Banowie Dalmacji i Chorwacji: Różnice pomiędzy wersjami

Wersja z 11:20, 30 sty 2021

Strona	Autorzy	Nota
[13]	[14]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Od 1225 do 1476 r. obowiązywały równoległe banaty: Chorwacji i Dalmacji oraz „Całej Slawonii”. Poniżej znajduje się lista tych pierwszych, te drugie są wymienione w artykule Banowie Slawonii. W okresie rozdzielnia tytułów kilka osób posiadało oba tytuły łącznie, co wskazano w uwagach.

Po śmierci króla Węgier Ludwika I jego tron objęła córka Maria, co kwestionowali zarówno Karol III i Władysław Neapolitański twierdząc, że są królami Węgier. Wybuchła wojna między siłami lojalnymi wobec Maryi, a później jej męża i następcy Zygmunta Luksemburskiego, a tymi lojalnymi wobec Władysława.

W tym czasie Zygmunt mianował Mikołaja II Garaia (który był również hrabią palatynem) banem Chorwacji i Dalmacji w 1392 r.,Butko Kurjaković w 1394 r., a następnie ponownie Garai w okresie od 1394 r. do 1397 r. Mikołaj II Garai również był w tym czasie banem Slawonii, a po nim Ladislav Grđevački (1402–1404), Pál Besenyő (1404), Pavao Peć (1404–1406), Hermann II z Celje (1406–1408).

Z kolei Władysław ustanowił własnych banów, w tym Hrvoje Vukčić Hrvatinić. W 1409 r. Ta dynastyczna walka została zakończona z chwilą, gdy Władysław sprzedał swoje prawa do Dalmacji Republice Weneckiej za 100 000 florenów^[1].

Lista banów

XIII wiek

Portret	Nazwisko (Urodziny–Śmierć)	Początek	Koniec	Uwagi	Monarcha (Lata panowania)
	Voinc^[2] Vojink^[3]	1225		ban Pobrzeża	II. András 90x90px (Andrzej II) (1205–1235)
	Valeginus Valegin	1226			II. András 90x90px (Andrzej II) (1205–1235)
	Vacat	1227	1242
	Vodicsai II. István ?? Stjepan II. Babonić	1243	1251/59 ?^[4]	ban Pobrzeża	Béla IV 90x90px (Bela IV) (1235–1270)
	Butheco Butko	1259		ban Pobrzeża
	Vacat	1260	1262
??	István z Klis ? Stjepan z Klisa^[5]	1263	1266
	Vacat	1267	1272
??	Mór YYY	1273		ban Pobrzeża	IV. László Kun 90x90px (Władysław IV Kumańczyk) (1272–1290)
	Vacat	1274			IV. László Kun 90x90px (Władysław IV Kumańczyk) (1272–1290)
	Gutkeled II. István^[6] Stjepan II. Gut-Keled	1275		Son of Amadeus Aba // Nicholas of Gacka
	Vacat	1276	1277
	Šubić Pál Pavao I. Šubić Bribirski	1278/90 ?	1300/12		III. András 90x90px (Andrzej III) (1290–1301) I. Károly Róbert 90x90px (Karol I Robert) (1301–1342)

