.<ref name='Zsoldos_42'>Zsoldos 2011, p. 42.</ref> According to László Markó and former archontological works, Nicholas also served as ''[[ispán]]'' of [[Zala County (former)|Zala County]] between 1199 and 1200,<ref name='Markó_240'>Markó 2006, p. 240.</ref> however historian Attila Zsoldos distinguishes Palatine Nicholas from [[Nicholas I of Transylvania]], who was also Ban of Slavonia in 1199 and held ispán of several counties as Emeric's loyal man, according to Zsoldos.<ref name='Zsoldos_332'>Zsoldos 2011, p. 332.</ref> Palatine Nicholas was mentioned as ''ispán'' in the court of Duke Andrew from 1200 to 1202.<ref name='Markó_240'/> </small></small>
 
  
−
Miklós był pierwszym [[palatyn]]em Andrzeja II, który wstąpił na tron ​​węgierski w 1205 r. [8] Poza tym pełnił również funkcję [[ispán]]a komitatu [[Újvár]] w 1205 r. [9], następnie [[ispán]]a komitatu [[Nyitra]] między 1205 a 1207 [10], a na koniec [[ispán]]a komitatu [[Szolnok]] w 1207 r. [11] W latach 1208–1210 pełnił funkcję [[sędzia|sędziego królewskiego]] [12], i jednocześnie pełnił funkcje [[ispán]]a komitatu [[Pozsony]] (1208 i 1211-1212) [13] i [[Keve]] (1208-1209 i 1209-1210). [14] W latach 1212–1213 był [[ispán]]em komitatu [[Sopron]] [15].
+
Miklós był pierwszym [[palatyn]]em Andrzeja II, króla Węgier od 1205 r.<ref name='Szőcs_249'>Szőcs 2014, str. 249.</ref> Poza tym pełnił również funkcję [[ispán]]a komitatu [[Újvár]] w 1205 r.<ref name='Zsoldos_216'>Zsoldos 2011, str. 216.</ref>, następnie [[ispán]]a komitatu [[Nyitra]] między 1205 a 1207<ref name='Zsoldos_174'>Zsoldos 2011, str. 174.</ref>, a na koniec [[ispán]]a komitatu [[Szolnok]] w 1207 r.<ref name='Zsoldos_209'>Zsoldos 2011, str. 209.</ref> W latach 1208–1210 pełnił funkcję [[sędzia|sędziego królewskiego]]<ref name='Zsoldos_28'>Zsoldos 2011, str. 28.</ref>, i jednocześnie pełnił funkcje [[ispán]]a komitatu [[Pozsony]] (1208 i 1211-1212)<ref name='Zsoldos_183'>Zsoldos 2011, p. 183.</ref> i [[Keve]] (1208-1209 i 1209-1210).<ref name='Zsoldos_161'>Zsoldos 2011, str. 161.</ref> W latach 1212–1213 był [[ispán]]em komitatu [[Sopron]]<ref name='Zsoldos_197'>Zsoldos 2011, str. 197.</ref>.
  
−
<small><small>Nicholas was the first Palatine for Andrew II, who had ascended the Hungarian throne in 1205.<ref name='Szőcs_249'>Szőcs 2014, p. 249.</ref> Beside that he also served as ''ispán'' of [[Abaúj County|Újvár County]] in 1205,<ref name='Zsoldos_216'>Zsoldos 2011, p. 216.</ref> then head of [[Nyitra County]] between 1205 and 1207,<ref name='Zsoldos_174'>Zsoldos 2011, p. 174.</ref> and finally head of [[Szolnok County]] in 1207.<ref name='Zsoldos_209'>Zsoldos 2011, p. 209.</ref> From 1208 to 1210, he functioned as [[Judge royal]],<ref name='Zsoldos_28'>Zsoldos 2011, p. 28.</ref> while also held the ''ispán'' offices in [[Pozsony County|Pozsony]] (1208 and 1211–1212),<ref name='Zsoldos_183'>Zsoldos 2011, p. 183.</ref> [[Keve County|Keve]] Counties (1208–1209 and 1209–1210).<ref name='Zsoldos_161'>Zsoldos 2011, p. 161.</ref> From 1212 to 1213, he was ''ispán'' of [[Sopron County]].<ref name='Zsoldos_197'>Zsoldos 2011, p. 197.</ref> </small></small>
+
Po raz drugi został mianowany [[palatyn]]em w 1213 r., zastępując [[Bár-Kalán Bánk|Bána Bar-Kalána]], który brał udział w zabójstwie królowej [[Gertruda|Gertrudy]]<ref name='Zsoldos_17'>Zsoldos 2011, str. 17.</ref>. Wcześniejsze prace archontologiczne napisane przez historyków [[Wertner Mór|Móra Wertnera]] i [[Pauler Gyula|Gyula Paulera]] dowodziły, że okres od 1213 do 1214 był pierwszym okresem sprawowania funkcji palatyna przez [[Szák I. Miklós|Mikołaja Száka]]<ref name='Szőcs_55'>Szőcs 2014, str. 55.</ref>. Miklós był także [[ispán]]em komitatu [[Csanád]] w 1213 r.<ref name='Zsoldos_146'>Zsoldos 2011, str. 146.</ref> oraz [[ispán]]em komitatu [[Bodrog]] w latach 1214–1215.<ref name='Zsoldos_142'>Zsoldos 2011, str. 142.</ref>
−
 
