Mistrz skarbu: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 41: | Linia 41: | ||
Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. [[Palatyn]] lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie [https://hr.wikipedia.org/wiki/Sud_sedmorice Rady Siedmiu]. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.<ref name="Fogalomtár"/> | Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. [[Palatyn]] lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie [https://hr.wikipedia.org/wiki/Sud_sedmorice Rady Siedmiu]. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.<ref name="Fogalomtár"/> | ||
| − | + | == Czasy Arpadów == | |
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | {| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | ||
| Linia 182: | Linia 182: | ||
D1. '''[[Hahót Jakab]]''', Királynéi '''[[tárnokmester]]''', (fl. 1267-1301, +before 1309; m.Anna (fl. 1296-1309), dau.of László N | D1. '''[[Hahót Jakab]]''', Királynéi '''[[tárnokmester]]''', (fl. 1267-1301, +before 1309; m.Anna (fl. 1296-1309), dau.of László N | ||
| − | + | == Czasy Andegawenów == | |
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | {| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | ||
! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small> | ! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small> | ||
| Linia 300: | Linia 300: | ||
* B3 '''[[Bebek György]]''' de Vámos, Tárnokmester, (fl. 1330-90, +before 5.5.1390 | * B3 '''[[Bebek György]]''' de Vámos, Tárnokmester, (fl. 1330-90, +before 5.5.1390 | ||
* C1 '''[[Bebek László]]''', Királynéi [[tárnokmester]], (fl. 1370-1403, +before 22.1.1404 | * C1 '''[[Bebek László]]''', Királynéi [[tárnokmester]], (fl. 1370-1403, +before 22.1.1404 | ||
| − | * C1 '''[[Bebek I. Imre]]''' [[Tárnokmester]], Főispán of Torna, Sáros, Szepes, Bereg, Liptó, Turóc and Borsod, (fl. 1370-95 | + | * C1 '''[[Bebek I. Imre]]''' [[Tárnokmester]], Főispán of Torna, Sáros, Szepes, Bereg, Liptó, Turóc and Borsod, (fl. 1370-95) |
| − | |||
| − | === XV wiek | + | == Királynéi tárnokmesterek == |
| + | |||
| + | == Anjou-kor (királynéi) == | ||
| + | |||
| + | {| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | ||
| + | ! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small> | ||
| + | ! width="12%" | Okres | ||
| + | ! width="12%" | Monarcha<br /><small>(Lata panowania)</small> | ||
| + | ! width="30%" | Uwagi | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Rátót László]] | ||
| + | | 1302<ref name="Markó"/> | ||
| + | | | ||
| + | | [[Rátót]] | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Rátót Domokos]] | ||
| + | | 1313–1314<ref name="Korai magyar"/> (1302<ref name="Markó"/>) | ||
| + | | | ||
| + | | [[Rátót]], Porc István fia, a [[Pásztói]] őse | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Szécsényi Tamás]] | ||
| + | | 1320–1321<ref name="Markó"/> | ||
| + | | | ||
| + | | [[Szécsényi]] | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Drugeth Fülöp]] | ||
| + | | 1321–1323<ref name="Markó"/> | ||
| + | | | ||
| + | | [[Drugeth]] | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Ákos Mikcs]] | ||
| + | | 1323–1326<ref name="Markó"/> | ||
| + | | | ||
| + | | [[Ákos]] | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Babonić János]] | ||
| + | | 1326–1333<ref name="Markó"/> | ||
| + | | | ||
| + | | [[Babonić]], Vodicsai Babonjeg fia | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Rátót Olivér]] | ||
| + | | | ||
| + | | | ||
| + | | [[Rátót]] | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Lackfi András]] | ||
| + | | 1355-56 | ||
| + | | [[I. Lajos]] król | ||
| + | | [[Lackfi]] | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Bebek István]] | ||
| + | | 1359–1360 | ||
| + | | [[I. Lajos]] król | ||
| + | | [[Bebek]] | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Bebek György]] | ||
| + | | 1362-89 | ||
| + | | [[I. Lajos]] król | ||
| + | | [[Bebek]] | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Bebek Imre]] | ||
| + | | [[1393]]–[[1395]] | ||
| + | | [[Zsigmond]] król | ||
| + | | [[Bebek]] | ||
| + | |- | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | == XV wiek == | ||
{{Redoslijed| | {{Redoslijed| | ||
| Linia 320: | Linia 386: | ||
}} | }} | ||
| − | + | == XVI wiek == | |
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | {| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | ||
| Linia 355: | Linia 421: | ||
* G4. '''[[Rozgonyi Rénold]]''', Tárnokmester, +1472; 1m: Dorottya Garai (fl. 1434-43); 2m: Elizabeth von Maynberg | * G4. '''[[Rozgonyi Rénold]]''', Tárnokmester, +1472; 1m: Dorottya Garai (fl. 1434-43); 2m: Elizabeth von Maynberg | ||
