Stolnik Króla Węgier: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 16: Linia 16:
  
 
'''Asztalnokmester''' (pol. ''stolnik'' od słowiańskiego ''stolnik''<ref>Györffy György: ''István király és műve'' 1977, ISBN 963-281-221-2.</ref>) był szefem kuchni i na dworze oraz opiekunem rezydencji królewskich, główny urzędnik sądowy, godność. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1148 roku. Jego odpowiednikiem na europejskich dziedzińcach w stylu frankońskim jest , francuski ''sénéchal'', angielski ''steward''.
 
'''Asztalnokmester''' (pol. ''stolnik'' od słowiańskiego ''stolnik''<ref>Györffy György: ''István király és műve'' 1977, ISBN 963-281-221-2.</ref>) był szefem kuchni i na dworze oraz opiekunem rezydencji królewskich, główny urzędnik sądowy, godność. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1148 roku. Jego odpowiednikiem na europejskich dziedzińcach w stylu frankońskim jest , francuski ''sénéchal'', angielski ''steward''.
−
 
−
Az  az [[asztalnok]]ok felügyelője az udvarban ill. a [[Udvarház|királyi udvarház]]ak rendszere felett, udvari főtisztviselő, [[A régi Magyarország főméltóságai|főméltóság]]. Első említését [[1148]]-ból ismerjük. Megfelelője a frank mintára szerveződő európai udvarokban a szláv ''stolnik'', francia ''sénéchal'', az angol ''steward''.
 
  
−
Imię stolarza zmieniło się w czasach nowożytnych. Królewski mistrz żywności (''dapiferorum regalium magister'') podlega artykułom I i 1687 po koronacji w 1608 roku pod jednym z baronów i mniejszych flag kraju należał do głównych zakonów, był członkiem wyższego stołu kraju, a następnie odpowiednio izby głównej i izby wyższej.
+
Nazwa stolnka zmieniło się w czasach nowożytnych. Królewski '''mistrz żywności''' (''dapiferorum regalium magister'') podlega artykułom I i 1687 po koronacji w 1608 roku pod jednym z baronów i mniejszych flag kraju należał do głównych zakonów, był członkiem wyższego stołu kraju, a następnie odpowiednio izby głównej i izby wyższej.
  
 
  Az asztalnokmester neve megváltozott az újkorban. A '''királyi étekfogómester''' (dapiferorum regalium magister) az 1608. évi koronázás utáni I. és az 1687. évi X. törvénycikk értelmében az ország [[báró]]inak és kisebb [[zászlósúr|zászlósainak]] egyike, a [[főrend]]ekhez tartozott, az ország felső  
 
  Az asztalnokmester neve megváltozott az újkorban. A '''királyi étekfogómester''' (dapiferorum regalium magister) az 1608. évi koronázás utáni I. és az 1687. évi X. törvénycikk értelmében az ország [[báró]]inak és kisebb [[zászlósúr|zászlósainak]] egyike, a [[főrend]]ekhez tartozott, az ország felső  
Linia 217: Linia 215:
 
|}
 
|}
  
−
== Asztalnokok ==
+
== Asztalnok (dozorca) ==
  
−
Według opisu Pétera Barona Apora, panowie posiadali także dozorcę [4], który pełnił tę samą funkcję w roli mistrza ceremonii, jak herolda.
+
Według opisu barona [https://en.wikipedia.org/wiki/P%C3%A9ter_Apor Pétera Apora], panowie posiadali także dozorcę<ref>"…ezek előtt ment az főasztalnok, mindenkor  
−
 
+
nagy sastollason… az főasztalnoknak az keziben rendszerint vasbuzogány." ([[Apor Péter (történetíró)|Apor Péter]]: ''[[Metamorphosis Transylvaniae (1736)|Metamorphosis Transylvaniae]]''. Budapest 1987. 77. l.)</ref>, który pełnił tę samą funkcję w roli mistrza ceremonii, podobnie herold.
−
Báró [[Apor Péter (történetíró)|Apor Péter]] leírása szerint a főuraknak is volt [[asztalnok]]a,<ref>"…ezek előtt ment az főasztalnok, mindenkor  
 
−
nagy sastollason… az főasztalnoknak az keziben rendszerint vasbuzogány." ([[Apor Péter (történetíró)|Apor Péter]]: ''[[Metamorphosis Transylvaniae (1736)|Metamorphosis Transylvaniae]]''. Budapest  
 
−
1987. 77. l.)</ref> melynek funkciója annak ceremónia-mesteri szerepében
 
−
megegyezett a [[herold]]éval.
 
  
 
== Przypis ==
 
== Przypis ==
−
 
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
  
 
== Źródło ==
 
== Źródło ==
−
 
 
* Györffy György: ''István király és műve'' 1977, ISBN 963-281-221-2.
 
