Rátót Miklós: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 21 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:50procent]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_R%C3%A1t%C3%B3t
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_R%C3%A1t%C3%B3t
Linia 5: Linia 6:
 
|nota    = angielski
 
|nota    = angielski
 
}}
 
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Győr Jakab]]
 
|poprzednik        = [[Győr Jakab]]
 
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(ggg)
 
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(ggg)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Ákos II. Mojs]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Győr Jakab]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Stolnik królewski]]<br>([[1293]]–[[1296]])
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Ákos II. Mojs]]
 
|następca          = [[Ákos II. Mojs]]
Linia 17: Linia 33:
 
|}
 
|}
  
−
{|
+
'''Rátót I. Miklós''', także „'''''Vecse'''''” (pol. ''Mikołaj I Rátót'') (*&nbsp;nieznana, † po 1308), węgierski szlachcic, [[stolnik królewski]] od 1293 do 1296 roku. Przodek szlacheckiej rodziny [[Putnoki]].
−
|-style="vertical-align:top;"
 
−
|
 
  
−
'''Nicholas (I) from the kindred Rátót''' ('''"Vecse"'''; {{lang-hu|Rátót nembeli (I.) "Vecse" Miklós}}; died after 1308) was a Hungarian nobleman at the turn of the 13th and 14th centuries, who served as [[Master of the cupbearers]] from 1293 to 1296. He was the forefather of the Putnoki noble family.
+
== Życie i kariera ==
  
−
==Life and career==
+
Miklós I (znany również pod pseudonimem „Vecse”) urodził się we wpływowym i prestiżowym rodzie [[Rátót]], jako syn [[Rátót I. Oliver|Oliwera I]] (fl. 1255), syna [[Rátót I. Domokos|Dominika I]], który zginął w [[Mohi|bitwie pod Mohi]] w 1241 r. Miklós miał dwóch braci:
−
Nicholas I (also known by his nickname "Vecse") was born into the influential and prestigious [[Rátót (genus)|''gens'' (clan) Rátót]], as the son of [[Oliver Rátót|Oliver I]] (fl. 1255), himself a son of [[Dominic I Rátót|Dominic I]], who was killed in the [[Battle of Mohi]] in 1241. Nicholas had two brothers, Reynold III and John, and an unidentified sister, who married powerful baron [[Reynold Básztély]].<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 1. main branch)</ref> Nicholas was the ancestor of the Putnoki family through his three sons, Reynold, Ladislaus and John ("the Deaf"). The kinship became extinct by the second half of the 15th century.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 6. Putnoki branch)</ref>
+
* Renolda III i
 +
* Jana, oraz siostrę o nieznanym imieniu, która poślubiła potężnego barona [[Básztély II. Rénold|Renolda Básztély'ego]]<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 1. główna gałąź)</ref>.
 +
Miklós był przodkiem rodziny [[Putnoki]] poprzez swoich trzech synów: Renolda, Władysława i Jana („Głuchego”). Rodzina wymarła w drugiej połowie XV wieku.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 6. Putnoki - gałąź)</ref>
  
−
Nicholas first appeared in contemporary records in 1275. During the political crisis of 1280, King [[Ladislaus IV of Hungary|Ladislaus IV]] adopted new Cuman laws under the pressure of the Catholic Church. However, many [[Cumans]] decided to leave [[Kingdom of Hungary (1000–1301)|Hungary]] instead of obeying the papal legate [[Philip of Fermo|Philip]]'s demands. On their way to the frontier, they ravaged and looted many settlements and estates. Nicholas and his cousins, [[Roland II Rátót|Roland II]], [[Desiderius Rátót|Desiderius]] and Rathold II successfully defended the [[Igriș Abbey|Cistercian monastery]] at [[Sânpetru Mare|Egres]] (present-day Igriș in [[Romania]]). Thereafter Nicholas and several other members of the Rátót clan participated in the royal military campaigns against the Cumans.
+
Miklós po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach w 1275 r. podczas kryzysu politycznego w 1280 r. Król [[IV. László|Władysław IV]] przyjął nowe prawa Kumanów pod presją kościoła katolickiego. Jednak wielu Kumanów zdecydowało się opuścić Węgry, zamiast słuchać żądań papieskiego legata [[Filippo di Fermo|Filipa]]. W drodze na granicę pustoszyli i plądrowali wiele osad i posiadłości. Miklós i jego kuzyni, [[Rátót II. Roland|Roland II]], [[Rátót I. Dezső|Dezydery I]] i Ratold II skutecznie bronili klasztoru cystersów w Egres (dzisiejsze Igriș w Rumunii). Następnie Miklós i kilku innych członków klanu Rátót uczestniczyli w królewskich kampaniach wojskowych przeciwko Kumanom.
  
