Asztalnokmester: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Przekierowanie do Podczaszy Króla Węgier)
Znacznik: Nowe przekierowanie
 
 
(Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
#PATRZ [[Podczaszy Króla Węgier]]
+
[[Kategoria:1]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Asztalnokmester
 +
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Asztalnokmester&action=history
 +
|nota    = węgierski
 +
}}
  
−
[[Kategoria:Przekierowane]]
+
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
'''Asztalnokmester''' (pol. ''stolnik'' od słowiańskiego ''stolnik''<ref>Györffy György: ''István király és műve'' 1977, ISBN 963-281-221-2.</ref>) był szefem kuchni i na dworze oraz opiekunem rezydencji królewskich, główny urzędnik sądowy, godność. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1148 roku. Jego odpowiednikiem na europejskich dziedzińcach w stylu frankońskim jest , francuski ''sénéchal'', angielski ''steward''.
 +
 
 +
=== Lista stolników ===
 +
 
 +
== Czasy Arpadów ==
 +
 
 +
* '''[[Hahót Mihály]]''', Varasdi ispán (comes), '''[[stolnik królowej]]''', (fl. 1222-56)
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"
 +
! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small>
 +
! width="12%" | Okres
 +
! width="12%" | Monarcha<br /><small>(Lata panowania)</small>
 +
! width="30%" | Uwagi
 +
|-
 +
| [[Kacsics I. Simon]]
 +
| 1214
 +
|
 +
| [[Kacsics]]
 +
|-
 +
| [[Csák I. Demeter]]
 +
| 1217–30
 +
| [[II. András magyar király|II. András]]
 +
| [[Csák]]
 +
|-
 +
| [[Szeretva Füle de]] ?
 +
| ??
 +
|
 +
| [[Szeretva]]
 +
 
 +
|-
 +
| '''wakat'''
 +
|
 +
|
 +
| [[xxx]]
 +
 
 +
|-
 +
| [[Kán II. Gyula]]
 +
| 1222-28
 +
|
 +
| [[Szeretva]]
 +
 
 +
|-
 +
| [[Péc I. Lukács]]
 +
| 1229–30
 +
|
 +
| [[Péc]]
 +
 
 +
|-
 +
| '''wakat'''
 +
|
 +
|
 +
| [[xxx]]
 +
 
 +
|-
 +
| [[Pok I. Móric]]
 +
| 1233–35
 +
| [[II. András magyar király|II. András]]
 +
| [[Pok]]
 +
|-
 +
| [[Csák I. Máté]]
 +
| 1235–42
 +
|rowspan="6"| [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]]
 +
| [[Csák]], gałaź [[Trencséni]]
 +
|-
 +
| [[Rátót I. Loránd]]
 +
| 1242–46
 +
| [[Rátót]]
 +
|-
 +
| [[Pok II. Móric]]
 +
| 1246–50
 +
| [[Pok]], II. Móric
 +
|-
 +
| [[Balog Miklós]]
 +
| 1251–56
 +
| [[Balog]]
 +
|-
 +
| ifj. [[Majs]]
 +
| 1256–58
 +
|
 +
|-
 +
| [[Aba Lőrinc]]
 +
| 1258–69
 +
| [[Aba]]
 +
|-
 +
| [[Péter (podczaszy)]]
 +
| 1270
 +
| [[V. István magyar király|V. István]]
 +
|
 +
 
 +
|-
 +
| [[Osl Herbord ]]
 +
| ??–??
 +
| [[V. István magyar király|V. István]]
 +
|
 +
 
 +
|-
 +
| [[Pok Miklós]]
 +
| 1274–1275
 +
| [[V. István magyar király|V. István]]
 +
|
 +
 
 +
|-
 +
| [[Básztély II. Rénold]]
 +
| ??–??
 +
| [[V. István magyar király|V. István]]
 +
|
 +
 
