Herceg I. Péter: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 28 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:50procent]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Herceg
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Herceg
Linia 24: Linia 25:
 
|}
 
|}
  
−
''Szekcsői '''Herceg Péter''''', znany również ''"Herceg" Péter'' (urodzony jako Kőszegi Péter) († 1353÷1358), węgirski szlachcic niemieckiego pochodzenia. Członek potężnego i zbuntowanego rodu [[Kőszegi]], którego członków uważano za '''zaciekłych''' wrogów króla Węgier [[I. Károly]]. Po latach wojen i nieudanych buntów Péter przyrzekł wierność królowi w 1339 r. Stał się przodkiem szlacheckiej rodziny księcia de Szekcső.
+
''Szekcsői '''Herceg Péter''''', urodzony jako '''''Kőszegi Péter''''' lub '''''Kőszegi ''Herceg'' Péter''''' (* nieznana, † 1353÷58), węgierski szlachcic niemieckiego pochodzenia. Członek potężnego i buntowniczego rodu [[Kőszegi]], którego członków uważano za zaciekłych wrogów króla Węgier [[I. Károly|Karola Roberta]]. Po latach wojen i nieudanych buntów Péter przyrzekł wierność królowi w 1339 r. i stał się przodkiem szlacheckiej rodziny [[Herczeg de Szekcső]] (Herczegh).
−
 
 
−
<small><small>'''Peter Herceg de Szekcső''' ({{lang-hu|szekcsői Herceg Péter}}; born '''Peter Kőszegi''', also known as '''Peter the Duke'''; {{lang-hu|Kőszegi "Herceg" Péter}}; died between 1353 and 1358) was a Hungarian lord in the first half of the 14th century. He was born into the powerful and rebellious [[Kőszegi family]], whose members were considered the ardent enemies of [[Charles I of Hungary]]. After years of wars and failed revolts, Peter pledged allegiance to the king in 1339. He became the progenitor of the [[Herceg family|Herceg de Szekcső]] noble family. </small></small>
 
  
 
==Rodzina==
 
==Rodzina==
  
−
Peter urodził się około 1285 r. Jako młodszy syn potężnego oligarchy Henryka II Kőszegiego i jego niezidentyfikowanej żony, córki Mojsa II, Palatyna Węgierskiego. Miał starszego brata, Johna i nienazwaną siostrę. [1]
+
Péter urodził się jako młodszy syn potężnego oligarchy [[Kőszegi II. Henrik|Henryka II Kőszegiego]] i jego nieznanej z imienia żony, córki [[Dárói II. Mojs|Mojsa II]], [[palatyn]]a (?). Miał starszego brata, [[Kőszegi János|Jana]], późniejszego przodka rodziny [[Tamási]] i siostrę o nieznanym imieniu.<ref>Engel: Genealógia (Genus Héder 4. Kőszegi [i Rohonci] – gałąź)</ref>
−
 
 
−
<small><small>Peter was born around 1285 as the younger son of the powerful [[Oligarch (Kingdom of Hungary)|oligarch]] [[Henry II Kőszegi]] and his unidentified wife, the daughter of [[Mojs II]], [[Palatine of Hungary]]. He had an elder brother, [[John Kőszegi|John]] and an unnamed sister.<ref name="engel">Engel: ''Genealógia'' (Genus Héder 4. Kőszegi [and Rohonci] branch)</ref> </small></small>
 
−
 
 
−
Poślubił niezidentyfikowaną córkę Johna Babonića, Ban of Slavonia. Nadal żyła w 1366 roku. Mieli syna Piotra II, który urodził się po 1351 roku, kiedy Piotr był już w zaawansowanym wieku. [2] Przez całe życie Piotr był cytowany przydomkiem „Książę” (łac. Petrum Ducem). Po 1339 r. Stało się jego nazwiskiem rodzinnym (węgierski: „książę”). Jego pokrewieństwo rozkwitało aż do XVII wieku. [3]
 
