Királyföld: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 35: | Linia 35: | ||
Pe aceste hărți figurează regiunile [[Țara Oltului|Althland]], [[Țara Bârsei|Burzenland]], [[Țara Vinurilor|Weinland]], [[Țara Năsăudului|Nösnerland]], [[Land vor dem Wald]] și [[Scaunele secuiești|Ciculia]]<ref>Popescu-Spineni, Marin; ''[http://www.calameo.com/books/0008274333fb61468a998 România în izvoare geografice și cartografice]''; Editura Științifică și Enciclopedică; București; 1978; p. 124; accesat la 8 ianuarie 2017</ref></div>]] | Pe aceste hărți figurează regiunile [[Țara Oltului|Althland]], [[Țara Bârsei|Burzenland]], [[Țara Vinurilor|Weinland]], [[Țara Năsăudului|Nösnerland]], [[Land vor dem Wald]] și [[Scaunele secuiești|Ciculia]]<ref>Popescu-Spineni, Marin; ''[http://www.calameo.com/books/0008274333fb61468a998 România în izvoare geografice și cartografice]''; Editura Științifică și Enciclopedică; București; 1978; p. 124; accesat la 8 ianuarie 2017</ref></div>]] | ||
| − | Aceste unități administrative speciale, numite ''Szék'' în maghiară și ''Boden'' în germană, erau la început în număr de patru:<ref>{{citat carte|nume=Alain du Nay|titlu=Români și maghiari în vârtejul istoriei|anoriginal=2001|ediție=a II-a, revăzută și adaugită|an=2008|editură=Editura Matthias Corvinus|loc=Buffalo - Toronto|pagină=22|url=http://www.hungarianhistory.com/lib/dunay2/dunay2.pdf}}</ref>: | + | |
| + | Te specjalne jednostki administracyjne, zwane po węgiersku „Szék” i po niemiecku „Boden”, liczyły początkowo cztery: <ref> {{quoted book | name = Alain du Nay | title = Rumuni i Węgrzy w trąbie powietrznej of history | anoriginal = 2001 | drugie wydanie, poprawione i dodane | rok = 2008 | wydawnictwo = Wydawnictwo Matthias Corvinus | miejsce = Buffalo - Toronto | page = 22 | url = http: //www.hungarianhistory.com/ lib / dunay2 / dunay2.pdf}} </ref>: | ||
| + | |||
| + | Aceste unități administrative speciale, numite ''Szék'' în maghiară și ''Boden'' în germană, erau la început în număr de patru:<ref>{{citat carte|nume=Alain du Nay|titlu=Români și maghiari în vârtejul istoriei|anoriginal=2001|ediție=a II-a, revăzută și adaugită|an=2008|editură=Editura Matthias Corvinus|loc=Buffalo - Toronto|pagină=22|url=http://www.hungarianhistory.com/lib/dunay2/dunay2.pdf}}</ref>: | ||
| + | |||
*''[[Țara Oltului|Althland]]'' | *''[[Țara Oltului|Althland]]'' | ||
*''[[Țara Bârsei|Burzenland]]'' | *''[[Țara Bârsei|Burzenland]]'' | ||
| Linia 41: | Linia 45: | ||
*''[[Țara Năsăudului|Nösnerland]]'' | *''[[Țara Năsăudului|Nösnerland]]'' | ||
| − | + | Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) została później podzielona na kilka miejsc: <ref> Magina, Livia; '' [http://www.muzeulbanatuluimontan.ro/images/ro/Biblioteca_electronica/Teze_de_Doctorat/Magina%20Livia%20-% 20Institutia % 20judelui% 20satesc% 20in% 20Principatul% 20Transilvaniei.pdf Instytucja hrabstwa wiejskiego Księstwa Siedmiogrodu] ''; Ed. Mega; Cluj-Napoca; 2014; s. 63–64; dostęp 7 stycznia 2017 </ref> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | Ținutul crăiesc (Fundus regius) | + | Ținutul crăiesc (Fundus regius) a fost divizat ulterior în mai multe scaune:<ref>Magina, Livia;''[http://www.muzeulbanatuluimontan.ro/images/ro/Biblioteca_electronica/Teze_de_Doctorat/Magina%20Livia%20-%20Institutia%20judelui%20satesc%20in%20Principatul%20Transilvaniei.pdf Instituția judelui sătesc în Principatul Transilvaniei]''; Ed. Mega; Cluj-Napoca; 2014; p. 63-64; accesat la 7 ianuarie 2017</ref> |