 +
|-
 +
| [[Rátót I. László]] (?)
 +
| 1291-1294<ref name="Markó">{{cite book|last=Markó |first=László |title=A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig |publisher=Magyar Könyvklub |year=2000 |id=isbn 963 547 085 1}}</ref>
 +
| [[III. András magyar király|III. András]]
 +
| [[Rátót]]
 +
|-
 +
| [[Kórógyi Lőrinc]]
 +
| 1293-1321 ??
 +
|
 +
| [[Aba]]
 +
|-
 +
| [[Szécsi Pál]]
 +
| 1318
 +
|
 +
| [[Szécsi]]
 +
|-
 +
|}
 +
 
 +
== Czasy Andegawenów ==
 +
 
 +
* '''[[Újlaki Lőkös]]''' († przed 10.11.1359), '''[[stolnik królewski]]''', (fl. 1340-59)
 +
* '''[[Paksi Jáno]]''', '''[[stolnik królewski]]''', (fl. 1346-85)
 +
* '''[[Bebek Detre]]''', '''[[stolnik królewski]]'''
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"
 +
! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small>
 +
! width="12%" | Okres
 +
! width="12%" | Monarcha<br /><small>(Lata panowania)</small>
 +
! width="30%" | Uwagi
 +
|-
 +
| [[Szécsi I. Miklós]]
 +
| [[1342]] – [[1346]]<ref name="Bertényi:Anjouk:nemesség,egyház">Bertényi Iván. "A nemesség. Egyházi társadalom.". ''Magyarország az Anjouk korában''. Gondolat, Budapest 1987. ISBN 963-281-776-1.</ref>
 +
| [[I. Károly magyar király|I. Károly]]
 +
|
 +
|-
 +
| [[Szécsi Ivánka]]
 +
| [[1346]] – [[1349]]
 +
| [[I. Károly magyar király|I. Károly]]
 +
|
 +
|-
 +
|}
 +
 
 +
== Czasy królów elekcyjnych ==
 +
 
 +
* [[Bánffy Dénes]] (1491÷92), '''[[stolnik królewski]]'''
 +
* [[Szentgyörgyi László]], '''[[stolnik królewski]]''', +1482/84
 +
* [[Marczalli László]] (†1487), '''[[stolnik królewski]]''' (''Magister dapiferorum'')
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"
 +
! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small>
 +
! width="12%" | Okres
 +
! width="12%" | Monarcha<br /><small>(Lata panowania)</small>
 +
! width="30%" | Uwagi
 +
|-
 +
| [[Tari Lőrinc]]
 +
| 1408–?
 +
|rowspan="1"| [[Cillei Borbála]]
 +
| Rátót nembéli syn [[Tari László]]
 +
|-
 +
|}
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"
 +
! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small>
 +
! width="12%" | Okres
 +
! width="12%" | Monarcha<br /><small>(Lata panowania)</small>
 +
! width="30%" | Uwagi
 +
|-
 +
| [[Perényi I. István]]
 +
| 1431–36
 +
|rowspan="2"| [[Zsigmond magyar király|Zsigmond]]
 +
| C3. Imre, [[kanclerz]] († przed 25.7.1418)
 +
|-
 +
| [[Perényi III. János]]
 +
| 1431–37
 +
| Imre fia ??
 +
|-
 +
| [[Perényi V. Miklós]]
 +
| 1444
 +
|
 +
| D1. Dániel, +1428/30
 +
|-
 +
| [[Perényi III. István]]
 +
| 1523
 +
| [[II. Lajos magyar király|II. Lajos]]
 +
|
 +
|-
 +
|}
 +
 
 +
== Asztalnok (dozorca) ==
 +
 
 +
Według opisu barona [https://en.wikipedia.org/wiki/P%C3%A9ter_Apor Pétera Apora], panowie posiadali także dozorcę<ref>"…ezek előtt ment az főasztalnok, mindenkor
 +
nagy sastollason… az főasztalnoknak az keziben rendszerint vasbuzogány." ([[Apor Péter (történetíró)|Apor Péter]]: ''[[Metamorphosis Transylvaniae (1736)|Metamorphosis Transylvaniae]]''. Budapest 1987. 77. l.)</ref>, który pełnił tę samą funkcję w roli mistrza ceremonii, podobnie herold.
 +
 
