Miklós (palatyn): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "skarbnik|" na "mistrz skarbu|")
 
(Nie pokazano 48 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas,_Palatine_of_Hungary
+
[[Kategoria:0]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas,_Palatine_of_Hungary
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicholas,_Palatine_of_Hungary&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
|poprzednik        = [[aaa]]
+
|poprzednik        = [[Andres]]
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(1205)<br />(1213–1214)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br>(1199)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
|następca          = [[ccc]]
+
|następca          = [[Benedek]]
 
}}
 
}}
  
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Benedek]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br>(1202)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Hont-Pázmány Márton]]
 +
}}
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
|poprzednik        = [[ddd]]
+
|poprzednik        = [[Benedek]]
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia króla Węgier]]<br>(1208–1210)
+
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(1205)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
|następca          = [[fff]]
+
|następca          = [[Mog]]
 
}}
 
}}
  
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Tétény Marcell]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(1208-1210)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Tétény Marcell]]
 +
}}
  
{{Infobox nobility
+
{{Redoslijed|
| name          = Nicholas
+
|poprzednik         = [[Benedek]]
| native name  =
+
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(1213-1214)
| title        =
+
|współrządzący      =  
| image         =
+
|następca          = [[Mog]]
| caption      =
 
| succession    = [[Palatine of Hungary]]
 
| reign        = 1205<br />1213–1214
 
| coronation    =
 
| predecessor  =[[Benedict, Palatine of Hungary|Benedict]] <small>(1st term)</small><br />[[Bánk Bár-Kalán]] <small>(2nd term)</small>
 
| successor    = [[Mog, Palatine of Hungary|Mog]] <small>(1st term)</small><br />[[Julius I Kán|Julius Kán]] <small>(2nd term)</small>
 
| regent        =
 
| spouse        =''unknown''
 
| issue          =[[Nicholas (master of the treasury)|Nicholas II]]
 
| noble family  =
 
| father        =
 
| mother        =
 
| birth_date  =
 
| birth_place =
 
| death_date  = after 1215
 
| death_place =
 
| place of burial=
 
|signature =
 
 
}}
 
}}
'''Nicholas''' ({{lang-hu|Miklós}}; died after 1215) was a Hungarian influential lord in the [[Kingdom of Hungary]], who served as [[Palatine of Hungary]] twice during the reign of [[Andrew II of Hungary]].
+
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
'''Miklós''' (pol. ''Mikołaj'') (*&nbsp;nieznana, † po 1215), węgierski szlachcic, wpływowy możnowładca, dwukrotnie służył jako palatyn podczas panowania króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]].
 +
 
 +
== Pochodzenie ==
 +
 
 +
Jego pochodzenie jest niepewne: zgodnie z królewskim przywilejem wydanym w 1233 r. imiennik [[Miklós, syn Miklósa|Miklósa, (syn Miklósa)]], który sprawował funkcję [[mistrz skarbu|skarbnika królewskiego]] od 1231 do 1235 r. <ref>Zsoldos 2011, str. 334.</ref> W ten sposób wykluczono z absolutną pewnością, że palatyn Mikołaj był identyczny z [[Szák Miklós|Mikołajem Szákiem (?)]], [[Csák Miklós|Mikołajem Csákiem]] lub Mikołajem, bratem [[I. Mojs|Mojsa I]], którzy wszyscy byli w tym czasie baronami Andrzeja II <ref>Zsoldos 2011, str. 333.</ref>.
 +
 