  
−
<small><small>He married an unidentified daughter of [[John Babonić]], [[Ban of Slavonia]]. She was still alive in 1366. They had a son, Peter II, who was born after 1351, when Peter was already in advanced age.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Héder 6. Herceg [de Szekcső] branch)</ref> Throughout his life, Peter was referred with the nickname "the Duke" ({{lang-la|Petrum Ducem}}). After 1339, it became his family name ({{lang-hu|"Herceg"}}). His kinship flourished until the 17th century.{{sfn|Skorka|2017|p=109}} </small></small>
+
Jego żoną była nieznaną z imienia córką [[Ivan I. Babonić|Jana Babonićia]], [[Ban całej Slawonii|bana Slawonii]], która nadal żyła w 1366 roku. Mieli syna Piotra II, który urodził się po 1351 roku, gdy Péter był już w zaawansowanym wieku.<ref>Engel: Genealógia (Genus Héder 6. Herceg [de Szekcső] – gałąź)</ref> Przez całe życie Péter był tytułowany przydomkiem „Książę” (łac. ''Petrum Ducem''), co po 1339 r. stało się jego nazwiskiem rodzinnym (węg. „Herceg”). Jego następcy żyli aż do XVII wieku.<ref name="Skorka">Skorka, Renáta (2017). ''A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban'' [''Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów'']. Világtörténet. '''39''' (1): str. 109-11.</ref>
  
 
==Kariera==
 
==Kariera==
  
−
Po śmierci ojca w 1310 r. Jan i Piotr wspólnie rządzili odziedziczonymi na dużą skalę domenami w Górnej Slawonii i Południowej Transdanubii, posiadając dziesiątki zamków i posiadłości. [4] Początkowo nominalnie poparli wysiłki Karola I, ale później zwrócili się przeciwko monarchie w połowie 1310 roku. Podczas dwóch krótkich królewskich kampanii wojskowych w 1315 i 1316 r. Karol pokonał ich i zmiażdżył ich władzę oraz prowincję w południowej części Zadunajów. Bracia wycofali się do Górnej Slawonii za rzeką Drawą. Tam zostali pokonani przez Johna Babonića, przyszłego teścia Piotra w 1317 roku. Następnie John i Peter mogli zatrzymać swoje zamki tylko w regionie Zagorje, gdzie ich ojciec zaczął rozszerzać swoje terytorium kilkadziesiąt lat wcześniej. Bracia walczyli także w armii swojego krewnego Andrzeja, którego prowincja w Zachodnim Kraju Zadunajskim została ostatecznie zmiażdżona przez wojska królewskie w pierwszej połowie 1319 r. [5] Jan i Piotr poddali się wiosną 1320 roku, Karol I nazwał ich „dawnymi buntownikami, teraz naszymi wyznawcami”. Jednak gdy ich kuzyn Jan „Wilk” powstał w otwartym buncie przeciwko Karolowi I w 1327 r., Jan i Piotr dołączyli do niego. Król pokonał ich w ciągu kilku miesięcy, bracia stracili kolejne forty, dodatkowo zmniejszając liczbę zamków.
+
Po śmierci ojca w 1310 r. Jan i Péter wspólnie rządzili odziedziczonymi wielkimi domenami w Górnej [[Slawonia|Slawonii]] i Południowej [[Transdanubia|Transdanubii]], posiadając dziesiątki zamków i posiadłości.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2010). 'A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története'' [''Synowie Henryka: „Historia rodzinna” Kőszegich z klanu Héder'']". Vasi Szemle. '''64''' (6): str. 652, 658, 660.</ref>
−
 
