Ung: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
−
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Brocca
+
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Ung_County
−
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Brocca&action=history
+
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ung_County&action=history
 
|nota    = angielski
 
|nota    = angielski
 
}}
 
}}
Linia 22: Linia 22:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
 
[[Plik:Ung county map.jpg|thumb|left]]
 
[[Plik:Ung county map.jpg|thumb|left]]
 +
[[Plik:Slovakia Uh.jpg|thumb|Dawny komitat Ung nałożony na mapę współczesnej Słowacji]]
  
 
'''Ung''' (pol. Uż, łac. ''comitatus Unghvariensis'', ukr. ''Уж'' - ''Uż'', słow. ''Uh'') - dawny [[komitat]] w północno-wschodniej części [[Węgry|Królestwa Węgier]].
 
'''Ung''' (pol. Uż, łac. ''comitatus Unghvariensis'', ukr. ''Уж'' - ''Uż'', słow. ''Uh'') - dawny [[komitat]] w północno-wschodniej części [[Węgry|Królestwa Węgier]].
  
 
Komitat Ung leżał w zachodniej części [[Zakarpacie|Zakarpacia]]. Północna część obejmowała dolinę [[Uż (dopływ Laborca)|Użu]] wraz z przyległymi terenami [[Karpaty Wschodnie|Wschodnich Karpat]]. Południowa część obejmowała tereny dzisiejszej [[Nizina Wschodniosłowacka|Niziny Wschodniosłowackiej]] i [[Nizina Zakarpacka|Niziny Zakarpackiej]], sięgając aż do [[Cisa|Cisy]] w okolicy miasta [[Czop (miasto)|Czop]].
 