| − | + | == Nowa era == | |
''Tavernicorum regalium magistri'', ''Königliche Ober–Schatzmeister''<ref name="Fallenbüchl főméltóságai">Fallenbüchl, Zoltán. ''Magyarország főméltóságai''. Maecenas (1988). ISBN 963-02-5536-7</ref> | ''Tavernicorum regalium magistri'', ''Königliche Ober–Schatzmeister''<ref name="Fallenbüchl főméltóságai">Fallenbüchl, Zoltán. ''Magyarország főméltóságai''. Maecenas (1988). ISBN 963-02-5536-7</ref> | ||
| Linia 544: | Linia 610: | ||
| 1842. január 12 – 1848 | | 1842. január 12 – 1848 | ||
| buzini gróf; [[Keglevich]] | | buzini gróf; [[Keglevich]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
|- | |- | ||
|} | |} | ||
Wersja z 15:30, 28 gru 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Mistrz skarbu (magister tavernicorum regalium[1]) lub wódz főtárnok (camerarius) to jeden z dostojników baronialnych, początkowo nadzorca dworów królewskich, zarządca jego finansów, kustosz jego skarbów. Pod koniec średniowiecza stopniowo przekształcił się w urząd sędziowski, który w XII wieku stał się niefunkcjonalną funkcją. Stanowisko wzorowane było na samej frankońskiej organizacji państwowej z czasów powstania państwa, w krajach sąsiednich, w Europie Środkowo-Wschodniej, nazywane było camerarius[2]. Spis treściRola ekonomicznaNiestety dokumnety króla I. Istvána ledwo wspominają o jednym lub dwóch dostojnikach, o godnościach dworskich wiemy tylko z statutu Tihany. Zarządzającym dochodami królewskimi był naczelny főtárnok (camerarius), który stał na czele Tárnok organizacji dworskiej. Zarządzał "kamaráját", dlatego później főkamarás „komnatą” króla, więc później nazwano ją główną komnatą.[3] Po raz pierwszy został wymieniony w 1148 r. jako prezes izby królewskiej királyi kamara elnöke (presidens camere regie), następnie w 1198 r. I kilkakrotnie później posiadał tytuł mistrza komnat kamarások mestere (magister cubiculariorum). Po raz pierwszy pojawił się w 1214 roku jako tárnokmester (magister tavarnicorum). Początkowo palatyn kierujący dworem nie był już w stanie wykonywać wszystkich swoich obowiązków i potrzebni byli nowi dygnitarze specjalizujący się w niektórych zadaniach[4]. Około 1200 r. dochody majątków królewskich zaczęły tracić na znaczeniu. Odtąd tárnokmester steward zarządzał innymi dochodami skarbowymi (królewskie, królewskie podatki miejskie itp.).[5] Dénes, jeden z mistrzów początku XIII wieku, syn (m) strąka, odegrał ważną rolę w kształtowaniu nowej polityki gospodarczej opartej na dochodach pieniężnych.[6] Reformy Karola Roberta znacznie zwiększyły jego rolę w pierwszej połowie XIV wieku[7], kiedy był on już szefem finansów publicznych, faktycznym kierownikiem polityki finansowej i gospodarczej oraz głównym organem administracyjnym i sądowniczym powiązanych organizacji. Obejmował również dobra koronne i pozostałe folwarki zamkowe. W jego działalności gospodarczej pomagał mu porucznik i generał porucznik. W drugiej połowie XIV w. obowiązki gospodarcze stopniowo, ostatecznie całkowicie, przejmował jego zastępca, kincstartó (thesaurarius).[5][6] Rola sądowaW grupie wolnych miast królewskich, tzw. miastach dworu królewskiego mistrz królewski osądzał Budę jeszcze przed 1376 r., ale w tym czasie nawet palatyn i sędzia kraju byli w stanie rozpatrywać ich sprawy. W wyniku reform Ludwika Wielkiego w latach 1376–1378 oddzielny sędzia sądu miejskiego, zachowując swój urząd sędziego, działał po 1378 r., gdy funkcję sędziego wspierał sędzia i notariusz.[6] W sprawach cywilnych miast miast królewskich odwołanie musiało zostać złożone na dworze królewskim u prezydentów cywilnych. W XV wieku Buda, Bratysława, Trnawa, Sopron, Koszyce, Preszów i Bardiów składały się z miast pogańskich. Jeszcze zanim Mohács dołączył do nich Pest, a ich liczba stale rosła, szczególnie w XVI-XVII wieku. wieku. W 1848 r. Było ich 28. Podczas okupacji tureckiej królewskie krzesło znajdowało się w Bratysławie[5]. Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. Palatyn lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie Rady Siedmiu. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.[5] Czasy ArpadówÁkos I. Mojs 1291 D1. Hahót Jakab, Királynéi tárnokmester, (fl. 1267-1301, +before 1309; m.Anna (fl. 1296-1309), dau.of László N Czasy Andegawenów
Királynéi tárnokmesterekAnjou-kor (királynéi)
XV wiek
XVI wiek
Nowa eraTavernicorum regalium magistri, Königliche Ober–Schatzmeister[9]
Kapcsolódó szócikkekA magyar uralkodó osztály
Przypisy
További információk
|