+
−
<small><small>Following the death of their father in 1310, John and Peter jointly ruled the inherited large-scale domains in [[Slavonia|Upper Slavonia]] and [[Transdanubia|Southern Transdanubia]], owning dozens of castles and landholdings.{{sfn|Zsoldos|2010|p=658}} Initially, they nominally supported the efforts of Charles I, but later turned against the monarch by the mid-1310s. At the course of two brief royal military campaigns in 1315 and 1316, Charles defeated them and crushed their power and province in Southern Transdanubia. The brothers withdrew to Upper Slavonia beyond the river [[Drava]]. There, they were defeated by John Babonić, Peter's future father-in-law in 1317. Following that, John and Peter were able to retain their castles only in the region of [[Zagorje]], where their father had started to expand his territory decades earlier. The brothers also fought in the army of their relative [[Andrew Kőszegi|Andrew]], whose province in Western Transdanubia was ultimately crushed by the royal troops in the first half of 1319.{{sfn|Zsoldos|2010|p=660}} John and Peter surrendered by the spring of 1320, Charles I referred to them as "former rebels, now Our adherents". However, when their cousin [[Iban von Bernstein|John the "Wolf"]] rose up in open rebellion against Charles I in 1327, John and Peter joined to him. The king defeated them within months, the brothers lost another forts, further decreasing their number of castles. </small></small>
+
Początkowo nominalnie poparli działania króla [[I. Károly|Karola I]], ale później, w połowie 1310 roku, zwrócili się przeciwko monarsze. Podczas dwóch krótkich królewskich kampanii wojskowych w 1315 i 1316 r. Karol pokonał ich i zmiażdżył ich władzę nad prowincją w południowej części Zadunaja. Bracia wycofali się do Górnej Slawonii za rzekę Drawę. Tam zostali pokonani przez [[Ivan I. Babonić|Jana Babonića]], przyszłego teścia Pétera w 1317 roku. Następnie Jan i Péter mogli zatrzymać swoje zamki tylko w regionie [[Zagorje]], gdzie ich ojciec zaczął rozszerzać swoje posiadłości kilkadziesiąt lat wcześniej. Bracia walczyli także w armii swojego krewnego [[Kőszegi András|Andrzeja Kőszegiego]], którego prowincja w Zachodnim Kraju Zadunajskim została ostatecznie zmiażdżona przez wojska królewskie w pierwszej połowie 1319 r.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2010). 'A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története'' [''Synowie Henryka: „Historia rodzinna” Kőszegich z klanu Héder'']". Vasi Szemle. '''64''' (6): str. 652, 658, 660.</ref>
 +
Jan i Péter poddali się wiosną 1320 roku, Karol I nazwał ich „dawnymi buntownikami, teraz naszymi stronnikami”. Jednak gdy ich kuzyn [[Kőszegi "Farkas" János|Jan „Wilk” Kőszegi]] powstał w otwartym buncie przeciwko Karolowi I w 1327 r., Jan i Péter dołączyli do niego. Król pokonał ich w ciągu kilku miesięcy, bracia stracili kolejne forty, dodatkowo zmniejszając liczbę zamków.
  
−
[[File:KostelG1.JPG|thumb|left|[[Kostel Castle]], today in [[Slovenia]]]]
+
[[File:KostelG1.JPG|thumb|left|Zamek [[Kostel]], dzisiaj w Słowenii]]
  
−
Jan zmarł mniej więcej po 1327 r. Piotr i trzej synowie jego zmarłego brata byli członkami rodziny Kőszeg, którzy zawarli sojusz z Domem Habsburgów przeciwko Karolowi I w styczniu 1336 r. Wraz z rodziną Babonić. Kiedy Charles podpisał rozejm z wrogami 13 grudnia po krótkiej wojnie, nazwał członków obu rodzin „zdrajcami Świętej Korony”. Dokument stawia nazwisko Piotra na pierwszym miejscu wśród zdrajców, przed jego siostrzeńcami, jego kuzynem Janem „Wilkiem” i Babonicem [3]. Według narracji Karola Piotr zaprosił armię austriacką do Slawonii, aby spróbować zdobyć prowincję dla książąt austriackich. Ze względu na sukces przekazał książętom swoje dwa zamki, Vrbovec (Orbolc) i Strigova (Strigó). [6]
+
Jan zmarł mniej więcej po 1327 r. Péter i trzej synowie jego zmarłego brata byli członkami rodziny [[Kőszegi]], którzy zawarli sojusz z rodem [[Habsburg]]ów przeciwko Karolowi I w styczniu 1336 r. wraz z rodziną [[Babonić]]. Gdy Karol podpisał rozejm z wrogami 13 grudnia po krótkiej wojnie, nazwał członków obu rodzin „zdrajcami Świętej Korony”. Dokument stawia nazwisko Pétera na pierwszym miejscu wśród zdrajców, przed jego bratankami, jego kuzynem Janem „Wilkiem” i Babonićem.<ref name="Skorka">Skorka, Renáta (2017). ''A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban'' [''Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów'']. Világtörténet. '''39''' (1): str. 109-11.</ref> Według narracji króla Péter zaprosił armię austriacką do Slawonii, aby spróbować zdobyć prowincję dla książąt austriackich. Ze względu na sukces przekazał książętom swoje dwa zamki, Vrbovec (Orbolc) i Strigova (Strigó).<ref name="Skorka">Skorka, Renáta (2017). ''A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban'' [''Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów'']. Világtörténet. '''39''' (1): str. 109-11.</ref>
  
