Liptó: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z niemieckiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Lipt%C3%B3_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Lipt%C3%B3_v%C3%A1rmegye
Linia 8: Linia 9:
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://de.wikipedia.org/wiki/Komitat_Liptau
 
|strona  = https://de.wikipedia.org/wiki/Komitat_Liptau
 
|autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Liptau&action=history
 
|autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Liptau&action=history
 
|nota    = niemiecki
 
|nota    = niemiecki
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Komitat_Lipt%C3%B3
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Lipt%C3%B3&action=history
 +
|nota    = polski
 
}}
 
}}
  
Linia 21: Linia 33:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
 
[[Plik:Lipto_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Liptó]]
 
[[Plik:Lipto_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Liptó]]
 +
[[Plik:Slovakia Liptov.gif|thumb|Dawny komitat Liptó nałożony na mapę współczesnej Słowacji]]
  
−
'''Liptó''' ([[szlovák nyelv|szlovákul]] ''Liptov'', [[latin nyelv|latinul]] ''Liptoviensis'', ''Lyptoviensis'', ''Liptaviensis'', ''Liptovium'', [[német nyelv|németül]] ''Liptau'', [[lengyel nyelv|lengyelül]] ''Liptów'') a [[Magyar Királyság]] közigazgatási területe, [[Vármegye|vármegyéje]] volt. Jelenleg területe Észak-[[Szlovákia|Szlovákiában]] található. A terület mára közigazgatási egységét elvesztette, a névvel a történelmi régióra, ill. az egykori vármegyére való utalásként találkozhatunk.
+
'''Liptó vármegye''' (pol. ''Liptów'', słow. ''Liptov'', łac. ''Liptoviensis'', ''Lyptoviensis'', ''Liptaviensis'', ''Liptovium''; niem. ''Liptau'') był obszarem administracyjnym i komitatem [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Obecnie znajduje się w północnej Słowacji. Obszar utracił teraz swoją jednostkę administracyjną, której nazwa pochodzi od historycznego regionu lub można go znaleźć jako odniesienie do dawnego komitatu.
  
−
== G ==
+
== Geografia ==
  
−
Liptó [[Ausztria]] [[Galícia]] nevű tartományával, valamint [[Árva vármegye|Árva]]-, [[Turóc vármegye|Turóc]]-, [[Zólyom vármegye|Zólyom]]-, [[Gömör-Kishont vármegye|Gömör-Kishont]]- és [[Szepes vármegye|Szepes]] vármegyékkel volt határos. A vármegye a [[Vág (folyó)|Vág]] felső folyásánál, a [[Liptói-havasok]] és az [[Alacsony-Tátra]] között terült el. (A Liptói-havasok a [[Tátra (hegység)|Tátra]] nyugati, nagyobb kiterjedésű része, szemben a keletebbre fekvő [[Magas-Tátra|Magas-Tátrával]], melynek csúcsai magasabbak, alapterülete azonban kisebb.) Területe 1910 körül 2247 [[négyzetkilométer|km²]] volt.
+
Liptów graniczył z Królestwem Polskim oraz z komitatami [[Árva]], [[Turóc]], [[Zólyom]], [[Gömör-Kishont]] i Szepes. Komitat znajdował się w górnym biegu Wagu, między Liptowem a Niskimi Tatrami. (Liptov to większa część Tatr zachodnich, w przeciwieństwie do wschodnich Tatr Wysokich, które mają wyższe szczyty, ale mniejszą powierzchnię). Jego powierzchnia około 2210 wynosiła 2247 km².
  
