Herceg I. Péter

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szekcsői Herceg Péter, urodzony jako Kőszegi Péter lub Kőszegi Herceg Péter (* nieznana, † 1353÷58), węgierski szlachcic niemieckiego pochodzenia. Członek potężnego i buntowniczego rodu Kőszegi, którego członków uważano za zaciekłych wrogów króla Węgier Karola Roberta. Po latach wojen i nieudanych buntów Péter przyrzekł wierność królowi w 1339 r. i stał się przodkiem szlacheckiej rodziny Herczeg de Szekcső (Herczegh).

Rodzina

Péter urodził się jako młodszy syn potężnego oligarchy Henryka II Kőszegiego i jego nieznanej z imienia żony, córki Mojsa II, palatyna (?). Miał starszego brata, Jana, późniejszego przodka rodziny Tamási i siostrę o nieznanym imieniu.[1]

Jego żoną była nieznaną z imienia córką Jana Babonićia, bana Slawonii, która nadal żyła w 1366 roku. Mieli syna Piotra II, który urodził się po 1351 roku, gdy Péter był już w zaawansowanym wieku.[2] Przez całe życie Péter był tytułowany przydomkiem „Książę” (łac. Petrum Ducem), co po 1339 r. stało się jego nazwiskiem rodzinnym (węg. „Herceg”). Jego następcy żyli aż do XVII wieku.[3]

Kariera

Po śmierci ojca w 1310 r. Jan i Péter wspólnie rządzili odziedziczonymi wielkimi domenami w Górnej Slawonii i Południowej Transdanubii, posiadając dziesiątki zamków i posiadłości.[4]

Początkowo nominalnie poparli działania króla Karola I, ale później, w połowie 1310 roku, zwrócili się przeciwko monarsze. Podczas dwóch krótkich królewskich kampanii wojskowych w 1315 i 1316 r. Karol pokonał ich i zmiażdżył ich władzę nad prowincją w południowej części Zadunaja. Bracia wycofali się do Górnej Slawonii za rzekę Drawę. Tam zostali pokonani przez Jana Babonića, przyszłego teścia Pétera w 1317 roku. Następnie Jan i Péter mogli zatrzymać swoje zamki tylko w regionie Zagorje, gdzie ich ojciec zaczął rozszerzać swoje posiadłości kilkadziesiąt lat wcześniej. Bracia walczyli także w armii swojego krewnego Andrzeja Kőszegiego, którego prowincja w Zachodnim Kraju Zadunajskim została ostatecznie zmiażdżona przez wojska królewskie w pierwszej połowie 1319 r.[4]

Jan i Péter poddali się wiosną 1320 roku, Karol I nazwał ich „dawnymi buntownikami, teraz naszymi stronnikami”. Jednak gdy ich kuzyn Jan „Wilk” Kőszegi powstał w otwartym buncie przeciwko Karolowi I w 1327 r., Jan i Péter dołączyli do niego. Król pokonał ich w ciągu kilku miesięcy, bracia stracili kolejne forty, dodatkowo zmniejszając liczbę zamków.
Plik:KostelG1.JPG
Zamek Kostel, dzisiaj w Słowenii

Jan zmarł mniej więcej po 1327 r. Péter i trzej synowie jego zmarłego brata byli członkami rodziny Kőszegi, którzy zawarli sojusz z rodem Habsburgów przeciwko Karolowi I w styczniu 1336 r. wraz z rodziną Babonić. Gdy Karol podpisał rozejm z wrogami 13 grudnia po krótkiej wojnie, nazwał członków obu rodzin „zdrajcami Świętej Korony”. Dokument stawia nazwisko Pétera na pierwszym miejscu wśród zdrajców, przed jego bratankami, jego kuzynem Janem „Wilkiem” i Babonićem.[3] Według narracji króla Péter zaprosił armię austriacką do Slawonii, aby spróbować zdobyć prowincję dla książąt austriackich. Ze względu na sukces przekazał książętom swoje dwa zamki, Vrbovec (Orbolc) i Strigova (Strigó).[3]

Wojna między Węgrami a Austrią trwała do 1339 r. Karol zażądał od Kőszegich zrzeczenia się ostatnich fortec wzdłuż zachodnich granic królestwa w 1339 r. Podczas gdy Jan „Wilk” przyrzekł wierność Albertowi II, księciu Austrii w czerwcu 1339 r., stopniowo integrując się z austriacką szlachtą Péter i jego siostrzeńcy wybrali inną ścieżkę: powrócili do lojalności względem Karola.[3] W zamian za swoje ostatnie twierdze w Zagorju – w tym Belec, Kostel, Krapina (Korpona), Vrbovec i Oštrc (Oszterc)[5], Karol podarował Piotrowi Dunaszekcső i Kőszeg (Batina) w komitacie Baranya które kiedyś były współwłasnością jego brata przed ich buntem.[5] Faktycznie oznaczało to koniec rządów Kőszegich i ich dominacji na Węgrzech Zachodnich po siedemdziesięciu latach.[4]

Następnie przyjął nazwę rodziny książęcej z przyrostkiem „de Szekcső”. Równolegle z królewskim przyznaniem dóbr ziemskich Péter został ispánem komitatu Bodrog (która od tego czasu była pomijana jako związana z godnością bana Maczwy). We współczesnych dokumentach był ispánem w latach 1342–1347, ale było prawdopodobne, że sprawował urząd przez cały okres od 1339 do 1353 r. Péter utrzymał swoją pozycję również za panowania Ludwika Wielkiego. W marcu 1351 r. trzej synowie jego zmarłego brata, Mikołaj, Piotr i Henryk (przodkowie Tamásich) przekonali drogą pozwu bezdzietnego księcia Pétera, by adoptował ich i uczynił z nich spadkobierców swojego majątku, jeśli umrze bez dzieci. Jednak jego jedyny syn Piotr urodził się wkrótce, co spowodowało, że umowa stała się nieważna. Péter zmarł przed 1358 r.[5]

Przypisy

  1. Engel: Genealógia (Genus Héder 4. Kőszegi [i Rohonci] – gałąź)
  2. Engel: Genealógia (Genus Héder 6. Herceg [de Szekcső] – gałąź)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Skorka, Renáta (2017). A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban [Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów]. Világtörténet. 39 (1): str. 109-11.
  4. 4,0 4,1 4,2 Zsoldos, Attila (2010). 'A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története [Synowie Henryka: „Historia rodzinna” Kőszegich z klanu Héder]". Vasi Szemle. 64 (6): str. 652, 658, 660.
  5. 5,0 5,1 5,2 Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 115, 276, 347, 349, 353, 381, 385, 424.

Źródło

  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
  • Skorka, Renáta (2017). A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban [Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów]. Világtörténet. 39 (1): 93–124. ISSN 0083-6265.
  • Zsoldos, Attila (2010). 'A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története [Synowie Henryka: „Historia rodzinna” Kőszegich z klanu Héder]". Vasi Szemle. 64 (6): str. 651–661. ISSN 0505-0332.

Kőszegi II. Péter (węg.)
Kőszegi Péter (węg.)
Kőszegi Herceg Péter (węg.)

Ispán Bodrog
Ispán Bodrog
Okres od 1339
do 1353
Poprzednik Ostfi Miklós
Następca Lackfi András
Dane biograficzne
Ród Kőszegi
Rodzina Herceg
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1285
Śmierć między 1353 a 1358
Ojciec II. Henrik
Matka Dárói Nn
Żona Babonić Nn
Dzieci II. Péter