−
<small><small>John died sometime after 1327. Peter and the three sons of his late brother was among those members of the Kőszegi family, who made an alliance with the [[House of Habsburg]] against Charles I in January 1336, alongside the [[Babonić family]]. When Charles signed a truce with his enemies on 13 December after a brief war, he called the members of the two families as the "traitors of the [[Holy Crown of Hungary|Holy Crown]]". The document put Peter's name in the first place among the traitors, before his nephews, his cousin John the "Wolf" and the Babonići.{{sfn|Skorka|2017|p=109}} According to Charles' narration, Peter invited the Austrian army to Slavonia in order to try to acquire the province for the Dukes of Austria. For the sake of success, he even handed over his two castles, [[Klenovec Humski|Vrbovec]] (Orbolc) and [[Štrigova]] (Sztrigó) to the dukes.{{sfn|Skorka|2017|p=110}} </small></small>
+
Wojna między Węgrami a Austrią trwała do 1339 r. Karol zażądał od [[Kőszegi]]ch zrzeczenia się ostatnich fortec wzdłuż zachodnich granic królestwa w 1339 r. Podczas gdy Jan „Wilk” przyrzekł wierność [[Albert II|Albertowi II]], księciu Austrii w czerwcu 1339 r., stopniowo integrując się z austriacką szlachtą Péter i jego siostrzeńcy wybrali inną ścieżkę: powrócili do lojalności względem Karola.<ref name="Skorka">Skorka, Renáta (2017). ''A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban'' [''Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów'']. Világtörténet. '''39''' (1): str. 109-11.</ref> W zamian za swoje ostatnie twierdze w Zagorju – w tym Belec, Kostel, [[Krapina]] (Korpona), Vrbovec i [[Oštrc]] (Oszterc)<ref name="Engel">Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I'' [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 115, 276, 347, 349, 353, 381, 385, 424.</ref>, Karol podarował Piotrowi [[Dunaszekcső]] i [[Kőszeg]] (Batina) w komitacie [[Baranya]] które kiedyś były współwłasnością jego brata przed ich buntem.<ref name="Engel">Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I'' [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 115, 276, 347, 349, 353, 381, 385, 424.</ref> Faktycznie oznaczało to koniec rządów [[Kőszegi]]ch i ich dominacji na Węgrzech Zachodnich po siedemdziesięciu latach.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2010). 'A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története'' [''Synowie Henryka: „Historia rodzinna” Kőszegich z klanu Héder'']". Vasi Szemle. '''64''' (6): str. 652, 658, 660.</ref>
  
−
Wojna między Węgrami a Austrią trwała do 1339 r. Karol zażądał od Kőszegów zrzeczenia się ostatnich fortec wzdłuż zachodnich granic królestwa w 1339 r. Podczas gdy Jan „Wilk” przyrzekł wierność Albertowi II, księciu Austrii w czerwcu 1339 r., Stopniowo integrując do austriackiej szlachty Piotr i jego siostrzeńcy wybrali inną ścieżkę: powrócili do lojalności Karola [7]. W zamian za swoje ostatnie twierdze w Zagorju - w tym Belec, Kostel, Krapina (Korpona), Vrbovec i Oštrc (Oszterc), [8] Charles podarował Piotrowi Szekcső i Kőszeg (Batina) w powiecie Baranya Peterowi, którzy kiedyś byli współ- własnością jego brata przed ich buntem. [9] Faktycznie oznaczało to koniec rządów Kőszegisów i dominacji na Węgrzech Zachodnich po siedemdziesięciu latach [10]. Następnie przyjął nazwę rodziny książęcej z przyrostkiem „de Szekcső”. Równolegle z królewskim przyznaniem dóbr ziemskich Piotr został hiszpańskim rzecznikiem hrabstwa Bodrog (która od tego czasu była pomijana jako dostęp do godności Ban of Macsoh). We współczesnych dokumentach był on stylem hiszpańskim w latach 1342–1347, ale było prawdopodobne, że sprawował urząd przez cały okres od 1339 do 1353 r. Piotr utrzymał swoją pozycję również za panowania Ludwika Węgierskiego. W marcu 1351 r. Trzej synowie jego zmarłego brata, Mikołaj, Piotr i Henryk (przodkowie Tamasich) przekonani przez pozew bezdzietnego Piotra Duke'a, aby adoptowali ich i uczynili z nich spadkobierców swojego majątku, jeśli umrze bez dzieci. Jednak jego jedyny syn Peter urodził się wkrótce, co spowodowało, że umowa stała się nieważna. Peter Herceg zmarł przed 1358 r. [11]
+
Następnie przyjął nazwę rodziny książęcej z przyrostkiem „de Szekcső”. Równolegle z królewskim przyznaniem dóbr ziemskich Péter został [[ispán]]em komitatu [[Bodrog]] (która od tego czasu była pomijana jako związana z godnością bana Maczwy). We współczesnych dokumentach był [[ispán]]em w latach 1342–1347, ale było prawdopodobne, że sprawował urząd przez cały okres od 1339 do 1353 r. Péter utrzymał swoją pozycję również za panowania [[I. Lajos|Ludwika Wielkiego]]. W marcu 1351 r. trzej synowie jego zmarłego brata, Mikołaj, Piotr i Henryk (przodkowie [[Tamási]]ch) przekonali drogą pozwu bezdzietnego księcia Pétera, by adoptował ich i uczynił z nich spadkobierców swojego majątku, jeśli umrze bez dzieci. Jednak jego jedyny syn Piotr urodził się wkrótce, co spowodowało, że umowa stała się nieważna. Péter zmarł przed 1358 r.<ref name="Engel">Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I'' [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 115, 276, 347, 349, 353, 381, 385, 424.</ref>
−
 