* Györffy György: ''István király és műve'' 1977, ISBN 963-281-221-2.
 
* Fügedi Erik: ''Ispánok, bárók, kiskirályok'' Magvető Könyvkiadó, Budapest, 1986 {{ISBN|963-14-0582-6}}
 
* Fügedi Erik: ''Ispánok, bárók, kiskirályok'' Magvető Könyvkiadó, Budapest, 1986 {{ISBN|963-14-0582-6}}

Wersja z 10:42, 28 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Asztalnokmester (pol. stolnik od słowiańskiego stolnik[1]) był szefem kuchni i na dworze oraz opiekunem rezydencji królewskich, główny urzędnik sądowy, godność. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1148 roku. Jego odpowiednikiem na europejskich dziedzińcach w stylu frankońskim jest , francuski sénéchal, angielski steward.

Nazwa stolnka zmieniło się w czasach nowożytnych. Królewski mistrz żywności (dapiferorum regalium magister) podlega artykułom I i 1687 po koronacji w 1608 roku pod jednym z baronów i mniejszych flag kraju należał do głównych zakonów, był członkiem wyższego stołu kraju, a następnie odpowiednio izby głównej i izby wyższej. 

Az asztalnokmester neve megváltozott az újkorban. A királyi étekfogómester (dapiferorum regalium magister) az 1608. évi koronázás utáni I. és az 1687. évi X. törvénycikk értelmében az ország báróinak és kisebb zászlósainak egyike, a főrendekhez tartozott, az ország felső

táblájának, majd a főrendiháznak, illetve a felsőháznak a tagja volt.

Lista stolników

Czasy Arpadów

Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Okres Monarcha
(Lata panowania) 		Uwagi
Kacsics I. Simon 1214 Kacsics
Csák I. Demeter 1217–30 II. András Csák
Szeretva Füle de ? ?? Szeretva
wakat xxx
Kán II. Gyula 1222-28 Szeretva
Péc I. Lukács 1229–30 Péc
wakat xxx
Pok I. Móric 1233–35 II. András Pok
Csák I. Máté 1235–42 IV. Béla Csák, gałaź Trencséni
Rátót I. Loránd 1242–46 Rátót
Pok II. Móric 1246–50 Pok, II. Móric
Balog Miklós 1251–56 Balog
ifj. Majs 1256–58
Aba Lőrinc 1258–69 Aba
Péter (podczaszy) 1270 V. István
Osl Herbord ??–?? V. István
Pok Miklós 1274–1275 V. István
Básztély II. Rénold ??–?? V. István
Rátót I. László (?) 1291-1294[2] III. András Rátót
Kórógyi Lőrinc 1293-1321 ?? Aba
Szécsi Pál 1318 Szécsi

Czasy Andegawenów

Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Okres Monarcha
(Lata panowania) 		Uwagi
Szécsi I. Miklós 1342 – 1346[3] I. Károly
Szécsi Ivánka 1346 – 1349 I. Károly

Czasy królów elekcyjnych

Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Okres Monarcha
(Lata panowania) 		Uwagi
Tari Lőrinc 1408–? Cillei Borbála Rátót nembéli syn Tari László
Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Okres Monarcha
(Lata panowania) 		Uwagi
Perényi I. István 1431–36 Zsigmond C3. Imre, kanclerz († przed 25.7.1418)
Perényi III. János 1431–37 Imre fia ??
Perényi V. Miklós 1444 D1. Dániel, +1428/30
Perényi III. István 1523 II. Lajos

Asztalnok (dozorca)

Według opisu barona Pétera Apora, panowie posiadali także dozorcę[4], który pełnił tę samą funkcję w roli mistrza ceremonii, podobnie herold.

Przypis

  1. ↑ Györffy György: István király és műve 1977, ISBN 963-281-221-2.
  2. ↑ Markó, László (2000). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig. Magyar Könyvklub. isbn 963 547 085 1. 
  3. ↑ Bertényi Iván. "A nemesség. Egyházi társadalom.". Magyarország az Anjouk korában. Gondolat, Budapest 1987. ISBN 963-281-776-1.
  4. ↑ "…ezek előtt ment az főasztalnok, mindenkor nagy sastollason… az főasztalnoknak az keziben rendszerint vasbuzogány." (Apor Péter: Metamorphosis Transylvaniae. Budapest 1987. 77. l.)

Źródło

  • Györffy György: István király és műve 1977, ISBN 963-281-221-2.
  • Fügedi Erik: Ispánok, bárók, kiskirályok Magvető Könyvkiadó, Budapest, 1986
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Stolnik_Króla_Węgier&oldid=51007”