Mistrz skarbu: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 15 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1lista]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 41: | Linia 41: | ||
Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. [[Palatyn]] lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie [https://hr.wikipedia.org/wiki/Sud_sedmorice Rady Siedmiu]. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.<ref name="Fogalomtár"/> | Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. [[Palatyn]] lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie [https://hr.wikipedia.org/wiki/Sud_sedmorice Rady Siedmiu]. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.<ref name="Fogalomtár"/> | ||
| − | == | + | == <big><big>'''Lista mistrzów skarbu'''</big></big> == |
| − | == Czasy Arpadów == | + | === Czasy Arpadów === |
* '''[[Ákos I. Mojs]]''' 1291 | * '''[[Ákos I. Mojs]]''' 1291 | ||
| Linia 182: | Linia 182: | ||
|} | |} | ||
| − | == Czasy Andegawenów == | + | === Czasy Andegawenów === |
| + | |||
| + | * B2 '''[[Domoszlói Péter]]''' († 1320) | ||
| + | * B3 '''[[Bebek György]]''' ''de Vámos'' († przed 5.5.1390)(fl. 1330-90) | ||
| + | * C1 '''[[Bebek I. Imre]]''' [[Tárnokmester]], ''[[főispán]]'' komitatów: Torna, Sáros, Szepes, Bereg, Liptó, Turóc i Borsod, (fl. 1370-95) | ||
| + | |||
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | {| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | ||
! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small> | ! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small> | ||
| Linia 202: | Linia 207: | ||
| 1307–1309<ref name="Korai magyar"/> | | 1307–1309<ref name="Korai magyar"/> | ||
|rowspan="6"| [[I. Károly|I. Károly]] | |rowspan="6"| [[I. Károly|I. Károly]] | ||
| − | | [[Csák]] | + | | [[Csák]], gałaź [[Újlaki]] |
|- | |- | ||
| [[Csák III. Máté]] | | [[Csák III. Máté]] | ||
| 1310–1311<ref name="Korai magyar"/> | | 1310–1311<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | [[Csák]] | + | | [[Csák]] gałąż [[Trencséni]] |
|- | |- | ||
| [[Kőszegi III. Miklós]] | | [[Kőszegi III. Miklós]] | ||
| Linia 243: | Linia 248: | ||
| [[Tót Lőrinc]] | | [[Tót Lőrinc]] | ||
| 1344–1346<ref name="Korai magyar"/> | | 1344–1346<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | [[Kont Miklós]] | + | | ojciec [[Kont Miklós|Miklósa Konta]] |
|- | |- | ||
| [[Paksi Olivér]] (pierwszy raz) | | [[Paksi Olivér]] (pierwszy raz) | ||
| Linia 255: | Linia 260: | ||
| [[Pomázi Cikó]] | | [[Pomázi Cikó]] | ||
| 1353–1359<ref name="Korai magyar"/> | | 1353–1359<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | | + | | |
|- | |- | ||
| [[Paksi Olivér]] (drugi raz) | | [[Paksi Olivér]] (drugi raz) | ||
| 1359–1360<ref name="Korai magyar"/> | | 1359–1360<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | | + | | [[Bebek II. István]] ''de Pelsőc'' († przed 23.6.1369), '''[[mistrz skarbu]]''' (1359-60) |
|- | |- | ||
| [[Zsámboki János|Zsámboki János]] (pierwszy raz) | | [[Zsámboki János|Zsámboki János]] (pierwszy raz) | ||
| 1360–1371<ref name="Korai magyar"/> | | 1360–1371<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | | + | | '''[[Kanizsai I. Miklós]]''' [[mistrz skarbu]] '''(1367–1404)''' |
|- | |- | ||
| [[Dunajeci János]] | | [[Dunajeci János]] | ||
| Linia 271: | Linia 276: | ||
| [[Zsámboki János|Zsámboki János]] (drugi raz) | | [[Zsámboki János|Zsámboki János]] (drugi raz) | ||