 
−
Po raz drugi został '''mianowany''' [[palatyn]]em w 1213 r., zastępując [[Bár-Kalán Bánk|Bána Bar-Kalána]], który brał udział w zabójstwie królowej [[Gertruda|Gertrudy]] [16]. Wcześniejsze prace '''archontologiczne''' napisane przez historyków [[Wertner Mór|Móra Wertnera]] i [[Pauler Gyula|Gyula Paulera]] '''stwierdziły''', że okres od 1213 do 1214 był pierwszym okresem '''palatynalnym''' [[Szák Miklós|Mikołaja Száka]] '''(?)''' [17]. Miklós był także [[ispán]]em komitatu [[Csanád]] w 1213 r. [18] oraz [[ispán]]em komitatu [[Bodrog]] w latach 1214–1215. [19]
 
−
 
 
−
<small><small>He was elected Palatine for the second time in 1213, replacing [[Bánk Bár-Kalán]], who had participated in the murder of [[Gertrude of Merania|Queen Gertrude]].<ref name='Zsoldos_17'>Zsoldos 2011, p. 17.</ref> Former archontological works written by historians Mór Wertner and Gyula Pauler, stated that the 1213–1214 period was the first palatinal term of Nicholas Szák.<ref name='Szőcs_55'>Szőcs 2014, p. 55.</ref> He was also ''ispán'' of [[Csanád County]] in 1213<ref name='Zsoldos_146'>Zsoldos 2011, p. 146.</ref> and ''ispán'' of [[Bodrog county|Bodrog County]] between 1214 and 1215.<ref name='Zsoldos_142'>Zsoldos 2011, p. 142.</ref> </small></small>
 
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
Linia 80: Linia 70:
  
 
==Źródła==
 
==Źródła==
−
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna] (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1.
+
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  
−
* {{hu icon}} Szőcs, Tibor (2014). ''A nádori intézmény korai története, 1000–1342'' ("An Early History of the Palatinal Institution: 1000–1342"). ''Subsidia ad historiam medii aevi Hungariae inquirendam'' Vol. 5., Budapest; {{ISBN|978-963-508-697-9}}
+
* {{hu icon}} Szőcs, Tibor (2014). ''A nádori intézmény korai története, 1000–1342'' [''Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342'']. ''Subsidia ad historiam medii aevi Hungariae inquirendam'' Vol. 5., Budapest. ISBN 978-963-508-697-9.
  
−
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
+
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
  
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Miklós
+
  |urzędnik          = Miklós (węg.)<br>Mikołaj (pol.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
 
  |tytulatura        = Ban całej Slawonii<br>Palatyn Królestwa Węgier<br>Sędzia królewski
 
  |tytulatura        = Ban całej Slawonii<br>Palatyn Królestwa Węgier<br>Sędzia królewski
Linia 124: Linia 114:
 
  |rodzina          =  
 
  |rodzina          =  
 
  |pochodzenie      = węgierskie
 
  |pochodzenie      = węgierskie
−
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
+
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
Linia 150: Linia 140:
  
 
[[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
−
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
−
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
 
−
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 
−
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 
 
[[Kategoria:Ród nieznany]]
 
[[Kategoria:Ród nieznany]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
−
[[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]]
+
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 19:24, 12 wrz 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1199) 		Następca:
Andres Benedek
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1202) 		Następca:
Benedek Hont-Pázmány Márton
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(1205) 		Następca:
Benedek Mog
Poprzednik: Sędzia królewski
(1208-1210) 		Następca:
Tétény Marcell Tétény Marcell
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(1213-1214) 		Następca:
Benedek Mog

Miklós (pol. Mikołaj) (* nieznana, † po 1215), węgierski szlachcic, wpływowy możnowładca, dwukrotnie służył jako palatyn podczas panowania króla Węgier Andrzeja II.