B1. [[Maróti Endre Németi, Bán of Croatia, † 1289/92

XIV wiek

Portret	Nazwisko (Urodziny–Śmierć)	Początek	Koniec	Uwagi	Monarcha (Lata panowania)
	Šubić Mladen Mladen II. Šubić Bribirski	1310	1322		III. András 90x90px (Andrzej III) (1290–1301) I. Károly Róbert 90x90px (Karol I Robert) (1301–1342)
	Babonić I. János Ivan I. Babonić (†1334)	1322	1323	Także Ban Slavonii (1316–22)
	Vacat	1324	1344
	Hahót Lendvai Miklós Nikola I. Bánffy	1345	1346
	Szécsi I. Miklós Nikola I. Széchy ??	1346	1349
	Ugali Pál Pavao Ugal	1350		István ??
	Vacat	1350 a może ci następni ?	1356
??	Lackfi I. István Stjepan I. Lacković	1350	1352		I. Lajos 90x90px (Ludwik Wielki) (1342–1383)
??	Hahót Lendvai Miklós Nikola I. Bánffy	1353	1356
	Csúz János Csúz Johann Ivan Ćuz	1357	1358
	Szécsi I. Miklós Nikola I. Széchy	1358	1366	Także Ban Slavonii (1346–49, 1366–68, 1372–73)[3]
?? równolegle ??	Kanizsai I. István Stjepan I. Kaniški	1362	1366
?? równolegle ??	'Szécsi I. Miklós Nikola I. Széchy ??	1366	1368
	Szécsényi Kónya Konja Széchényi	1366	1367
	Lackfi I. Imre Emerik I. Lacković	1367	1368
	Meggyesi Simon Šimun Mauricijev //Simon Mauritius of Pok	1369	1371
	Lackfi II. István Stjepan II. Lacković	1371	1372
	Vacat	1373	1373
90x90px	II. Károly Karlo II. Drački	1371 ?? równolegle ??	1376 ?	^[7]
	Szécsi I. Miklós Nikola I. Széchy	1374	1380	Drugi raz // 1377-1380^[8]
	Bebek I. Imre Emerik I. Bubek	1380	1383
	Lackfi II. István Stjepan II. Lacković	1383	1384	Drugi raz	I. Mária Anjou 90x90px (Maria I) (1382–1395)
	Szentgyörgyi Tamás Toma od Sv. Jurja	1384	1385		II. Károly Kis 90x90px (Karol II) (1385–1386)
	Garai I. Miklós YYY	1385 ???	1386
ENG	Ivan Paližna	1385	1386	Co-ruled with relative Ivan Anjou Horvat (1385–1387). Also at the time the Ban of Slavonia.
?? NIE	XXX Ivan od Paližne ??	1385/ 86 ??	1386/ 91 ??	razem z Ivanem Horvat. Także Ban Slavonii.
	Cudar Péter YYY	1365 1386	1387
	Lackfi II. István Stjepan II. Lacković	1387	Trzeci raz		I. Mária Anjou 90x90px (Maria I) (1382–1395)
?? NIE	Horváti János Ivan Horvat Anjou	1385	1386	Co-ruled z Ivanem od Paližne.
	Losonci I. László Ladislav I. od Lučenca	1387		ifjabb, Tomaj nemzetség), szlavón bán (1387–89)[3]		Zsigmond Luxemburgi 90x90px (Zygmunt Luksemburski) (1387–1437)
	Losonci II. Dénes Dionizij II. od Lučenca	1387	1389
ENG	Ivan Paližna	1389		Second term. Also at the time the Ban of Slavonia.
	Vacat	1390
NIE	Horváti János Ivan Horvat Anjou	1389	1392	Ivan Horvat 1389. – 1392. / Vuk Vukčić Hrvatinić 1391. – 1394. ??
?? NIE a może tak	Frankapan V. Ivan Ivan V. Krčki ??	1391	1393
nowe	Bebek Detre YYY	1391	1392
	Vacat	1393
	Korbáviai Budiszló – Gušić Butko Kurjaković	1394
	Garai II. Miklós Nikola II. Gorjanski	1394	1402	Powtórnie
lub ENG	Nicholas II Garai	1395	1397		Charles II 90x90px (1385–1386)

