Miklós (palatyn): Różnice pomiędzy wersjami
m (Zastępowanie tekstu - "skarbnik|" na "mistrz skarbu|") |
|||
| (Nie pokazano 40 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas,_Palatine_of_Hungary | + | [[Kategoria:0]] |
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas,_Palatine_of_Hungary | ||
| + | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicholas,_Palatine_of_Hungary&action=history | ||
| + | |nota = angielski | ||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | |-style="vertical-align:top;" | ||
| + | | | ||
| + | |||
| + | {{Redoslijed| | ||
| + | |poprzednik = [[Andres]] | ||
| + | |gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br>(1199) | ||
| + | |współrządzący = | ||
| + | |następca = [[Benedek]] | ||
| + | }} | ||
{{Redoslijed| | {{Redoslijed| | ||
| − | |poprzednik = [[ | + | |poprzednik = [[Benedek]] |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br>() | + | |gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br>(1202) |
|współrządzący = | |współrządzący = | ||
| − | |następca = [[ | + | |następca = [[Hont-Pázmány Márton]] |
}} | }} | ||
| Linia 28: | Linia 48: | ||
|następca = [[Mog]] | |następca = [[Mog]] | ||
}} | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | '''Miklós''' (pol. ''Mikołaj'') (* nieznana, † po 1215), węgierski szlachcic, wpływowy możnowładca, dwukrotnie służył jako palatyn podczas panowania króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]]. | ||
| + | |||
| + | == Pochodzenie == | ||
| + | |||
| + | Jego pochodzenie jest niepewne: zgodnie z królewskim przywilejem wydanym w 1233 r. imiennik [[Miklós, syn Miklósa|Miklósa, (syn Miklósa)]], który sprawował funkcję [[mistrz skarbu|skarbnika królewskiego]] od 1231 do 1235 r. <ref>Zsoldos 2011, str. 334.</ref> W ten sposób wykluczono z absolutną pewnością, że palatyn Mikołaj był identyczny z [[Szák Miklós|Mikołajem Szákiem (?)]], [[Csák Miklós|Mikołajem Csákiem]] lub Mikołajem, bratem [[I. Mojs|Mojsa I]], którzy wszyscy byli w tym czasie baronami Andrzeja II <ref>Zsoldos 2011, str. 333.</ref>. | ||
| + | |||
| + | == Kariera == | ||
| + | |||
| + | We współczesnych zapisach Miklós został po raz pierwszy wspomniany jako [[ban Slawonii]] w 1200 roku, gdy Andrzej, brat króla [[Emeryk]]a, posiadał królewski tytuł [[Książę Slawonii|księcia Slawonii]], więc można założyć, że Miklós był lojalnym zwolennikiem Andrzeja, który kilka razy zbuntował się przeciwko rządom swego brata.<ref name='Zsoldos_42'>Zsoldos 2011, str. 42.</ref> Według [[Markó László|László Markó]] i dawnych prac [[Archontologia|archontologicznych]] Miklós służył także jako [[ispán]] komitatu [[Zala]] w latach 1199–1200<ref name='Markó_240'>Markó 2006, str. 240.</ref>, jednak historyk [[Zsoldos Attila|Attila Zsoldos]] odróżnia palatyna Miklósa od [[I. Miklós|Mikołaja I z Siedmiogrodu]], który był również [[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]] w 1199 roku i był, zdaniem Zsoldosa, [[ispán]]em kilku komitatów jako lojalny człowiek Emeryka.<ref name='Zsoldos_332'>Zsoldos 2011, str. 332.</ref> Palatyn Miklós został wymieniony jako ''ispán'' na dworze księcia Andrzeja od 1200 do 1202.<ref name='Markó_240'/> | ||
| + | |||