Pochodzenie

Jego pochodzenie jest niepewne: zgodnie z królewskim przywilejem wydanym w 1233 r. imiennik Miklósa, (syn Miklósa), który sprawował funkcję skarbnika królewskiego od 1231 do 1235 r. [1] W ten sposób wykluczono z absolutną pewnością, że palatyn Mikołaj był identyczny z Mikołajem Szákiem (?), Mikołajem Csákiem lub Mikołajem, bratem Mojsa I, którzy wszyscy byli w tym czasie baronami Andrzeja II [2].

Kariera

We współczesnych zapisach Miklós został po raz pierwszy wspomniany jako ban Slawonii w 1200 roku, gdy Andrzej, brat króla Emeryka, posiadał królewski tytuł księcia Slawonii, więc można założyć, że Miklós był lojalnym zwolennikiem Andrzeja, który kilka razy zbuntował się przeciwko rządom swego brata.[3] Według László Markó i dawnych prac archontologicznych Miklós służył także jako ispán komitatu Zala w latach 1199–1200[4], jednak historyk Attila Zsoldos odróżnia palatyna Miklósa od Mikołaja I z Siedmiogrodu, który był również banem Slawonii w 1199 roku i był, zdaniem Zsoldosa, ispánem kilku komitatów jako lojalny człowiek Emeryka.[5] Palatyn Miklós został wymieniony jako ispán na dworze księcia Andrzeja od 1200 do 1202.[4]

Miklós był pierwszym palatynem Andrzeja II, króla Węgier od 1205 r.[6] Poza tym pełnił również funkcję ispána komitatu Újvár w 1205 r.[7], następnie ispána komitatu Nyitra między 1205 a 1207[8], a na koniec ispána komitatu Szolnok w 1207 r.[9] W latach 1208–1210 pełnił funkcję sędziego królewskiego[10], i jednocześnie pełnił funkcje ispána komitatu Pozsony (1208 i 1211-1212)[11] i Keve (1208-1209 i 1209-1210).[12] W latach 1212–1213 był ispánem komitatu Sopron[13].

Po raz drugi został mianowany palatynem w 1213 r., zastępując Bána Bar-Kalána, który brał udział w zabójstwie królowej Gertrudy[14]. Wcześniejsze prace archontologiczne napisane przez historyków Móra Wertnera i Gyula Paulera dowodziły, że okres od 1213 do 1214 był pierwszym okresem sprawowania funkcji palatyna przez Mikołaja Száka[15]. Miklós był także ispánem komitatu Csanád w 1213 r.[16] oraz ispánem komitatu Bodrog w latach 1214–1215.[17]

Przypisy

  1. ↑ Zsoldos 2011, str. 334.
  2. ↑ Zsoldos 2011, str. 333.
  3. ↑ Zsoldos 2011, str. 42.
  4. ↑ 4,0 4,1 Markó 2006, str. 240.
  5. ↑ Zsoldos 2011, str. 332.
  6. ↑ Szőcs 2014, str. 249.
  7. ↑ Zsoldos 2011, str. 216.
  8. ↑ Zsoldos 2011, str. 174.
  9. ↑ Zsoldos 2011, str. 209.
  10. ↑ Zsoldos 2011, str. 28.
  11. ↑ Zsoldos 2011, p. 183.
  12. ↑ Zsoldos 2011, str. 161.
  13. ↑ Zsoldos 2011, str. 197.
  14. ↑ Zsoldos 2011, str. 17.
  15. ↑ Szőcs 2014, str. 55.
  16. ↑ Zsoldos 2011, str. 146.
  17. ↑ Zsoldos 2011, str. 142.

Źródła

  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  • (Po węgiersku) Szőcs, Tibor (2014). A nádori intézmény korai története, 1000–1342 [Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342]. Subsidia ad historiam medii aevi Hungariae inquirendam Vol. 5., Budapest. ISBN 978-963-508-697-9.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Miklós (węg.)
Mikołaj (pol.)

— Ban całej Slawonii
Palatyn Królestwa Węgier
Sędzia królewski		 —
Ban całej Slawonii
Okres (1) 1199, (2) 1202
Poprzednik 1. Anders
2. Benedek
Następca 1. Benedek
2. Hont-Pázmány Márton
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od (1) 1205, (2) 1213
do (1) 1205, (2) 1214
Poprzednik 1. Benedek
2. Benedek
Następca 1. Mog
2. Mog
Sędzia królewski
Okres od 1208
do 1210
Poprzednik Tétény Marcell
Następca Tétény Marcell
Dane biograficzne
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1215
Żona nieznana
Dzieci Miklós
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Miklós_(palatyn)&oldid=43484”