 +
== Przypis ==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
== Źródło ==
 +
* Györffy György: ''István király és műve'' 1977, ISBN 963-281-221-2.
 +
* Fügedi Erik: ''Ispánok, bárók, kiskirályok'' Magvető Könyvkiadó, Budapest, 1986 {{ISBN|963-14-0582-6}}
 +
 
 +
{{SORTUJ:Urzędnicy, królewscy, podczaszy}}
 +
 
 +
[[Kategoria:Listy]]
 +
[[Kategoria:Archontologia]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]

Aktualna wersja na dzień 18:46, 28 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Asztalnokmester (pol. stolnik od słowiańskiego stolnik[1]) był szefem kuchni i na dworze oraz opiekunem rezydencji królewskich, główny urzędnik sądowy, godność. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1148 roku. Jego odpowiednikiem na europejskich dziedzińcach w stylu frankońskim jest , francuski sénéchal, angielski steward.

Lista stolników

Czasy Arpadów

Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Okres Monarcha
(Lata panowania) 		Uwagi
Kacsics I. Simon 1214 Kacsics
Csák I. Demeter 1217–30 II. András Csák
Szeretva Füle de ? ?? Szeretva
wakat xxx
Kán II. Gyula 1222-28 Szeretva
Péc I. Lukács 1229–30 Péc
wakat xxx
Pok I. Móric 1233–35 II. András Pok
Csák I. Máté 1235–42 IV. Béla Csák, gałaź Trencséni
Rátót I. Loránd 1242–46 Rátót
Pok II. Móric 1246–50 Pok, II. Móric
Balog Miklós 1251–56 Balog
ifj. Majs 1256–58
Aba Lőrinc 1258–69 Aba
Péter (podczaszy) 1270 V. István
Osl Herbord ??–?? V. István
Pok Miklós 1274–1275 V. István
Básztély II. Rénold ??–?? V. István
Rátót I. László (?) 1291-1294[2] III. András Rátót
Kórógyi Lőrinc 1293-1321 ?? Aba
Szécsi Pál 1318 Szécsi

Czasy Andegawenów

Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Okres Monarcha
(Lata panowania) 		Uwagi
Szécsi I. Miklós 1342 – 1346[3] I. Károly
Szécsi Ivánka 1346 – 1349 I. Károly

Czasy królów elekcyjnych

Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Okres Monarcha
(Lata panowania) 		Uwagi
Tari Lőrinc 1408–? Cillei Borbála Rátót nembéli syn Tari László
Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Okres Monarcha
(Lata panowania) 		Uwagi
Perényi I. István 1431–36 Zsigmond C3. Imre, kanclerz († przed 25.7.1418)
Perényi III. János 1431–37 Imre fia ??
Perényi V. Miklós 1444 D1. Dániel, +1428/30
Perényi III. István 1523 II. Lajos

Asztalnok (dozorca)

Według opisu barona Pétera Apora, panowie posiadali także dozorcę[4], który pełnił tę samą funkcję w roli mistrza ceremonii, podobnie herold.

Przypis

  1. ↑ Györffy György: István király és műve 1977, ISBN 963-281-221-2.
  2. ↑ Markó, László (2000). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig. Magyar Könyvklub. isbn 963 547 085 1. 
  3. ↑ Bertényi Iván. "A nemesség. Egyházi társadalom.". Magyarország az Anjouk korában. Gondolat, Budapest 1987. ISBN 963-281-776-1.
  4. ↑ "…ezek előtt ment az főasztalnok, mindenkor nagy sastollason… az főasztalnoknak az keziben rendszerint vasbuzogány." (Apor Péter: Metamorphosis Transylvaniae. Budapest 1987. 77. l.)

Źródło

  • Györffy György: István király és műve 1977, ISBN 963-281-221-2.
  • Fügedi Erik: Ispánok, bárók, kiskirályok Magvető Könyvkiadó, Budapest, 1986
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Asztalnokmester&oldid=51017”