Komitat Ung leżał w zachodniej części [[Zakarpacie|Zakarpacia]]. Północna część obejmowała dolinę [[Uż (dopływ Laborca)|Użu]] wraz z przyległymi terenami [[Karpaty Wschodnie|Wschodnich Karpat]]. Południowa część obejmowała tereny dzisiejszej [[Nizina Wschodniosłowacka|Niziny Wschodniosłowackiej]] i [[Nizina Zakarpacka|Niziny Zakarpackiej]], sięgając aż do [[Cisa|Cisy]] w okolicy miasta [[Czop (miasto)|Czop]].
 +
 +
== Historia ==
 +
 +
Data powstania hrabstwa jest kwestionowana, z jednej strony uważana jest za fundację św. Stefana I [1], z drugiej pochodzi z około 1085 roku. Jest to hrabstwo szlacheckie od 1313 roku, które zostało odziedziczone przez Aba Amadé i jego synów na początku XIV wieku. Został odbity przez Karola I w 1317 roku. W czasach państwa, podzielonego na trzy części, z krótką przerwą należał do terytorium Węgier Królewskich.
 +
 +
A vármegye keletkezésének időpontja vitatott, egyrészt [[I. István magyar király|I. Szent István]] alapításának tartják,<ref name="Györffy:István:15.fejezet">{{cite book |author= [[Györffy György]] |title= István király és műve |chapter= 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete. |publisher= Gondolat Budapest 1983 |isbn= 963-281-221-2}}</ref> másrészt [[1085]] tájára keltezik. [[1313]] óta nemesi vármegye, amely a [[14. század]] elején [[Aba Amadé]] és fiai örökbirtoka volt. [[I. Károly magyar király|I. Károly]] [[1317]]-ben foglalta vissza. A három részre szakadt ország idején rövid megszakítással a [[Királyi Magyarország]] területéhez tartozott.
 +
 +
II. Podczas reformy administracyjnej Józsefa IV. Należał do dystryktu Munkács. W latach 1851-1860 III. Część powiatu koszyckiego.
 +
 +
[[II. József magyar király|II. József]] közigazgatási reformja idején a IV. Munkácsi Kerületbe tartozott. [[1851]]-[[1860]] között a III. Kassai Kerület része.
 +
 +
Od 1918 r. Powiat znajdował się pod okupacją czechosłowacką, z wyjątkiem dwóch wsi (Záhony i Győröcske), którą sfinalizował traktat z Trianon z 1920 r. Obszar, który pozostał na Węgrzech, został połączony z okręgiem Szabolcs w czasie osady powiatowej w 1923 r. I utworzono Szabolcs i Ung BC, które istniały do ​​1938 r. Hrabstwo.
 +
 +
[[1918]]-tól a vármegye két [[község]] ([[Záhony]] és [[Győröcske]]) kivételével [[Csehszlovákia|csehszlovák]] megszállás alatt volt, és ezt a [[trianoni békeszerződés]] [[1920]]-tól véglegesítette. A [[Magyarország]]on maradt terület az [[1923]]-as megyerendezéskor egyesült [[Szabolcs vármegye|Szabolcs vármegyével]] és létrejött az [[1938]]-ig fennállott [[Szabolcs és Ung k.e.e. vármegye]].
 +
 +
Część powiatu Ung stała się częścią Węgier decyzją Wiednia I z 1938 r., Ale potem dwie wspomniane już wioski zostały na stałe przyłączone do Szabolcs i od tamtej pory jej część, ale niektóre wsie zostały dodane do powiatu Ung., Kisráska, Mészpest i Nagyráska), powiaty Bereg (Kisdobrony i Nagydobrony) oraz Szabolcs (Eszeny, Szalóka i Tiszaágtelek). Jednak wraz z tymi dodatkami Ung był także najmniejszym powiatem na powiększonych Węgrzech (odpowiednio 716 km² i 80,7 tys. Osób). Górzysta część powiatu Ung przed 1918 r. Znalazła się pod panowaniem węgierskim w 1939 r. W wyniku okupacji Zakarpacia, aż do 1944 r., Ale ta część nie trafiła do powiatu, ale do węgierskiej administracji.
 +
 +
Ung vármegye egy része az [[I. bécsi döntés]]sel [[1938]]-tól [[Magyarország]] része lett, ekkor azonban a két már említett községet véglegesen [[Szabolcs vármegye|Szabolcshoz]] csatolták, annak része azóta is, viszont Ung megyéhez kerültek egyes községek, melyek 1918 előtt [[Zemplén vármegye|Zemplén vármegyéhez]] ([[Abara]], [[Deregnyő]], [[Hegyi]], [[Kisráska]], [[Mészpest]] és [[Nagyráska]]), [[Bereg vármegye|Bereg vármegyéhez]] ([[Kisdobrony]] és [[Nagydobrony]]), illetve [[Szabolcs vármegye|Szabolcs vármegyéhez]] ([[Eszeny]], [[Szalóka]] és [[Tiszaágtelek]]) tartoztak. Ung azonban e kiegészítésekkel is a legkisebb megye volt a megnagyobbodott Magyarországon (716 km², ill. 80,7 ezer fő). Az 1918 előtti Ung megye hegyvidéki része [[1939]]-ben, [[Kárpátalja]] megszállása következtében került magyar fennhatóság alá 1944-ig, ez a rész azonban nem a vármegyéhez, hanem az [[Ungi közigazgatási kirendeltség]]hez került.
 +
 +
A II. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granice sprzed 1938 r., Ale w 1945 r. Czechosłowacja scedowała Zakarpacie na Związek Radziecki, w tym Ukrainę, i zachowała tylko niewielką, zachodnią część dawnego okręgu Ung.
 +
 +
A [[Második világháború|II. világháború]] után visszaálltak az [[1938]] előtti országhatárok, [[1945]]-ben azonban [[Csehszlovákia]] átadta [[Kárpátalja|Kárpátalját]] a [[Szovjetunió]]nak, azon belül [[Ukrán SZSZK|Ukrajnának]], és az egykori Ung megyének csak kisebb, nyugati részét tartotta meg.
 +
 +
Wschodnia część Związku Radzieckiego należała do zakarpackiego terytorium Ukrainy i nie zmieniło się to wraz z rozpadem Związku Radzieckiego w 1991 roku. Po rozpadzie Czechosłowacji w 1993 r. Jej udział został odziedziczony przez Słowację i od czasu reformy administracyjnej z 1996 r. Należy do regionu koszyckiego.
 +
 +
Keleti, a [[Szovjetunió]]hoz került része [[Ukrajna]] [[Kárpátontúli terület]]éhez tartozott, s ez nem változott a [[Szovjetunió]] [[1991]]-es széthullásával sem. [[Csehszlovákia]] [[1993]]-ban történt felbomlását követően az oda tartozott részt [[Szlovákia]] örökölte és az [[1996]]-os közigazgatási reform óta ez a [[Kassai kerület]]hez tartozik.
 +
 +
 +
  
 
Jako że Ung powstał już w XI wieku, był jednym z najstarszych komitatów. Siedzibą władz komitatu był najpierw zamek w Użhorodzie, potem miasto Użhorod. Od [[1322]] roku godność żupana pozostawała w rodzie [[Drugethowie|Drugethów]], od [[1628]] roku dziedzicznie. W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na sześć powiatów i jedno miasto.
 