| + | Miklós był pierwszym [[palatyn]]em Andrzeja II, króla Węgier od 1205 r.<ref name='Szőcs_249'>Szőcs 2014, str. 249.</ref> Poza tym pełnił również funkcję [[ispán]]a komitatu [[Újvár]] w 1205 r.<ref name='Zsoldos_216'>Zsoldos 2011, str. 216.</ref>, następnie [[ispán]]a komitatu [[Nyitra]] między 1205 a 1207<ref name='Zsoldos_174'>Zsoldos 2011, str. 174.</ref>, a na koniec [[ispán]]a komitatu [[Szolnok]] w 1207 r.<ref name='Zsoldos_209'>Zsoldos 2011, str. 209.</ref> W latach 1208–1210 pełnił funkcję [[sędzia|sędziego królewskiego]]<ref name='Zsoldos_28'>Zsoldos 2011, str. 28.</ref>, i jednocześnie pełnił funkcje [[ispán]]a komitatu [[Pozsony]] (1208 i 1211-1212)<ref name='Zsoldos_183'>Zsoldos 2011, p. 183.</ref> i [[Keve]] (1208-1209 i 1209-1210).<ref name='Zsoldos_161'>Zsoldos 2011, str. 161.</ref> W latach 1212–1213 był [[ispán]]em komitatu [[Sopron]]<ref name='Zsoldos_197'>Zsoldos 2011, str. 197.</ref>. | ||
| + | |||
| + | Po raz drugi został mianowany [[palatyn]]em w 1213 r., zastępując [[Bár-Kalán Bánk|Bána Bar-Kalána]], który brał udział w zabójstwie królowej [[Gertruda|Gertrudy]]<ref name='Zsoldos_17'>Zsoldos 2011, str. 17.</ref>. Wcześniejsze prace archontologiczne napisane przez historyków [[Wertner Mór|Móra Wertnera]] i [[Pauler Gyula|Gyula Paulera]] dowodziły, że okres od 1213 do 1214 był pierwszym okresem sprawowania funkcji palatyna przez [[Szák I. Miklós|Mikołaja Száka]]<ref name='Szőcs_55'>Szőcs 2014, str. 55.</ref>. Miklós był także [[ispán]]em komitatu [[Csanád]] w 1213 r.<ref name='Zsoldos_146'>Zsoldos 2011, str. 146.</ref> oraz [[ispán]]em komitatu [[Bodrog]] w latach 1214–1215.<ref name='Zsoldos_142'>Zsoldos 2011, str. 142.</ref> | ||
| + | |||
| + | ==Przypisy== | ||
| + | {{izvori}} | ||
| + | |||
| + | ==Źródła== | ||
| + | * Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1. | ||
| + | |||
| + | * {{hu icon}} Szőcs, Tibor (2014). ''A nádori intézmény korai története, 1000–1342'' [''Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342'']. ''Subsidia ad historiam medii aevi Hungariae inquirendam'' Vol. 5., Budapest. ISBN 978-963-508-697-9. | ||
| + | * Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3. | ||
| − | |||
| − | |||
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Miklós | + | |urzędnik = Miklós (węg.)<br>Mikołaj (pol.) |
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = Palatyn Królestwa Węgier<br>Sędzia królewski | + | |tytulatura = Ban całej Slawonii<br>Palatyn Królestwa Węgier<br>Sędzia królewski |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 44: | Linia 88: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = [[ | + | |
| − | |1. od = <small>(1) </small> | + | |1. tytuł = [[Ban całej Slawonii]] |
| − | |1. do = <small>(1) </small> | + | |1. od = <small>(1) </small>1199, <small>(2) </small>1202 |
| + | |1. do = <small>(1) </small>1199, <small>(2) </small>1202 | ||
|1. powołanie = | |1. powołanie = | ||
| − | |1. poprzednik = <small>1. </small>[[ | + | |1. poprzednik = <small>1. </small>[[Anders]]<br><small>2. </small>[[Benedek]] |
| − | |1. następca = <small>1. </small>[[ | + | |1. następca = <small>1. </small>[[Benedek]]<br><small>2. </small>[[Hont-Pázmány Márton]] |
| − | |2. tytuł = [[ | + | |2. tytuł = [[Palatyn Królestwa Węgier]] |
| − | |2. od = | + | |2. od = <small>(1) </small>1205, <small>(2) </small>1213 |
| − | |2. do = | + | |2. do = <small>(1) </small>1205, <small>(2) </small>1214 |
|2. powołanie = | |2. powołanie = | ||
| − | |2. poprzednik = [[ | + | |2. poprzednik = <small>1. </small>[[Benedek]]<br><small>2. </small>[[Benedek]] |
| − | |2. następca = [[ | + | |2. następca = <small>1. </small>[[Mog]]<br><small>2. </small>[[Mog]] |
| + | |3. tytuł = [[Sędzia królewski]] | ||
| + | |3. od = 1208 | ||
| + | |3. do = 1210 | ||
| + | |3. powołanie = | ||
| + | |3. poprzednik = [[Tétény Marcell]] | ||
| + | |3. następca = [[Tétény Marcell]] | ||
|klan = | |klan = | ||
| Linia 63: | Linia 114: | ||
|rodzina = | |rodzina = | ||
|pochodzenie = węgierskie | |pochodzenie = węgierskie | ||