| − | + | * De jos: / Z dołu: | |
| − | * '' [[ | + | :* [[Scaunul Orăștiei]] (niem. ''Brooser Stuh''}) – „Scaun secundar” (niem. ''Nebenstuhl'') cu sediul la [[Orăștie]]. |
| − | * '' [[ | + | :* [[Scaunul Sebeșului]] (niem. ''Mühlbacher Stuhl'') – „Scaun secundar” cu sediul la [[Sebeș]]. |
| − | * '' [[ | + | :* [[Scaunul Miercurea]] (niem. ''Reußmarkter Stuhl'') – „Scaun secundar” cu sediul la [[Miercurea Sibiului]]. |
| − | + | * De sus: / Z góry: | |
| + | :* [[Scaunul Sibiului]] (niem. ''Hauptstuhl Hermannstadt'') – „Scaun principal” (niem. ''Hauptstuhl'') cu sediul administrativ la [[Sibiu]]. | ||
| + | :* [[Scaunul Sighișoarei]] (niem. ''Schässburger Stuhl'') – „Scaun secundar” cu sediul la [[Sighișoara]]. | ||
| + | :* [[Scaunul Nocrich]] (niem. ''Leschkircher Stuhl'') – „Scaun secundar” cu sediul la [[Nocrich, Sibiu|Nocrich]]. | ||
| + | :* [[Scaunul Cincului]] (niem. ''Schenker Stuhl'') – „Scaun secundar” cu sediul la [[Cincu, Brașov|Cincu]]. | ||
| + | :* [[Scaunul Rupea]] (niem. ''Repser Stuhl'') – „Scaun secundar” cu sediul la [[Rupea]]. | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
* Z obszaru Târnavelor - powstałego w XVI wieku: | * Z obszaru Târnavelor - powstałego w XVI wieku: | ||
| − | : * [[ | + | |
| − | : * [[ | + | * Din zona Târnavelor – formate în secolul al XVI‑lea: |
| + | :* [[Scaunul Mediașului]] (niem. ''Mediascher Stuhl'') – „Scaun secundar” cu sediul la [[Mediaș]]. | ||
| + | :* [[Scaunul Șeica]] – (niem. ''Schelker Stuhl'') – „Scaun secundar” cu sediul la [[Șeica Mare, Sibiu|Șeica Mare]]. | ||
| + | |||
* Okręgi o specjalnym statusie, członkowie [[Saxon University | Saxon University]] (którzy korzystali z tych samych praw co siedziby): | * Okręgi o specjalnym statusie, członkowie [[Saxon University | Saxon University]] (którzy korzystali z tych samych praw co siedziby): | ||
| − | : * [[ | + | |
| − | : * [[ | + | * Districte cu statut aparte, membre ale [[Universitatea Săsească|Universității Săsești]] (ce au beneficiat de aceleași drepturi ca și scaunele): |
| + | :* [[Districtul Brașov]] (niem. ''Kronstäder Distrikt'') – „District” cu sediul la [[Brașov]]. | ||
| + | :* [[Districtul Bistriței]] (niem. ''Bistritzer Distrikt'') – „District” cu sediul la [[Bistrița]]. | ||
Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) zniknęła w 1784 r. Wraz z podziałem na '' Bezirke '' podjętym przez cesarza Habsburgów [[Józef II Austrii | Józef II]] <ref> Lucas Joseph Marienburg: '' Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde '' , Band 19, Neudruck 1986 aus 1813, editura Böhlau 1996, Ignaz de Luca, artykuł: '' Das Großfürstenthum Siebenbürgen '' w: '' Geographisches Handbuch von dem Oestreichischen Staate '' Vand 4 '' Ungarn, Illyrien und Siebenbürgen '', Wydawnictwo JV Degen, Wiedeń 1791, strony 491–549 oraz mapa tych „Bezirke Siebenburgens” w „Geographische Mittheilungen” A. Petermannsa, Wydawnictwo Justhus Perthes, Gotha 1857. </ref> i nie jest odrestaurowana poprzez reformę administracyjną związaną z utworzeniem Cesarstwa Austro-Węgierskiego w 1876 r., która zniosła [[Księstwo Transylwanii (1711-1867) | Wielkie