XV wiek

Portret	Nazwisko (Urodziny–Śmierć)	Początek	Koniec	Uwagi	Monarcha (Lata panowania)
??	Albeni Eberhard YYY	1402			Zsigmond Luxemburgi 90x90px (Zygmunt Luksemburski) (1387–1437)
??	Fáncs László Ladislav Grđevački	1402	1404	Także Ban Slavonii (1402–04).
??	Besenyő Pál Pavao Bessenyö	1404	1404	Także Ban Slavonii (1402–06).
??	Pécsi Pál Pavao Pecz	1404	1406	Także Ban Slavonii (1404–06).
??	Cillei II. Hermann Herman II. Celjski	1406	1408 14007^[9]	Także Ban Slavonii (1406-07, 1423-35)
	Korbáviai Károly Karlo Kurjaković	1409 1408^[10]	1411 1409^[11]	Tylko ban Chorwacji^[12]
ENG	Hrvoje Vukčić Hrvatinić	1409	1410
NIE	XXX Ivan Kurjaković	1410	1411
NIE	XXX Pavao Kurjaković	1410	1411	Co-ruled z Ivanem Kurjaković'em.
	Albeni Péter (Medvei Péter) Petar de Alben	1412 1411 1412^[13]	1419 1414 1413^[14]
	Albeni János (Medvei János) ???	1414	1419	???
	Nelipčić János Ivani Nelipčić^[15] ???	1419
	Nagymihályi Albert Albert de Ungh^[16]	1419	1426
	Frangepán IV. Miklós Nikola IV. Frankapan	1426	1432	Syn bana Ivana Frankopana
NIE ??	Frangepán VI. János Ivan VI. Frankapan	1434	1436	Razem z Frangepánem III. Istvánem/Stjepan III. Frankapan
	Frangepán III. István Stjepan III. Frankapan	1433 1434^[17]	1437	Razem z Frangepánem VI. Jánosem/Ivanem VI. Frankapanem
	Tallóci Péter Petar Talovac	1436 1438^[18]	1452/53 ??		Albert Habsburg 90x90px (Albrecht I) (1437–1439) I. Ulászló Várnai 90x90px Władysław I (1440–1444)
nowy	Tallóci Matkó Petar Talovac	1436	1445
??	Székely János YYY	1446	1448	Także Ban Slavonii (1446–48)[3]	V. László Utószülött 90x90px (Władysław Pogrobowiec) (1444–1457)
??	Tallóci Frank YYY	1446	1448	Także Ban Slavonii (1446–48)[3]
	Hunyadi László Ladislav Hunjadi	1453	16 marca 1457 ??
	wakat	1453	1458
??	Újlaki V. Miklós Nikola V. Iločki	1457	1463	Także Ban Slavonii (1457–1463)
??	Sperancsics Pál Pavao Špirančić	1459	1463		I. Mátyás 90x90px (Maciej I) (1458–1490)
	Szobi Péter YYY	1459	1463
nowe	Horvát Pál YYY	1459	1463
nowe	Dombai Miklós YYY	1462
NIE	Frangepán III. István Stjepan III. Frankapan	1463	1464	Razem z Sperancsics Pálem
	Szapolyai Imre Emerik Zapolja	1463 1464^[19]	1465	Także Ban Slavonii (1464–66)[3]
	Szobi Péter YYY	1465	1466
	Disznósi László YYY	1465	1466
??	Túz János Ivan Thuz od Laka	1466	1468 1467^[20]	Także Ban Slavonii (1466–70) [3]
	wakat	1469
	Magyar Balázs Blaž Podmanicki	1470	1472	Także Ban Slavonii (1470–71, 1483) [3]
nowy	Horvát Damján Damjan Horvat od Litve	1470	1472 1473^[21]	Także Ban Slavonii (1471–73) [3]
	De Surdis János YYY	1472		szlavón helytartó (1471–72)
	wakat	1473	1474
nowy	Dánfi Adrás YYY	1475	1476
	wakat	1477	1482
nowe	Magyar Balázs Blaž Podmanicki	1483
	wakat	1484	1489
nowe	Egevári Lászlo YYY	1490	1493
	wakat	1494	1497
nowe	Kanizsai György YYY	1498	1500

Źródło

Przypisy

↑ Dragutin Pavličević: Historia Chorwacji. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004. ISBN 83-232-1357-7.
↑ Pisownia węgierska
↑ Pisownia chorwacka
↑ Data niepewna
↑ Wersja chorwacka nienana
↑ Pisownia węgierska nieznana
↑ [1]
↑ [2]
↑ [3]
↑ [4]
↑ [5]
↑ Genealogia
↑ [6]
↑ [7]
↑ Nelipčići
↑ Albert de Ungh
↑ [8]
↑ [9]
↑ [10]
↑ [11]
↑ [12]

[1] Dragutin Pavličević: Historia Chorwacji. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004. ISBN 83-232-1357-7.