| − | |państwo = [[Królestwo Węgier | + | |państwo = [[Królestwo Węgier]] |
|data urodzenia = data nieznana | |data urodzenia = data nieznana | ||
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
| Linia 77: | Linia 128: | ||
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
| − | |1. dzieci = [[Miklós | + | |1. dzieci = [[Miklós, syn Miklósa|Miklós]] |
|dokonania = | |dokonania = | ||
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
| Linia 85: | Linia 136: | ||
}} | }} | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{{SORTUJ:Miklós}} | {{SORTUJ:Miklós}} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | [[Kategoria:Sędziowie | + | [[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]] |
| + | [[Kategoria:Ród nieznany]] | ||
| + | [[Kategoria:Sędziowie królewscy]] | ||
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | ||
| + | [[Kategoria:Węgierscy szlachcice]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | [[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] |
| + | [[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]] | ||
| + | [[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data śmierci]] | ||
Aktualna wersja na dzień 19:24, 12 wrz 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Miklós (pol. Mikołaj) (* nieznana, † po 1215), węgierski szlachcic, wpływowy możnowładca, dwukrotnie służył jako palatyn podczas panowania króla Węgier Andrzeja II. Spis treściPochodzenieJego pochodzenie jest niepewne: zgodnie z królewskim przywilejem wydanym w 1233 r. imiennik Miklósa, (syn Miklósa), który sprawował funkcję skarbnika królewskiego od 1231 do 1235 r. [1] W ten sposób wykluczono z absolutną pewnością, że palatyn Mikołaj był identyczny z Mikołajem Szákiem (?), Mikołajem Csákiem lub Mikołajem, bratem Mojsa I, którzy wszyscy byli w tym czasie baronami Andrzeja II [2]. KarieraWe współczesnych zapisach Miklós został po raz pierwszy wspomniany jako ban Slawonii w 1200 roku, gdy Andrzej, brat króla Emeryka, posiadał królewski tytuł księcia Slawonii, więc można założyć, że Miklós był lojalnym zwolennikiem Andrzeja, który kilka razy zbuntował się przeciwko rządom swego brata.[3] Według László Markó i dawnych prac archontologicznych Miklós służył także jako ispán komitatu Zala w latach 1199–1200[4], jednak historyk Attila Zsoldos odróżnia palatyna Miklósa od Mikołaja I z Siedmiogrodu, który był również banem Slawonii w 1199 roku i był, zdaniem Zsoldosa, ispánem kilku komitatów jako lojalny człowiek Emeryka.[5] Palatyn Miklós został wymieniony jako ispán na dworze księcia Andrzeja od 1200 do 1202.[4] Miklós był pierwszym palatynem Andrzeja II, króla Węgier od 1205 r.[6] Poza tym pełnił również funkcję ispána komitatu Újvár w 1205 r.[7], następnie ispána komitatu Nyitra między 1205 a 1207[8], a na koniec ispána komitatu Szolnok w 1207 r.[9] W latach 1208–1210 pełnił funkcję sędziego królewskiego[10], i jednocześnie pełnił funkcje ispána komitatu Pozsony (1208 i 1211-1212)[11] i Keve (1208-1209 i 1209-1210).[12] W latach 1212–1213 był ispánem komitatu Sopron[13]. Po raz drugi został mianowany palatynem w 1213 r., zastępując Bána Bar-Kalána, który brał udział w zabójstwie królowej Gertrudy[14]. Wcześniejsze prace archontologiczne napisane przez historyków Móra Wertnera i Gyula Paulera dowodziły, że okres od 1213 do 1214 był pierwszym okresem sprawowania funkcji palatyna przez Mikołaja Száka[15]. Miklós był także ispánem komitatu Csanád w 1213 r.[16] oraz ispánem komitatu Bodrog w latach 1214–1215.[17] Przypisy
Źródła
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||