 +
== Kariera ==
  
==Identification==
+
We współczesnych zapisach Miklós został po raz pierwszy wspomniany jako [[ban Slawonii]] w 1200 roku, gdy Andrzej, brat króla [[Emeryk]]a, posiadał królewski tytuł [[Książę Slawonii|księcia Slawonii]], więc można założyć, że Miklós był lojalnym zwolennikiem Andrzeja, który kilka razy zbuntował się przeciwko rządom swego brata.<ref name='Zsoldos_42'>Zsoldos 2011, str. 42.</ref> Według [[Markó László|László Markó]] i dawnych prac [[Archontologia|archontologicznych]] Miklós służył także jako [[ispán]] komitatu [[Zala]] w latach 1199–1200<ref name='Markó_240'>Markó 2006, str. 240.</ref>, jednak historyk [[Zsoldos Attila|Attila Zsoldos]] odróżnia palatyna Miklósa od [[I. Miklós|Mikołaja I z Siedmiogrodu]], który był również [[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]] w 1199 roku i był, zdaniem Zsoldosa, [[ispán]]em kilku komitatów jako lojalny człowiek Emeryka.<ref name='Zsoldos_332'>Zsoldos 2011, str. 332.</ref> Palatyn Miklós został wymieniony jako ''ispán'' na dworze księcia  Andrzeja od 1200 do 1202.<ref name='Markó_240'/>
His origin is uncertain: according to a royal charter issued in 1233, he had a [[Nicholas (master of the treasury)|namesake son]], who held the office of [[Master of the treasury]] from 1231 to 1235.<ref name='Zsoldos_334'>Zsoldos 2011, p. 334.</ref> Thus it is excluded with absolute certainty that Palatine Nicholas was identical with [[Nicholas Szák]], Nicholas Csák or Nicholas, brother of [[Mojs I]], all of whom were barons of Andrew II during that time.<ref name='Zsoldos_333'>Zsoldos 2011, p. 333.</ref>
 
  
==Career==
+
Miklós był pierwszym [[palatyn]]em Andrzeja II, króla Węgier od 1205 r.<ref name='Szőcs_249'>Szőcs 2014, str. 249.</ref> Poza tym pełnił również funkcję [[ispán]]a komitatu [[Újvár]] w 1205 r.<ref name='Zsoldos_216'>Zsoldos 2011, str. 216.</ref>, następnie [[ispán]]a komitatu [[Nyitra]] między 1205 a 1207<ref name='Zsoldos_174'>Zsoldos 2011, str. 174.</ref>, a na koniec [[ispán]]a komitatu [[Szolnok]] w 1207 r.<ref name='Zsoldos_209'>Zsoldos 2011, str. 209.</ref> W latach 1208–1210 pełnił funkcję [[sędzia|sędziego królewskiego]]<ref name='Zsoldos_28'>Zsoldos 2011, str. 28.</ref>, i jednocześnie pełnił funkcje [[ispán]]a komitatu [[Pozsony]] (1208 i 1211-1212)<ref name='Zsoldos_183'>Zsoldos 2011, p. 183.</ref> i [[Keve]] (1208-1209 i 1209-1210).<ref name='Zsoldos_161'>Zsoldos 2011, str. 161.</ref> W latach 1212–1213 był [[ispán]]em komitatu [[Sopron]]<ref name='Zsoldos_197'>Zsoldos 2011, str. 197.</ref>.
In contemporary records, Nicholas was first mentioned as [[Ban of Slavonia]] in 1200, when Andrew, the brother of [[Emeric, King of Hungary|King Emeric]] held the royal title of [[Duke of Slavonia]], therefore can be assumed that Nicholas was a loyal supporter of Andrew, who rebelled against the rule of his brother several times.<ref name='Zsoldos_42'>Zsoldos 2011, p. 42.</ref> According to László Markó and former archontological works, Nicholas also served as ''[[ispán]]'' of [[Zala County (former)|Zala County]] between 1199 and 1200,<ref name='Markó_240'>Markó 2006, p. 240.</ref> however historian Attila Zsoldos distinguishes Palatine Nicholas from [[Nicholas I of Transylvania]], who was also Ban of Slavonia in 1199 and held ispán of several counties as Emeric's loyal man, according to Zsoldos.<ref name='Zsoldos_332'>Zsoldos 2011, p. 332.</ref> Palatine Nicholas was mentioned as ''ispán'' in the court of Duke Andrew from 1200 to 1202.<ref name='Markó_240'/>
 