−
Along with the whole kindred, Nicholas was a staunch supporter of [[Andrew III of Hungary|Andrew III]]. For his loyalty, he was made Master of the cupbearers in the summer of 1293. He served in this capacity until at least October 1296.{{sfn|Zsoldos|2011|p=61}} In the latter occasion, he was also referred to as ''[[ispán]]'' of [[Szatmár County]].{{sfn|Zsoldos|2011|p=204}} Nicholas disappeared from the sources in the upcoming years, his political orientation during the Interregnum is unknown, but his kindred initially supported the claim of [[Wenceslaus III of Bohemia|Wenceslaus]] from 1301, then [[Charles I of Hungary|Charles I]] from 1304. Nicholas was styled as "baron" (and was ranked to the upscale fourth place) in September 1308 by Charles, when the king restored the privileges and rights of the church of [[Buda]].{{sfn|Kristó|1999|p=50}}
+
Wraz z całą rodziną, Miklós był zagorzałym zwolennikiem [[III. András|Andrzeja III]]. Za swoją lojalność został latem 1293 r. [[stolnik|stolnikiem królewskim]]. Pełnił tę funkcję co najmniej do października 1296 r.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 61, 204.</ref> W tym ostatnim przypadku był również określany jako [[ispán]] komitatu [[Szatmár]].<ref name="Zsoldos" /> Miklós zniknął ze źródeł w nadchodzących latach, jego orientacja polityczna podczas ''[[interregnum]]'' jest nieznana, ale jego krewni początkowo poparli roszczenia [[Wacław]]a z 1301 roku, a następnie [[I. Károly|Karola I]] w 1304 roku. Miklós był nazwany „baronem” (i został zapisany na ekskluzywnym czwartym miejscu) we wrześniu 1308 r. przez Karola, gdy król przywrócił przywileje i prawa kościoła w Budzie.<ref>Kristó, Gyula (1999). ''I. Károly király főúri elitje (1301–1309)'' [''Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309'']. ''Századok''. Magyar Történelmi Társulat.  str. 50.</ref>
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
Linia 34: Linia 50:
  
 
==Źródła==
 
==Źródła==
−
{{Refbegin}}
+
* Kristó, Gyula (1999). ''I. Károly király főúri elitje (1301–1309)'' [''Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309'']. ''Századok''. Magyar Történelmi Társulat. '''133''' (1): str. 41–62.
−
* {{cite journal |last=Kristó |first=Gyula |year=1999 |title=I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [The Aristocratic Elite of King Charles I, 1301–1309] |url= |format= |journal=Századok |location= |publisher=Magyar Történelmi Társulat |volume=133 |issue=1 |pages=41–62 |issn= |ref=harv}}
+
 
−
* {{cite book |last=Zsoldos |first=Attila |year=2011 |title=Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ''[Secular Archontology of Hungary, 1000–1301]'' |publisher=História, MTA Történettudományi Intézete |isbn=978-963-9627-38-3 |ref=harv|language=hu}}
+
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
−
{{Refend}}
 
  
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Rátót Miklós
+
  |urzędnik          = Rátót Miklós (węg.)<br>Mikołaj Rátót (pol.)
−
  |imiona            =  
+
  |imiona            = Vecse
 
  |tytulatura        =  
 
  |tytulatura        =  
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
Linia 51: Linia 66:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
−
  |1. tytuł          = [[Master of the cupbearers]]
+
  |1. tytuł          = [[Stolnik królewski]]
 
  |1. od            = 1293
 
  |1. od            = 1293
 
  |1. do            = 1296
 
  |1. do            = 1296
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
−
  |1. poprzednik    = [[James Győr]]
+
  |1. poprzednik    = [[Győr Jakab]]
 
  |1. następca      = [[Mojs II Ákos|Mojs Ákos]] (?)
 
  |1. następca      = [[Mojs II Ákos|Mojs Ákos]] (?)
  