Jako że Ung powstał już w XI wieku, był jednym z najstarszych komitatów. Siedzibą władz komitatu był najpierw zamek w Użhorodzie, potem miasto Użhorod. Od [[1322]] roku godność żupana pozostawała w rodzie [[Drugethowie|Drugethów]], od [[1628]] roku dziedzicznie. W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na sześć powiatów i jedno miasto.
Linia 60: Linia 94:
  
 
|
 
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Historia komitatu
 +
|tytuł = Komitat Ung
 +
|grafika =
 +
|opis grafiki =
 +
|okres 0 = Okres
 +
|forma 0 = Podmiot polityczny
 +
|okres 1 = ok.1000-1526
 +
|forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]]
 +
|okres 2 =
 +
|forma 2 =
 +
|okres 3 =
 +
|forma 3 =
 +
|okres 4 =
 +
|forma 4 =
 +
|okres 5 =
 +
|forma 5 =
 +
|okres 6 =
 +
|forma 6 =
 +
|okres 7 =
 +
|forma 7 =
 +
|okres 8 = 
 +
|forma 8 =
 +
|okres 9 =
 +
|forma 9 =
 +
|okres 10 =
 +
|forma 10 =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
 
|Nazwa        = Ung
 
|Nazwa        = Ung

Aktualna wersja na dzień 08:26, 13 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Coa Hungary Country History (855-1301).svg Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Ung county map.jpg
Plik:Slovakia Uh.jpg
Dawny komitat Ung nałożony na mapę współczesnej Słowacji

Ung (pol. Uż, łac. comitatus Unghvariensis, ukr. Уж - Uż, słow. Uh) - dawny komitat w północno-wschodniej części Królestwa Węgier.

Komitat Ung leżał w zachodniej części Zakarpacia. Północna część obejmowała dolinę Użu wraz z przyległymi terenami Wschodnich Karpat. Południowa część obejmowała tereny dzisiejszej Niziny Wschodniosłowackiej i Niziny Zakarpackiej, sięgając aż do Cisy w okolicy miasta Czop.

Historia

Data powstania hrabstwa jest kwestionowana, z jednej strony uważana jest za fundację św. Stefana I [1], z drugiej pochodzi z około 1085 roku. Jest to hrabstwo szlacheckie od 1313 roku, które zostało odziedziczone przez Aba Amadé i jego synów na początku XIV wieku. Został odbity przez Karola I w 1317 roku. W czasach państwa, podzielonego na trzy części, z krótką przerwą należał do terytorium Węgier Królewskich. 

A vármegye keletkezésének időpontja vitatott, egyrészt I. Szent István alapításának tartják,[1] másrészt 1085 tájára keltezik. 1313 óta nemesi vármegye, amely a 14. század elején Aba Amadé és fiai örökbirtoka volt. I. Károly 1317-ben foglalta vissza. A három részre szakadt ország idején rövid megszakítással a Királyi Magyarország területéhez tartozott.

II. Podczas reformy administracyjnej Józsefa IV. Należał do dystryktu Munkács. W latach 1851-1860 III. Część powiatu koszyckiego. 

II. József közigazgatási reformja idején a IV. Munkácsi Kerületbe tartozott. 1851-1860 között a III. Kassai Kerület része.

Od 1918 r. Powiat znajdował się pod okupacją czechosłowacką, z wyjątkiem dwóch wsi (Záhony i Győröcske), którą sfinalizował traktat z Trianon z 1920 r. Obszar, który pozostał na Węgrzech, został połączony z okręgiem Szabolcs w czasie osady powiatowej w 1923 r. I utworzono Szabolcs i Ung BC, które istniały do ​​1938 r. Hrabstwo. 

1918-tól a vármegye két község (Záhony és Győröcske) kivételével csehszlovák megszállás alatt volt, és ezt a trianoni békeszerződés 1920-tól véglegesítette. A Magyarországon maradt terület az 1923-as megyerendezéskor egyesült Szabolcs vármegyével és létrejött az 1938-ig fennállott Szabolcs és Ung k.e.e. vármegye.