  
Nicholas was the first Palatine for Andrew II, who had ascended the Hungarian throne in 1205.<ref name='Szőcs_249'>Szőcs 2014, p. 249.</ref> Beside that he also served as ''ispán'' of [[Abaúj County|Újvár County]] in 1205,<ref name='Zsoldos_216'>Zsoldos 2011, p. 216.</ref> then head of [[Nyitra County]] between 1205 and 1207,<ref name='Zsoldos_174'>Zsoldos 2011, p. 174.</ref> and finally head of [[Szolnok County]] in 1207.<ref name='Zsoldos_209'>Zsoldos 2011, p. 209.</ref> From 1208 to 1210, he functioned as [[Judge royal]],<ref name='Zsoldos_28'>Zsoldos 2011, p. 28.</ref> while also held the ''ispán'' offices in [[Pozsony County|Pozsony]] (1208 and 1211–1212),<ref name='Zsoldos_183'>Zsoldos 2011, p. 183.</ref> [[Keve County|Keve]] Counties (1208–1209 and 1209–1210).<ref name='Zsoldos_161'>Zsoldos 2011, p. 161.</ref> From 1212 to 1213, he was ''ispán'' of [[Sopron County]].<ref name='Zsoldos_197'>Zsoldos 2011, p. 197.</ref>
+
Po raz drugi został mianowany [[palatyn]]em w 1213 r., zastępując [[Bár-Kalán Bánk|Bána Bar-Kalána]], który brał udział w zabójstwie królowej [[Gertruda|Gertrudy]]<ref name='Zsoldos_17'>Zsoldos 2011, str. 17.</ref>. Wcześniejsze prace archontologiczne napisane przez historyków [[Wertner Mór|Móra Wertnera]] i [[Pauler Gyula|Gyula Paulera]] dowodziły, że okres od 1213 do 1214 był pierwszym okresem sprawowania funkcji palatyna przez [[Szák I. Miklós|Mikołaja Száka]]<ref name='Szőcs_55'>Szőcs 2014, str. 55.</ref>. Miklós był także [[ispán]]em komitatu [[Csanád]] w 1213 r.<ref name='Zsoldos_146'>Zsoldos 2011, str. 146.</ref> oraz [[ispán]]em komitatu [[Bodrog]] w latach 1214–1215.<ref name='Zsoldos_142'>Zsoldos 2011, str. 142.</ref>
  
He was elected Palatine for the second time in 1213, replacing [[Bánk Bár-Kalán]], who had participated in the murder of [[Gertrude of Merania|Queen Gertrude]].<ref name='Zsoldos_17'>Zsoldos 2011, p. 17.</ref> Former archontological works written by historians Mór Wertner and Gyula Pauler, stated that the 1213–1214 period was the first palatinal term of Nicholas Szák.<ref name='Szőcs_55'>Szőcs 2014, p. 55.</ref> He was also ''ispán'' of [[Csanád County]] in 1213<ref name='Zsoldos_146'>Zsoldos 2011, p. 146.</ref> and ''ispán'' of [[Bodrog county|Bodrog County]] between 1214 and 1215.<ref name='Zsoldos_142'>Zsoldos 2011, p. 142.</ref>
+
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
  
==References==
+
==Źródła==
{{reflist|2}}
+
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  
==Sources==
+
* {{hu icon}} Szőcs, Tibor (2014). ''A nádori intézmény korai története, 1000–1342'' [''Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342'']. ''Subsidia ad historiam medii aevi Hungariae inquirendam'' Vol. 5., Budapest. ISBN 978-963-508-697-9.
* {{hu icon}} Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' ("The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days&nbsp;– A Biographical Encyclopedia") (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., Budapest; {{ISBN|963-547-085-1}}
 
* {{hu icon}} Szőcs, Tibor (2014). ''A nádori intézmény korai története, 1000–1342'' ("An Early History of the Palatinal Institution: 1000–1342"). ''Subsidia ad historiam medii aevi Hungariae inquirendam'' Vol. 5., Budapest; {{ISBN|978-963-508-697-9}}
 