Linia 95: Linia 110:
 
{{SORTUJ:Ratot, Miklos}}
 
{{SORTUJ:Ratot, Miklos}}
  
−
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
+
[[Kategoria:Rátót]]
−
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
+
[[Kategoria:Ród]]
−
[[Kategoria:Rody]]
 
−
[[Kategoria:Ród Rátót]]
 
−
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 15:15, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Sędzia królewski
(ggg) 		Następca:
Győr Jakab Ákos II. Mojs
Poprzednik: Stolnik królewski
(1293–1296) 		Następca:
Győr Jakab Ákos II. Mojs

Rátót I. Miklós, także „Vecse” (pol. Mikołaj I Rátót) (* nieznana, † po 1308), węgierski szlachcic, stolnik królewski od 1293 do 1296 roku. Przodek szlacheckiej rodziny Putnoki.

Życie i kariera

Miklós I (znany również pod pseudonimem „Vecse”) urodził się we wpływowym i prestiżowym rodzie Rátót, jako syn Oliwera I (fl. 1255), syna Dominika I, który zginął w bitwie pod Mohi w 1241 r. Miklós miał dwóch braci:

Miklós był przodkiem rodziny Putnoki poprzez swoich trzech synów: Renolda, Władysława i Jana („Głuchego”). Rodzina wymarła w drugiej połowie XV wieku.[2]

Miklós po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach w 1275 r. podczas kryzysu politycznego w 1280 r. Król Władysław IV przyjął nowe prawa Kumanów pod presją kościoła katolickiego. Jednak wielu Kumanów zdecydowało się opuścić Węgry, zamiast słuchać żądań papieskiego legata Filipa. W drodze na granicę pustoszyli i plądrowali wiele osad i posiadłości. Miklós i jego kuzyni, Roland II, Dezydery I i Ratold II skutecznie bronili klasztoru cystersów w Egres (dzisiejsze Igriș w Rumunii). Następnie Miklós i kilku innych członków klanu Rátót uczestniczyli w królewskich kampaniach wojskowych przeciwko Kumanom.

Wraz z całą rodziną, Miklós był zagorzałym zwolennikiem Andrzeja III. Za swoją lojalność został latem 1293 r. stolnikiem królewskim. Pełnił tę funkcję co najmniej do października 1296 r.[3] W tym ostatnim przypadku był również określany jako ispán komitatu Szatmár.[3] Miklós zniknął ze źródeł w nadchodzących latach, jego orientacja polityczna podczas interregnum jest nieznana, ale jego krewni początkowo poparli roszczenia Wacława z 1301 roku, a następnie Karola I w 1304 roku. Miklós był nazwany „baronem” (i został zapisany na ekskluzywnym czwartym miejscu) we wrześniu 1308 r. przez Karola, gdy król przywrócił przywileje i prawa kościoła w Budzie.[4]

Przypisy

  1. ↑ Engel: Genealógia (Genus Rátót 1. główna gałąź)
  2. ↑ Engel: Genealógia (Genus Rátót 6. Putnoki - gałąź)
  3. ↑ 3,0 3,1 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 61, 204.
  4. ↑ Kristó, Gyula (1999). I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. str. 50.

Źródła

  • Kristó, Gyula (1999). I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): str. 41–62.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Rátót Miklós (węg.)
Mikołaj Rátót (pol.)
Vecse

Stolnik królewski
Okres od 1293
do 1296
Poprzednik Győr Jakab
Następca Mojs Ákos (?)
Dane biograficzne
Ród Rátót
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1308
Ojciec I. Oliver
Dzieci Reynold Putnoki
Ladislaus I Putnoki
John I Putnoki
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Rátót_Miklós&oldid=51801”