Księstwo Siedmiogrodu]]. | Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) zniknęła w 1784 r. Wraz z podziałem na '' Bezirke '' podjętym przez cesarza Habsburgów [[Józef II Austrii | Józef II]] <ref> Lucas Joseph Marienburg: '' Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde '' , Band 19, Neudruck 1986 aus 1813, editura Böhlau 1996, Ignaz de Luca, artykuł: '' Das Großfürstenthum Siebenbürgen '' w: '' Geographisches Handbuch von dem Oestreichischen Staate '' Vand 4 '' Ungarn, Illyrien und Siebenbürgen '', Wydawnictwo JV Degen, Wiedeń 1791, strony 491–549 oraz mapa tych „Bezirke Siebenburgens” w „Geographische Mittheilungen” A. Petermannsa, Wydawnictwo Justhus Perthes, Gotha 1857. </ref> i nie jest odrestaurowana poprzez reformę administracyjną związaną z utworzeniem Cesarstwa Austro-Węgierskiego w 1876 r., która zniosła [[Księstwo Transylwanii (1711-1867) | Wielkie Księstwo Siedmiogrodu]]. | ||
| + | |||
| + | Ținutul crăiesc (Fundus regius) dispare în 1784 odată cu împărțirea în ''Bezirke'' decisă de împăratul habsburgic [[Iosif al II-lea al Austriei|Iosif al II-lea]]<ref>Lucas Joseph Marienburg: ''Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde'', Band 19, Neudruck 1986 aus 1813, editura Böhlau 1996, Ignaz de Luca, articol: ''Das Großfürstenthum Siebenbürgen'' în: ''Geographisches Handbuch von dem Oestreichischen Staate'' Vand 4 ''Ungarn, Illyrien und Siebenbürgen'', editura J. V. Degen, Viena 1791, paginile 491–549, și harta acestor „Bezirke Siebenburgens” în A. Petermanns ''Geographische Mittheilungen'', editura Justhus Perthes, Gotha 1857.</ref>, și nu este restabilit prin reforma administrativă legată de constituirea Imperiului Austro-Ungariei în 1876, care desființează [[Principatul Transilvaniei (1711-1867)|Marele-Principat al Transilvaniei]]. | ||
== A székek == | == A székek == | ||
Wersja z 15:26, 8 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Királyföld (pol. Ziemia królewska (królewszczyzna), łac. Fundus Regius, niem. Königsboden, rum. Pământul Crăiesc) to nazwa historycznego regionu między Nagy-Küküllő i rzeką Olt (rum. Aluta), czasami także nzaywany Szászföld (Saksonią') lub Szászok földje (Ziemią Sasów). Kiedyś nazywał się Tulajdonlub Fiskális föld.[1] Spis treściLokalizacjaObszar saksońskich siedlisk był pierwotnie wąskim pasem ziemi w południowym Siedmiogrodzie o długości 190 km, rozciągającym się od Szászváros do brzegu Homoród. Później ten obszar rozrastał się w kierunku północ-południe. Obszary przylegające do Királyföld: komitaty Küküllő, Fehér i Udvarhelyszék na północy, Udvarhelyszék, Miklósvárszék, Sepsiszék i Felső-Fehér na wschodzie, góry oddzielające Havasalföld na południu, komitaty: Hunyad, Fehér i Küküllő.[2] HistoriaPo osiedleniu się Sasów w Siedmiogrodzie w XII wieku, Andreanum w 1224 roku ustabilizowało ich pozycję prawną i określiło autonomię, co zostało potwierdzone w 1486 roku przez króla Macieja. Ich nadrzędne ciałem stało się [ispán]] Sybina. Otrzymał prawo do organizowania targów i nadawania ulg podatkowych, a nawet od Ludwika Wielkiego prawo do zatrzymania towarów w Sybinie . W 1437 roku unia trzech narodów Siedmiogrodu: Węgrów, Seklerów i Sasów została również skodyfikowana, a związek ten był wielokrotnie potwierdzany (Unio Trium Nationum). Od XV wieku saksoński