| 1373–1376<ref name="Korai magyar"/> | | 1373–1376<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | | + | | młodszy ? |
|- | |- | ||
| [[Szepesi Jakab]] | | [[Szepesi Jakab]] | ||
| Linia 283: | Linia 288: | ||
| [[Zámbó Miklós]] (pierwszy raz) | | [[Zámbó Miklós]] (pierwszy raz) | ||
| 1382–1384<ref name="Korai magyar"/> | | 1382–1384<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | |rowspan="2"| [[ | + | |rowspan="2"| [[I. Mária|Mária]] |
| | | | ||
|- | |- | ||
| Linia 297: | Linia 302: | ||
|} | |} | ||
| − | + | [[Szécsi Frank]] - [[Skarbnik królewski]] (1394-1396) | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | === Czasy królów elekcyjnych === | |
| − | == | + | * '''[[Karlo Kurjaković]]''' [[Tárnokmester]] (1408), |
| − | + | * '''[[Serkei Dezső]]''' († 1415) | |
| − | + | * '''[[Kórógyi Fülpös]]''', [[Tárnokmester]], +1432/33 | |
| − | + | * '''[[Rozgonyi I. János]]''', [[Tárnokmester]] (magister tavernicorum), +ca 1438 | |
| − | + | * '''[[Országh I. János]]''' ''de Guth'', [[Tárnokmester]], +1457 | |
| − | + | * '''[[Rozgonyi Rénold]]''', [[Tárnokmester]], +1472 | |
| − | + | * '''[[Hédervári VI. Miklós]]''' († 1492÷93), mistrz skarbu (magister tavernicorum) | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | {| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | ||
| Linia 344: | Linia 336: | ||
|} | |} | ||
| + | == XVI wiek == | ||
| − | + | === Nowa era === | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | == Nowa era == | ||
''Tavernicorum regalium magistri'', ''Königliche Ober–Schatzmeister''<ref name="Fallenbüchl főméltóságai">Fallenbüchl, Zoltán. ''Magyarország főméltóságai''. Maecenas (1988). ISBN 963-02-5536-7</ref> | ''Tavernicorum regalium magistri'', ''Königliche Ober–Schatzmeister''<ref name="Fallenbüchl főméltóságai">Fallenbüchl, Zoltán. ''Magyarország főméltóságai''. Maecenas (1988). ISBN 963-02-5536-7</ref> | ||
| Linia 367: | Linia 351: | ||
| 1523–1527 | | 1523–1527 | ||
|rowspan="1"| [[II. Lajos]] | |rowspan="1"| [[II. Lajos]] | ||
| − | | | + | | [[Bethlenfalvi]] [[Thurzó]] |
|- | |- | ||
| [[Báthori IV. András]] | | [[Báthori IV. András]] | ||
| 1527. november 10 – 1534 | | 1527. november 10 – 1534 | ||
|rowspan="1"| [[I. Ferdinánd]]<ref name="Fallenbüchl főméltóságai"/> | |rowspan="1"| [[I. Ferdinánd]]<ref name="Fallenbüchl főméltóságai"/> | ||
| − | | [[Báthori]] | + | | [[Báthori]], gałąź Ecsedi († 1534) |
|- | |- | ||
| [[Drugeth Ferenc]] | | [[Drugeth Ferenc]] | ||
| Linia 560: | Linia 544: | ||
{{izvori}} | {{izvori}} | ||
| − | == | + | == Więcej informacji == |
*Basa László: [http://tapiokultura.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=897:az-utolso-tarnokmester&catid=36:hirek&Itemid=59 Az utolsó tárnokmester]. | *Basa László: [http://tapiokultura.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=897:az-utolso-tarnokmester&catid=36:hirek&Itemid=59 Az utolsó tárnokmester]. | ||
| + | {{SORTUJ:Urzędnicy, Mistrzowie skarbu}} | ||
| + | |||
| + | [[Kategoria:Listy]] | ||
| + | [[Kategoria:Urzędnicy]] | ||
| + | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Historia]] | ||
| + | [[Kategoria:Historia Węgier]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | ||