 +
== Historia ==
 +
 +
Teren komitatu został przyłączony do Węgier w XI w. Komitat utworzono ok. 1340 r. poprzez wydzielenie z [[komitat Zólyom|komitatu Zólyom]]. W wyniku [[Reformy józefińskie|reform józefińskich]] w latach 1786-1790 komitat był połączony z [[Árva]] w komitat [[Liptó-Árva]]. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był [[Zamek Liptowski]], a od 1677 r. miasto [[Liptowski Mikułasz|Liptószentmiklós]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 73-79.</ref>.
 +
 +
W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na cztery powiaty i jedno miasto.
 +
 +
Po [[Trianon|traktacie w Trianon]] komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.
 +
 +
Obecnie teren komitatu  wchodzi w skład kraju żylińskiego na Słowacji.
 +
 +
{| class="wikitable"
 +
!colspan=2|Powiaty (''járás'')
 +
|-
 +
! Powiat!! Siedziba władz
 +
|-
 +
|Liptószentmiklós||[[Liptowski Mikułasz|Liptószentmiklós]]
 +
|-
 +
|Liptóújvár||[[Liptowski Gródek|Liptóújvár]]
 +
|-
 +
|Németlipcse||[[Partizánska Ľupča|Németlipcse]]
 +
|-
 +
|Rózsahegy||[[Rużomberk|Rózsahegy]]
 +
|-
 +
!colspan=2|Miasta komitackie (''rendezett tanácsú város'')
 +
|-
 +
|colspan=2|[[Rużomberk|Rózsahegy]]
 +
|}
 +
 +
== Bibliografia ==
 +
* [http://lexikon.katolikus.hu/L/Lipt%C3%B3%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po wegiersku)
 +
 +
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 
|
 
|
 +
|}
 +
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
 
|Nazwa        = Liptó
 
|Nazwa        = Liptó
Linia 48: Linia 102:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
{{SORTUJ:Komitaty, Liptó}}
  
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 +
[[Kategoria:Komitaty XV wiek]]
 +
[[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1920]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Polski]]
 +
[[Kategoria:Historia Słowacji]]

Aktualna wersja na dzień 08:04, 9 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Coa Hungary Country History (855-1301).svg Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Lipto county map.jpg
Mapa terenu komitatu Liptó
Plik:Slovakia Liptov.gif
Dawny komitat Liptó nałożony na mapę współczesnej Słowacji

Liptó vármegye (pol. Liptów, słow. Liptov, łac. Liptoviensis, Lyptoviensis, Liptaviensis, Liptovium; niem. Liptau) był obszarem administracyjnym i komitatem Królestwa Węgier. Obecnie znajduje się w północnej Słowacji. Obszar utracił teraz swoją jednostkę administracyjną, której nazwa pochodzi od historycznego regionu lub można go znaleźć jako odniesienie do dawnego komitatu.

Geografia

Liptów graniczył z Królestwem Polskim oraz z komitatami Árva, Turóc, Zólyom, Gömör-Kishont i Szepes. Komitat znajdował się w górnym biegu Wagu, między Liptowem a Niskimi Tatrami. (Liptov to większa część Tatr zachodnich, w przeciwieństwie do wschodnich Tatr Wysokich, które mają wyższe szczyty, ale mniejszą powierzchnię). Jego powierzchnia około 2210 wynosiła 2247 km².

Historia

Teren komitatu został przyłączony do Węgier w XI w. Komitat utworzono ok. 1340 r. poprzez wydzielenie z komitatu Zólyom. W wyniku reform józefińskich w latach 1786-1790 komitat był połączony z Árva w komitat Liptó-Árva. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był Zamek Liptowski, a od 1677 r. miasto Liptószentmiklós[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na cztery powiaty i jedno miasto.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.

Obecnie teren komitatu wchodzi w skład kraju żylińskiego na Słowacji.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Liptószentmiklós Liptószentmiklós
Liptóújvár Liptóújvár
Németlipcse Németlipcse
Rózsahegy Rózsahegy
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Rózsahegy

Bibliografia
Wappen Ungarische Länder 1867 (Mittel).png Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Komitat Liptó

Comitatus Liptoviensis (łac.)
Komitat Liptau (niem.)
Liptovská župa (słow.)
(1910)

Herb von Liptó Comitatus Liptoviensis (łac.) Komitat Liptau (niem.) Liptovská župa (słow.)
Siedziba: Liptószentmiklós
Powierzchnia: 2 246 km²
Ludność: 86,906[2]
Narodowości: 90 % Słowacy
5 % Węgrzy
3 % Niemcy
2 % inni (Polacy i Cyganie)[3]
Utworzony: XV wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Liptó

Przypisy

  1. ↑ Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, str. 73-79.
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Liptó&oldid=54864”