Trencsén: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
Linia 6: Linia 6:
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Trencs%C3%A9n_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Trencs%C3%A9n_v%C3%A1rmegye
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Trencs%C3%A9n_v%C3%A1rmegye&action=history
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Trencs%C3%A9n_v%C3%A1rmegye&action=history
|nota    = angielski
+
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
 
{|
 
{|
Linia 22: Linia 22:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
 
[[Plik:Trencsen_county_map.jpg|thumb|left|Mapa komiatatu Trencsén w 1891]]
 
[[Plik:Trencsen_county_map.jpg|thumb|left|Mapa komiatatu Trencsén w 1891]]
[[Plik:Slovakia_Trencin.jpg|thumb|Dawny komitat Trencsén na mapie współczesnej Słowacji]]
+
[[Plik:Slovakia_Trencin.jpg|thumb|Dawny komitat Trencsén nałożony na mapę współczesnej Słowacji]]
 +
 
 +
'''Trencsén vármegye''' (słow. ''Trenčianska župa'') była jednostką administracyjną w północnej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Jego terytorium jest obecnie częścią Słowacji.
 +
 
 +
== Geografia ==
 +
 
 +
Znaczna część terytorium komitat była górzysta, przedzielona w środku szeroką doliną Wagu. Jej góry należały do ​​grup Karpat Północnych, w tym Małej Fatry. Jego najważniejsze rzeki to Váh i Varinka. Graniczy od północy z Morawami i Polska, od wschodu z komitatami: [[Nyitra]], [[Turóc]] i [[Árva]], od południa z [[Nyitra]], a od zachodu z Morawami.
 +
 
 +
== Historia ==
  
Trenčianska župa była jednostką administracyjną w północnej części Królestwa Węgier. Jego terytorium jest obecnie częścią Słowacji.
+
W X i XI wieku tereny komitatu prawdopodobnie przejściowo należały do Czech, a następnie Polski. Stał się częścią Królestwa Węgier prawdopodobnie za panowania króla [[Władysław I Święty|Władysława I]] pod koniec XI wieku. Komitat powstał jako następca wcześniejszej kasztelanii trenczyńskiej. Siedzibą władz komitatu był [[Zamek w Trenczynie]], od którego komitat wziął swą nazwę, a od I poł. XVII w. miasto [[Trenczyn]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 136÷143.</ref>.
  
'''Trencsén vármegye''' ([[szlovák nyelv|szlovákul]] ''Trenčianska župa'') közigazgatási egység volt a [[Magyar Királyság]] [[Felvidék|északi részében]]. Területe jelenleg [[Szlovákia]] része.
+
W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na dziewięć powiatów i jedno miasto.
  
== Geografia ==
+
Po [[Trianon|traktacie w Trianon]] komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.
  
Znaczna część terytorium hrabstwa była górzysta, przedzielona w środku szeroką doliną Wagu. Jej góry należały do ​​grup Karpat Północnych, w tym Małej Fatry. Jego najważniejsze rzeki to Váh i Varinka. Graniczy od północy z Morawami i Galicją, od wschodu z powiatami Nitra, Turóc i Orawa, od południa z powiatem Nitra, a od zachodu z Morawami.
+
Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj trenczyński i kraj żyliński.
  
A vármegye területének nagy része hegyvidék volt, amelyet középen a  [[Vág (folyó)|Vág]] folyó széles völgye osztott ketté. Hegyei az Északi-Kárpátok csoportjai, azonbelül a [[Kis-Fátra]] csoportjai közé tartozott. Legfontosabb folyói a [[Vág (folyó)|Vág]] és a Varinka.
+
{| class="wikitable"
Északról [[Morvaország]] és [[Galícia]], keletről [[Nyitra vármegye|Nyitra]], [[Turóc vármegye|Turóc]] és [[Árva vármegye|Árva]] vármegyék, délről [[Nyitra vármegye]], nyugatról pedig [[Morvaország]] határolta.
+
!colspan=2|Powiaty (''járás'')
 +
|-
 +
! Powiat!! Siedziba władz
 +
|-
 +
|Bán||[[Bánovce nad Bebravou|Bán]]
 +
|-
 +
|Csaca||[[Czadca|Csaca]]
 +
|-
 +
|Illava||[[Ilava|Illava]]
 +
|-
 +
|Kiszucaújhely||[[Kysucké Nové Mesto|Kiszucaújhely]]
 +
|-
 +
|Nagybiccse||[[Bytča|Nagybiccse]]
 +
|-
 +
|Puhó||[[Púchov|Puhó]]
 +
|-
 +
|Trencsén||[[Trenczyn|Trencsén]]
 +
|-
 +
|Vágbeszterce||[[Powaska Bystrzyca|Vágbeszterce]]
 +
|-
 +
|Zsolna||[[Żylina|Zsolna]]
 +
|-
 +
!colspan=2|Miasta komitackie (''rendezett tanácsú város'')
 +
|-
 +
|colspan=2|[[Trenczyn|Trencsén ]]
 +
|}
  