 
−
<small><small>The war between Hungary and Austria continued until 1339. Charles obliged the Kőszegis to renounce their last fortresses along the western borders of the kingdom in 1339. While John the "Wolf" pledged allegiance to [[Albert II, Duke of Austria]] in June 1339, gradually integrating into the [[Austrian nobility]], Peter and his nephews chose a different path: they returned to the loyalty of Charles.{{sfn|Skorka|2017|p=111}} In exchange for his last fortresses in Zagorje – including Belec, [[Kostel Castle|Kostel]], [[Krapina]] (Korpona), Vrbovec, and [[Oštrc]] (Oszterc),{{sfn|Engel|1996|pp=276, 347, 353, 381, 385}} Charles donated [[Dunaszekcső|Szekcső]] and [[Batina|Kőszeg]] (Batina) in [[Baranya County (former)|Baranya County]] to Peter, both which he once co-owned with his brother before their rebellion.{{sfn|Engel|1996|pp=349, 424}} This effectively marked the end of the Kőszegis' rule and domination in Western Hungary after seventy years.{{sfn|Zsoldos|2010|p=652}} Thereafter, he adopted the Herceg family name with the suffix "de Szekcső". Simultaneously with the royal grant of landholdings, Peter was made ''[[ispán]]'' of [[Bács-Bodrog County|Bodrog County]] (which position was omitted as accessory to the dignity of [[Banate of Macsó|Ban of Macsó]] since then). In contemporary records, he was styled as ''ispán'' in the period between 1342 and 1347, but it is plausible that he held the office throughout from 1339 to 1353. Peter retained his position during the reign of [[Louis I of Hungary]] too. In March 1351, his late brother's three sons, Nicholas, Peter and Henry (ancestors of the [[Tamási family|Tamásis]]) persuaded by lawsuit the then-childless Peter Herceg to adopt them and make them the heirs of his wealth, if he dies without children. However, his only son, Peter was born soon, which made the contract null and void. Peter Herceg died before 1358.{{sfn|Engel|1996|p=115}} </small></small>
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
  
−
== Sources ==
+
== Źródło ==
−
* Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I'' [Secular Archontology of Hungary, 1301–1457, Volume I] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
+
* Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I'' [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
  
−
* Skorka, Renáta (2017). "A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban [''The Heir of the "Greedy Wolf". A Kőszegi in the Service of the Habsburg Dukes'']". Világtörténet (po węgiersku). '''39''' (1): 93–124. ISSN 0083-6265.
+
* Skorka, Renáta (2017). ''A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban'' [''Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów'']. Világtörténet. '''39''' (1): 93–124. ISSN 0083-6265.
  
−
* Zsoldos, Attila (2010). "A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története" [''The Henry Sons: The "Family History" of the Kőszegis from the Kindred Héder'']". Vasi Szemle (po węgiersku). '''64''' (6): 651–661. ISSN 0505-0332.
+
* Zsoldos, Attila (2010). 'A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története'' [''Synowie Henryka: „Historia rodzinna” Kőszegich z klanu Héder'']". Vasi Szemle. '''64''' (6): str. 651–661. ISSN 0505-0332.
  