Aktualna wersja na dzień 10:20, 3 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Mistrz skarbu (magister tavernicorum regalium[1]) lub wódz főtárnok (camerarius) to jeden z dostojników baronialnych, początkowo nadzorca dworów królewskich, zarządca jego finansów, kustosz jego skarbów. Pod koniec średniowiecza stopniowo przekształcił się w urząd sędziowski, który w XII wieku stał się niefunkcjonalną funkcją. Stanowisko wzorowane było na samej frankońskiej organizacji państwowej z czasów powstania państwa, w krajach sąsiednich, w Europie Środkowo-Wschodniej, nazywane było camerarius[2]. Spis treściRola ekonomicznaNiestety dokumnety króla I. Istvána ledwo wspominają o jednym lub dwóch dostojnikach, o godnościach dworskich wiemy tylko z statutu Tihany. Zarządzającym dochodami królewskimi był naczelny főtárnok (camerarius), który stał na czele Tárnok organizacji dworskiej. Zarządzał "kamaráját", dlatego później főkamarás „komnatą” króla, więc później nazwano ją główną komnatą.[3] Po raz pierwszy został wymieniony w 1148 r. jako prezes izby królewskiej királyi kamara elnöke (presidens camere regie), następnie w 1198 r. I kilkakrotnie później posiadał tytuł mistrza komnat kamarások mestere (magister cubiculariorum). Po raz pierwszy pojawił się w 1214 roku jako tárnokmester (magister tavarnicorum). Początkowo palatyn kierujący dworem nie był już w stanie wykonywać wszystkich swoich obowiązków i potrzebni byli nowi dygnitarze specjalizujący się w niektórych zadaniach[4]. Około 1200 r. dochody majątków królewskich zaczęły tracić na znaczeniu. Odtąd tárnokmester steward zarządzał innymi dochodami skarbowymi (królewskie, królewskie podatki miejskie itp.).[5] Dénes, jeden z mistrzów początku XIII wieku, syn (m) strąka, odegrał ważną rolę w kształtowaniu nowej polityki gospodarczej opartej na dochodach pieniężnych.[6] Reformy Karola Roberta znacznie zwiększyły jego rolę w pierwszej połowie XIV wieku[7], kiedy był on już szefem finansów publicznych, faktycznym kierownikiem polityki finansowej i gospodarczej oraz głównym organem administracyjnym i sądowniczym powiązanych organizacji. Obejmował również dobra koronne i pozostałe folwarki zamkowe. W jego działalności gospodarczej pomagał mu porucznik i generał porucznik. W drugiej połowie XIV w. obowiązki gospodarcze stopniowo, ostatecznie całkowicie, przejmował jego zastępca, kincstartó (thesaurarius).[5][6] Rola sądowaW grupie wolnych miast królewskich, tzw. miastach dworu królewskiego mistrz królewski osądzał Budę jeszcze przed 1376 r., ale w tym czasie nawet palatyn i sędzia kraju byli w stanie rozpatrywać ich sprawy. W wyniku reform Ludwika Wielkiego w latach 1376–1378 oddzielny sędzia sądu miejskiego, zachowując swój urząd sędziego, działał po 1378 r., gdy funkcję sędziego wspierał sędzia i notariusz.[6] W sprawach cywilnych miast miast królewskich odwołanie musiało zostać złożone na dworze królewskim u prezydentów cywilnych. W XV wieku Buda, Bratysława, Trnawa, Sopron, Koszyce, Preszów i Bardiów składały się z miast pogańskich. Jeszcze zanim Mohács dołączył do nich Pest, a ich liczba stale rosła, szczególnie w XVI-XVII wieku. wieku. W 1848 r. Było ich 28. Podczas okupacji tureckiej królewskie krzesło znajdowało się w Bratysławie[5]. Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. Palatyn lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie Rady Siedmiu. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.[5] Lista mistrzów skarbuCzasy Arpadów
Czasy Andegawenów
Szécsi Frank - Skarbnik królewski (1394-1396) Czasy królów elekcyjnych
XVI wiekNowa eraTavernicorum regalium magistri, Königliche Ober–Schatzmeister[9]
Kapcsolódó szócikkekA magyar uralkodó osztály
Przypisy
Więcej informacji
|