[2] Pisownia węgierska

[3] Pisownia chorwacka

[4] Data niepewna

[5] Wersja chorwacka nienana

[6] Pisownia węgierska nieznana

[7] [1]

[8] [2]

[9] [3]

[10] [4]

[11] [5]

[12] Genealogia

[13] [6]

[14] [7]

[15] Nelipčići

[16] Albert de Ungh

[17] [8]

[18] [9]

[19] [10]

[20] [11]

[21] [12]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 |}
-Od 1225 do 1476 r. obowiązywały równoległe Banaty: Chorwacji i Dalmacji oraz „Całej Slawonii”. Poniżej znajduje się lista tych pierwszych, te drugie są wymienione w artykule [[Banowie Slawonii]]. W okresie oddzielnych tytułów Bana kilka osób posiadało oba tytuły, co wskazano w uwagach.
+Od 1225 do 1476 r. obowiązywały równoległe banaty: ''Chorwacji i Dalmacji'' oraz „''Całej Slawonii''”. Poniżej znajduje się lista tych pierwszych, te drugie są wymienione w artykule ''[[Banowie Slawonii]]''. W okresie rozdzielnia tytułów kilka osób posiadało oba tytuły łącznie, co wskazano w uwagach.
-Po śmierci króla Węgier [[I. Lajos|Ludwika I]] jego tron objęła córka [[I. Mária|Maria]], co kwestionowali zarówno [[Karol III]] i [[Władysław Neapolitański[[ twierdząc, że są [[królami Węgier|Władcy Węgier]]. Wybuchła wojna między siłami lojalnymi wobec Maryi, a później jej męża i następcy [[Zygmunta Luksemburskiego]], a tymi lojalnymi wobec Władysława.
+Po śmierci króla Węgier [[I. Lajos|Ludwika I]] jego tron objęła córka [[I. Mária|Maria]], co kwestionowali zarówno [[Karol III]] i [[Władysław Neapolitański]] twierdząc, że są [[Władcy Węgier|królami Węgier]]. Wybuchła wojna między siłami lojalnymi wobec Maryi, a później jej męża i następcy [[Zygmunt|Zygmunta Luksemburskiego]], a tymi lojalnymi wobec Władysława.
-W tym czasie Zygmunt mianował [[Mikołaja Garai]] (który był również hrabią [[palatynem]]) Banem Chorwacji i Dalmacji w 1392 r., Butko Kurjaković w 1394 r., a następnie ponownie Garai w okresie od 1394 r. Do 1397 r. Mikołaj II Garai również był w tym czasie Banem Slawonii, a po nim Ladislav Grđevački (1402–1404), Paul Besenyő (1404), Pavao Peć (1404–1406), [[Hermann II z Celje]] (1406–1408).
+W tym czasie Zygmunt mianował [[Garai II. Miklós|Mikołaja II Garaia]] (który był również hrabią [[palatyn]]em) banem Chorwacji i Dalmacji w 1392 r.,[[Butko Kurjaković]] w 1394 r., a następnie ponownie Garai w okresie od 1394 r. do 1397 r. Mikołaj II Garai również był w tym czasie banem Slawonii, a po nim [[Ladislav Grđevački]] (1402–1404), [[Besenyő Pál|Pál Besenyő]] (1404), [[Pécsi Pál|Pavao Peć]] (1404–1406), [[Cillei II. Hermann|Hermann II z Celje]] (1406–1408).
-Z kolei Władysław ustanowił własnych banów, w tym [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]]. W 1409 r. Ta dynastyczna walka została zakończona z chwilą, gdy Władysław sprzedał swoje prawa do Dalmacji [[Republice Weneckiej]] za 100 000 złotych<ref>Dragutin Pavličević: ''Historia Chorwacji''. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004. ISBN 83-232-1357-7.</ref>.
+Z kolei Władysław ustanowił własnych banów, w tym [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]]. W 1409 r. Ta dynastyczna walka została zakończona z chwilą, gdy Władysław sprzedał swoje prawa do Dalmacji [[Wenecja|Republice Weneckiej]] za 100 000 florenów<ref>Dragutin Pavličević: ''Historia Chorwacji''. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004. ISBN 83-232-1357-7.</ref>.
-=== Lista banów ==
+=== Lista banów ===
 == XIII wiek ==

Banowie Dalmacji i Chorwacji: Różnice pomiędzy wersjami

Wersja z 11:20, 30 sty 2021

Spis treści

Lista banów

XIII wiek

XIV wiek

XV wiek

Źródło

Przypisy

Menu nawigacyjne

Narzędzia osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Więcej

Szukaj

Nawigacja

Narzędzia