 +
== Bibliografia ==
 +
* [http://lexikon.katolikus.hu/T/Trencs%C3%A9n%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku).
 +
 +
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 
|
 
|
 +
|}
 +
{{Historia komitatu
 +
|tytuł = Komitat Trencsén
 +
|grafika =
 +
|opis grafiki =
 +
|okres 0 = Okres
 +
|forma 0 = Podmiot polityczny
 +
|okres 1 = ok.1100-1526
 +
|forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]]
 +
|okres 2 =
 +
|forma 2 =
 +
|okres 3 =
 +
|forma 3 =
 +
|okres 4 =
 +
|forma 4 =
 +
|okres 5 =
 +
|forma 5 =
 +
|okres 6 =
 +
|forma 6 =
 +
|okres 7 =
 +
|forma 7 =
 +
|okres 8 = 
 +
|forma 8 =
 +
|okres 9 =
 +
|forma 9 =
 +
|okres 10 =
 +
|forma 10 =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
 
|Nazwa        = Trencsén
 
|Nazwa        = Trencsén
Linia 65: Linia 140:
  
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 
[[Kategoria:Komitaty]]
[[Kategoria:Komitaty historyczne]]
+
[[Kategoria:Komitaty XI wiek]]
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
+
[[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1920]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 
[[Kategoria:Komitáty]]
 
[[Kategoria:Komitáty]]

Aktualna wersja na dzień 08:19, 13 kwi 2021

Coa Hungary Country History (855-1301).svg Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Mapa komiatatu Trencsén w 1891
Dawny komitat Trencsén nałożony na mapę współczesnej Słowacji

Trencsén vármegye (słow. Trenčianska župa) była jednostką administracyjną w północnej części Królestwa Węgier. Jego terytorium jest obecnie częścią Słowacji.

Geografia

Znaczna część terytorium komitat była górzysta, przedzielona w środku szeroką doliną Wagu. Jej góry należały do ​​grup Karpat Północnych, w tym Małej Fatry. Jego najważniejsze rzeki to Váh i Varinka. Graniczy od północy z Morawami i Polska, od wschodu z komitatami: Nyitra, Turóc i Árva, od południa z Nyitra, a od zachodu z Morawami.

Historia

W X i XI wieku tereny komitatu prawdopodobnie przejściowo należały do Czech, a następnie Polski. Stał się częścią Królestwa Węgier prawdopodobnie za panowania króla Władysława I pod koniec XI wieku. Komitat powstał jako następca wcześniejszej kasztelanii trenczyńskiej. Siedzibą władz komitatu był Zamek w Trenczynie, od którego komitat wziął swą nazwę, a od I poł. XVII w. miasto Trenczyn[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na dziewięć powiatów i jedno miasto.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj trenczyński i kraj żyliński.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Bán Bán
Csaca Csaca
Illava Illava
Kiszucaújhely Kiszucaújhely
Nagybiccse Nagybiccse
Puhó Puhó
Trencsén Trencsén
Vágbeszterce Vágbeszterce
Zsolna Zsolna
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Trencsén

Bibliografia

Wappen Ungarische Länder 1867 (Mittel).png Župy węgierskie na Słowacji Slovenská vlajka 1848 z.png

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Komitat Trencsén

Okres Podmiot polityczny
ok.1100-1526 Królestwo Węgier
Komitat Trencsén

Comitatus Trenchiniensis (łac.)
Komitat Trentschin (niem.)
Trenčianska župa (słow.)

(1910)

Herb von Trencsén Comitatus Trenchiniensis (łac.) Komitat Trentschin (niem.) Trenčianska župa (słow.)
Siedziba: Trencsén
Powierzchnia: 4 456 km²
Ludność: 310 437[2]
Narodowości: 92 % Słowacy

4 % Węgrzy
3 % Niemcy
1 % inni (głównie Polacy)[3]

Utworzony: IX wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Trencsén

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, str. 136÷143.
  2. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)