uniwersytet osiągnął nowe warunki w zakresie samostanowienia, a więc własny sąd (król-sędzia), względnie. mianowanie wójta saksońskiej gminy (czyli Saxonum), który był jednocześnie burmistrzem Sibiu, stolicy siedziby. Prawnie odrębne katedry (które tworzyły ze sobą uniwersytet) przetrwały do podziału w 1876 r., kiedy komitaty: Brassó, Szeben, Nagy-Küküllő i Bistrița-Năsăud przejęły te ziemie. Asymilacja rozpoczęła się już na początku XX wieku, na przykład w okresie Królestwa Rumuńskiego ludność Braszowa zmieniła się z większości niemieckiej na węgierską (obecnie większość rumuńska). Dziś, ze względu na przymusową emigrację w latach 70., ludność niemiecka na tym obszarze jest minimalna. Jednostki administracyjnePlik:Județe Transilvania sec17.PNG Podział administracyjny średniowiecznej Transylwanii: w zielonych ziemiach saksońskich, w tym Christian Land . Te mapy pokazują regiony Althland, Burzenland, Weinland, Nösnerland, Land vor dem Wald i Ciculia [3]Unități administrativePlik:Transylvania1532Map.jpg Harta Transilvaniei, de Johanes Honterus, 1532. Plik:Județe Transilvania sec17.PNG Împărțirea administrativă a Transilvaniei medievale: în verde Ținuturile sașilor, printre care Ținutul crăiesc. Pe aceste hărți figurează regiunile Althland, Burzenland, Weinland, Nösnerland, Land vor dem Wald și Ciculia[4]
Aceste unități administrative speciale, numite Szék în maghiară și Boden în germană, erau la început în număr de patru:[6]: Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) została później podzielona na kilka miejsc: [7] Ținutul crăiesc (Fundus regius) a fost divizat ulterior în mai multe scaune:[8]
Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) zniknęła w 1784 r. Wraz z podziałem na Bezirke podjętym przez cesarza Habsburgów Józef II [9] i nie jest odrestaurowana poprzez reformę administracyjną związaną z utworzeniem Cesarstwa Austro-Węgierskiego w 1876 r., która zniosła Wielkie Księstwo Siedmiogrodu. Ținutul crăiesc (Fundus regius) dispare în 1784 odată cu împărțirea în Bezirke decisă de împăratul habsburgic Iosif al II-lea[10], și nu este restabilit prin reforma administrativă legată de constituirea Imperiului Austro-Ungariei în 1876, care desființează Marele-Principat al Transilvaniei. A székekPlik:Județe Transilvania sec17.PNG Împărțirea administrativă a Transilvaniei medievale: în verde Ținuturile sașilor, printre care Ținutul crăiesc. Pe aceste hărți figurează regiunile Althland, Burzenland, Weinland, Nösnerland, Land vor dem Wald și Ciculia[11]Plik:Székely Land.PNG Terytoria trzech uprzywilejowanych stanów siedmiogrodzkich Niebieski: Seklerzy, Szary: Sasi – Königsboden zgodnie z prawem Złotej karty, Żółty: szlachcice Komitatsboden Plik:Erdély adminisztratív felosztása.jpg Királyföld na mapie średniowiecznego Siedmiogrodu. Na południu jest zaznaczony na szaro.
Później założona:
I wiele osad, choć ruszyło drogą niezalezności, ostatecznie nie stało się pełnoprawnymi stolicami, np. Nagyekemező (niem. Großprobstdorf, rum. Târnava) itp. KultúraJellegzetes építészeti emlékük az erődtemplom. Egyedi tájnyelvük a luxemburgihoz áll közel. Nagyszeben város 2007-ben (két társrendező településsel) Európa kulturális fővárosa. Jegyzetek
További információk
Kapcsolódó szócikkek |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||