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Kőszegi II. Péter
+
  |urzędnik          = Kőszegi II. Péter (węg.)<br>Kőszegi Péter (węg.)<br>Kőszegi ''Herceg'' Péter (węg.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = Ispán Bodrog
+
  |tytulatura        = [[Ispán Bodrog]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 121: Linia 115:
 
{{SORTUJ:Herceg, Peter 01}}
 
{{SORTUJ:Herceg, Peter 01}}
  
 +
[[Kategoria:Kőszegi]]
 +
[[Kategoria:Ród]]
 
[[Kategoria:Herceg]]
 
[[Kategoria:Herceg]]
−
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
+
[[Kategoria:Rodzina]]
−
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
 
−
[[Kategoria:Rodziny]]
 
−
[[Kategoria:Rodzina Herceg]]
 
−
[[Kategoria:Rody]]
 
−
[[Kategoria:Ród Kőszegi]]
 
−
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 18:07, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ispán Bodrog
(1339-1353) 		Następca:
Ostfi Miklós Lackfi András

Szekcsői Herceg Péter, urodzony jako Kőszegi Péter lub Kőszegi Herceg Péter (* nieznana, † 1353÷58), węgierski szlachcic niemieckiego pochodzenia. Członek potężnego i buntowniczego rodu Kőszegi, którego członków uważano za zaciekłych wrogów króla Węgier Karola Roberta. Po latach wojen i nieudanych buntów Péter przyrzekł wierność królowi w 1339 r. i stał się przodkiem szlacheckiej rodziny Herczeg de Szekcső (Herczegh).

Rodzina

Péter urodził się jako młodszy syn potężnego oligarchy Henryka II Kőszegiego i jego nieznanej z imienia żony, córki Mojsa II, palatyna (?). Miał starszego brata, Jana, późniejszego przodka rodziny Tamási i siostrę o nieznanym imieniu.[1]

Jego żoną była nieznaną z imienia córką Jana Babonićia, bana Slawonii, która nadal żyła w 1366 roku. Mieli syna Piotra II, który urodził się po 1351 roku, gdy Péter był już w zaawansowanym wieku.[2] Przez całe życie Péter był tytułowany przydomkiem „Książę” (łac. Petrum Ducem), co po 1339 r. stało się jego nazwiskiem rodzinnym (węg. „Herceg”). Jego następcy żyli aż do XVII wieku.[3]

Kariera

Po śmierci ojca w 1310 r. Jan i Péter wspólnie rządzili odziedziczonymi wielkimi domenami w Górnej Slawonii i Południowej Transdanubii, posiadając dziesiątki zamków i posiadłości.[4]

Początkowo nominalnie poparli działania króla Karola I, ale później, w połowie 1310 roku, zwrócili się przeciwko monarsze. Podczas dwóch krótkich królewskich kampanii wojskowych w 1315 i 1316 r. Karol pokonał ich i zmiażdżył ich władzę nad prowincją w południowej części Zadunaja. Bracia wycofali się do Górnej Slawonii za rzekę Drawę. Tam zostali pokonani przez Jana Babonića, przyszłego teścia Pétera w 1317 roku. Następnie Jan i Péter mogli zatrzymać swoje zamki tylko w regionie Zagorje, gdzie ich ojciec zaczął rozszerzać swoje posiadłości kilkadziesiąt lat wcześniej. Bracia walczyli także w armii swojego krewnego Andrzeja Kőszegiego, którego prowincja w Zachodnim Kraju Zadunajskim została ostatecznie zmiażdżona przez wojska królewskie w pierwszej połowie 1319 r.[4] 

Jan i Péter poddali się wiosną 1320 roku, Karol I nazwał ich „dawnymi buntownikami, teraz naszymi stronnikami”. Jednak gdy ich kuzyn Jan „Wilk” Kőszegi powstał w otwartym buncie przeciwko Karolowi I w 1327 r., Jan i Péter dołączyli do niego. Król pokonał ich w ciągu kilku miesięcy, bracia stracili kolejne forty, dodatkowo zmniejszając liczbę zamków.
Plik:KostelG1.JPG
Zamek Kostel, dzisiaj w Słowenii