* {{hu icon}} Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ("Secular Archontology of Hungary, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. {{ISBN|978-963-9627-38-3}}
 
  
{{s-start}}
+
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
{{s-off}}
+
 
{{succession box|title=[[Ban of Slavonia]]|before=[[Benedict, Palatine of Hungary|Benedict]]|years=1200|after=[[Martin Hont-Pázmány]]}}
+
|
{{succession box|title=[[Palatine of Hungary]]|before=[[Benedict, Palatine of Hungary|Benedict]]|years=1205|after=[[Mog, Palatine of Hungary|Mog]]}}
+
{{Urzędnik infobox
{{succession box|title=[[Judge royal]]|before=[[Marcellus Tétény]]|years=1208–1210|after=[[Marcellus Tétény]]}}
+
|urzędnik          = Miklós (węg.)<br>Mikołaj (pol.)
{{succession box|title=[[Palatine of Hungary]]|before=[[Bánk Bár-Kalán]]|years=1213–1214|after=[[Julius I Kán|Julius Kán]]}}
+
|imiona            =
{{s-end}}
+
|tytulatura        = Ban całej Slawonii<br>Palatyn Królestwa Węgier<br>Sędzia królewski
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
 
 +
|1. tytuł          = [[Ban całej Slawonii]]
 +
|1. od            = <small>(1) </small>1199, <small>(2) </small>1202
 +
|1. do            = <small>(1) </small>1199, <small>(2) </small>1202
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Anders]]<br><small>2. </small>[[Benedek]]
 +
|1. następca      = <small>1. </small>[[Benedek]]<br><small>2. </small>[[Hont-Pázmány Márton]]
 +
 
 +
|2. tytuł          = [[Palatyn Królestwa Węgier]]
 +
|2. od            = <small>(1) </small>1205, <small>(2) </small>1213
 +
|2. do            = <small>(1) </small>1205, <small>(2) </small>1214
 +
|2. powołanie      =  
 +
|2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Benedek]]<br><small>2. </small>[[Benedek]]
 +
|2. następca      = <small>1. </small>[[Mog]]<br><small>2. </small>[[Mog]]
 +
 
 +
|3. tytuł          = [[Sędzia królewski]]
 +
|3. od            = 1208
 +
|3. do            = 1210
 +
|3. powołanie      =
 +
|3. poprzednik    = [[Tétény Marcell]]
 +
|3. następca      = [[Tétény Marcell]]
 +
 
 +
|klan              =
 +
|ród              =
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      = węgierskie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]
 +
|data urodzenia    = data nieznana
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = po 1215
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            =
 +
|matka            =
 +
|rodzeństwo        =  
 +
|1. związek        = żona
 +
|1. związek z      = nieznana
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        = [[Miklós, syn Miklósa|Miklós]]
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
 
{{SORTUJ:Miklós}}
 
{{SORTUJ:Miklós}}
[[Category:13th-century Hungarian people]]
 
[[Category:Palatines of the Kingdom of Hungary]]
 
 
[[Category:Bans of Slavonia]]
 
[[Category:Date of birth unknown]]
 
[[Category:Date of death unknown]]
 
  
[[Kategoria:Sędziowie króla Węgier]]
+
[[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
 +
[[Kategoria:Ród nieznany]]
 +
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
[[Kategoria:Szybkie]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 19:24, 12 wrz 2020

Miklós (pol. Mikołaj) (* nieznana, † po 1215), węgierski szlachcic, wpływowy możnowładca, dwukrotnie służył jako palatyn podczas panowania króla Węgier Andrzeja II.

Pochodzenie

Jego pochodzenie jest niepewne: zgodnie z królewskim przywilejem wydanym w 1233 r. imiennik Miklósa, (syn Miklósa), który sprawował funkcję skarbnika królewskiego od 1231 do 1235 r. [1] W ten sposób wykluczono z absolutną pewnością, że palatyn Mikołaj był identyczny z Mikołajem Szákiem (?), Mikołajem Csákiem lub Mikołajem, bratem Mojsa I, którzy wszyscy byli w tym czasie baronami Andrzeja II [2].