Jan zmarł mniej więcej po 1327 r. Péter i trzej synowie jego zmarłego brata byli członkami rodziny Kőszegi, którzy zawarli sojusz z rodem Habsburgów przeciwko Karolowi I w styczniu 1336 r. wraz z rodziną Babonić. Gdy Karol podpisał rozejm z wrogami 13 grudnia po krótkiej wojnie, nazwał członków obu rodzin „zdrajcami Świętej Korony”. Dokument stawia nazwisko Pétera na pierwszym miejscu wśród zdrajców, przed jego bratankami, jego kuzynem Janem „Wilkiem” i Babonićem.[3] Według narracji króla Péter zaprosił armię austriacką do Slawonii, aby spróbować zdobyć prowincję dla książąt austriackich. Ze względu na sukces przekazał książętom swoje dwa zamki, Vrbovec (Orbolc) i Strigova (Strigó).[3]

Wojna między Węgrami a Austrią trwała do 1339 r. Karol zażądał od Kőszegich zrzeczenia się ostatnich fortec wzdłuż zachodnich granic królestwa w 1339 r. Podczas gdy Jan „Wilk” przyrzekł wierność Albertowi II, księciu Austrii w czerwcu 1339 r., stopniowo integrując się z austriacką szlachtą Péter i jego siostrzeńcy wybrali inną ścieżkę: powrócili do lojalności względem Karola.[3] W zamian za swoje ostatnie twierdze w Zagorju – w tym Belec, Kostel, Krapina (Korpona), Vrbovec i Oštrc (Oszterc)[5], Karol podarował Piotrowi Dunaszekcső i Kőszeg (Batina) w komitacie Baranya które kiedyś były współwłasnością jego brata przed ich buntem.[5] Faktycznie oznaczało to koniec rządów Kőszegich i ich dominacji na Węgrzech Zachodnich po siedemdziesięciu latach.[4]

Następnie przyjął nazwę rodziny książęcej z przyrostkiem „de Szekcső”. Równolegle z królewskim przyznaniem dóbr ziemskich Péter został ispánem komitatu Bodrog (która od tego czasu była pomijana jako związana z godnością bana Maczwy). We współczesnych dokumentach był ispánem w latach 1342–1347, ale było prawdopodobne, że sprawował urząd przez cały okres od 1339 do 1353 r. Péter utrzymał swoją pozycję również za panowania Ludwika Wielkiego. W marcu 1351 r. trzej synowie jego zmarłego brata, Mikołaj, Piotr i Henryk (przodkowie Tamásich) przekonali drogą pozwu bezdzietnego księcia Pétera, by adoptował ich i uczynił z nich spadkobierców swojego majątku, jeśli umrze bez dzieci. Jednak jego jedyny syn Piotr urodził się wkrótce, co spowodowało, że umowa stała się nieważna. Péter zmarł przed 1358 r.[5]

Przypisy

  1. ↑ Engel: Genealógia (Genus Héder 4. Kőszegi [i Rohonci] – gałąź)
  2. ↑ Engel: Genealógia (Genus Héder 6. Herceg [de Szekcső] – gałąź)
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Skorka, Renáta (2017). A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban [Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów]. Világtörténet. 39 (1): str. 109-11.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Zsoldos, Attila (2010). 'A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története [Synowie Henryka: „Historia rodzinna” Kőszegich z klanu Héder]". Vasi Szemle. 64 (6): str. 652, 658, 660.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 115, 276, 347, 349, 353, 381, 385, 424.

Źródło

  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
  • Skorka, Renáta (2017). A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban [Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów]. Világtörténet. 39 (1): 93–124. ISSN 0083-6265.
  • Zsoldos, Attila (2010). 'A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története [Synowie Henryka: „Historia rodzinna” Kőszegich z klanu Héder]". Vasi Szemle. 64 (6): str. 651–661. ISSN 0505-0332.

Kőszegi II. Péter (węg.)
Kőszegi Péter (węg.)
Kőszegi Herceg Péter (węg.)

— Ispán Bodrog —
Ispán Bodrog
Okres od 1339
do 1353
Poprzednik Ostfi Miklós
Następca Lackfi András
Dane biograficzne
Ród Kőszegi
Rodzina Herceg
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1285
Śmierć między 1353 a 1358
Ojciec II. Henrik
Matka Dárói Nn
Żona Babonić Nn
Dzieci II. Péter
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Herceg_I._Péter&oldid=51966”