Kariera

We współczesnych zapisach Miklós został po raz pierwszy wspomniany jako ban Slawonii w 1200 roku, gdy Andrzej, brat króla Emeryka, posiadał królewski tytuł księcia Slawonii, więc można założyć, że Miklós był lojalnym zwolennikiem Andrzeja, który kilka razy zbuntował się przeciwko rządom swego brata.[3] Według László Markó i dawnych prac archontologicznych Miklós służył także jako ispán komitatu Zala w latach 1199–1200[4], jednak historyk Attila Zsoldos odróżnia palatyna Miklósa od Mikołaja I z Siedmiogrodu, który był również banem Slawonii w 1199 roku i był, zdaniem Zsoldosa, ispánem kilku komitatów jako lojalny człowiek Emeryka.[5] Palatyn Miklós został wymieniony jako ispán na dworze księcia Andrzeja od 1200 do 1202.[4]

Miklós był pierwszym palatynem Andrzeja II, króla Węgier od 1205 r.[6] Poza tym pełnił również funkcję ispána komitatu Újvár w 1205 r.[7], następnie ispána komitatu Nyitra między 1205 a 1207[8], a na koniec ispána komitatu Szolnok w 1207 r.[9] W latach 1208–1210 pełnił funkcję sędziego królewskiego[10], i jednocześnie pełnił funkcje ispána komitatu Pozsony (1208 i 1211-1212)[11] i Keve (1208-1209 i 1209-1210).[12] W latach 1212–1213 był ispánem komitatu Sopron[13].

Po raz drugi został mianowany palatynem w 1213 r., zastępując Bána Bar-Kalána, który brał udział w zabójstwie królowej Gertrudy[14]. Wcześniejsze prace archontologiczne napisane przez historyków Móra Wertnera i Gyula Paulera dowodziły, że okres od 1213 do 1214 był pierwszym okresem sprawowania funkcji palatyna przez Mikołaja Száka[15]. Miklós był także ispánem komitatu Csanád w 1213 r.[16] oraz ispánem komitatu Bodrog w latach 1214–1215.[17]

Przypisy

  1. Zsoldos 2011, str. 334.
  2. Zsoldos 2011, str. 333.
  3. Zsoldos 2011, str. 42.
  4. 4,0 4,1 Markó 2006, str. 240.
  5. Zsoldos 2011, str. 332.
  6. Szőcs 2014, str. 249.
  7. Zsoldos 2011, str. 216.
  8. Zsoldos 2011, str. 174.
  9. Zsoldos 2011, str. 209.
  10. Zsoldos 2011, str. 28.
  11. Zsoldos 2011, p. 183.
  12. Zsoldos 2011, str. 161.
  13. Zsoldos 2011, str. 197.
  14. Zsoldos 2011, str. 17.
  15. Szőcs 2014, str. 55.
  16. Zsoldos 2011, str. 146.
  17. Zsoldos 2011, str. 142.

Źródła

  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  • (Po węgiersku) Szőcs, Tibor (2014). A nádori intézmény korai története, 1000–1342 [Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342]. Subsidia ad historiam medii aevi Hungariae inquirendam Vol. 5., Budapest. ISBN 978-963-508-697-9.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Miklós (węg.)
Mikołaj (pol.)

Ban całej Slawonii
Palatyn Królestwa Węgier
Sędzia królewski
Ban całej Slawonii
Okres (1) 1199, (2) 1202
Poprzednik 1. Anders
2. Benedek
Następca 1. Benedek
2. Hont-Pázmány Márton
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od (1) 1205, (2) 1213
do (1) 1205, (2) 1214
Poprzednik 1. Benedek
2. Benedek
Następca 1. Mog
2. Mog
Sędzia królewski
Okres od 1208
do 1210
Poprzednik Tétény Marcell
Następca Tétény Marcell
Dane biograficzne
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1215
Żona nieznana
Dzieci Miklós