Część powiatu Ung stała się częścią Węgier decyzją Wiednia I z 1938 r., Ale potem dwie wspomniane już wioski zostały na stałe przyłączone do Szabolcs i od tamtej pory jej część, ale niektóre wsie zostały dodane do powiatu Ung., Kisráska, Mészpest i Nagyráska), powiaty Bereg (Kisdobrony i Nagydobrony) oraz Szabolcs (Eszeny, Szalóka i Tiszaágtelek). Jednak wraz z tymi dodatkami Ung był także najmniejszym powiatem na powiększonych Węgrzech (odpowiednio 716 km² i 80,7 tys. Osób). Górzysta część powiatu Ung przed 1918 r. Znalazła się pod panowaniem węgierskim w 1939 r. W wyniku okupacji Zakarpacia, aż do 1944 r., Ale ta część nie trafiła do powiatu, ale do węgierskiej administracji. 

Ung vármegye egy része az I. bécsi döntéssel 1938-tól Magyarország része lett, ekkor azonban a két már említett községet véglegesen Szabolcshoz csatolták, annak része azóta is, viszont Ung megyéhez kerültek egyes községek, melyek 1918 előtt Zemplén vármegyéhez (Abara, Deregnyő, Hegyi, Kisráska, Mészpest és Nagyráska), Bereg vármegyéhez (Kisdobrony és Nagydobrony), illetve Szabolcs vármegyéhez (Eszeny, Szalóka és Tiszaágtelek) tartoztak. Ung azonban e kiegészítésekkel is a legkisebb megye volt a megnagyobbodott Magyarországon (716 km², ill. 80,7 ezer fő). Az 1918 előtti Ung megye hegyvidéki része 1939-ben, Kárpátalja megszállása következtében került magyar fennhatóság alá 1944-ig, ez a rész azonban nem a vármegyéhez, hanem az Ungi közigazgatási kirendeltséghez került.

A II. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granice sprzed 1938 r., Ale w 1945 r. Czechosłowacja scedowała Zakarpacie na Związek Radziecki, w tym Ukrainę, i zachowała tylko niewielką, zachodnią część dawnego okręgu Ung. 

A II. világháború után visszaálltak az 1938 előtti országhatárok, 1945-ben azonban Csehszlovákia átadta Kárpátalját a Szovjetuniónak, azon belül Ukrajnának, és az egykori Ung megyének csak kisebb, nyugati részét tartotta meg.

Wschodnia część Związku Radzieckiego należała do zakarpackiego terytorium Ukrainy i nie zmieniło się to wraz z rozpadem Związku Radzieckiego w 1991 roku. Po rozpadzie Czechosłowacji w 1993 r. Jej udział został odziedziczony przez Słowację i od czasu reformy administracyjnej z 1996 r. Należy do regionu koszyckiego. 

Keleti, a Szovjetunióhoz került része Ukrajna Kárpátontúli területéhez tartozott, s ez nem változott a Szovjetunió 1991-es széthullásával sem. Csehszlovákia 1993-ban történt felbomlását követően az oda tartozott részt Szlovákia örökölte és az 1996-os közigazgatási reform óta ez a Kassai kerülethez tartozik.



Jako że Ung powstał już w XI wieku, był jednym z najstarszych komitatów. Siedzibą władz komitatu był najpierw zamek w Użhorodzie, potem miasto Użhorod. Od 1322 roku godność żupana pozostawała w rodzie Drugethów, od 1628 roku dziedzicznie. W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na sześć powiatów i jedno miasto.

Po rozbiorze Węgier na początku XVI wieku Ung, wraz z całym Zakarpaciem, znalazł się pod władzą książąt Siedmiogrodu. Po traktacie w Trianon komitat niemal w całości znalazł się w granicach Czechosłowacji, z wyjątkiem skrawka na południe od Cisy (okolice Záhony), który pozostał przy Węgrzech, a który przyłączono do komitatu Szabolcs. W ramach państwa czechosłowackiego komitat uległ podziałowi między Słowację i Ruś Podkarpacką, a granicę poprowadzono rzeką Uż, pozostawiając miasto po stronie ruskiej, i wzdłuż linii kolejowej Użhorod-Czop. Słowacka część komitatu Ung została przyłączona do słowackiej części komitatu Zemplén. Po stronie ruskiej pozostawiono dotychczasowy podział administracyjny.

Po aneksji Zakarpacia i wschodniej Słowacji przez Węgry w marcu 1939 roku komitat Ung niemal w całości, z wyjątkiem pasa na zachodnim skraju, znalazł się w granicach Węgier. Stanowił wówczas samodzielną jednostkę administracyjną, do której przyłączono północno-wschodnią część dawnego komitatu Zemplén. Po II wojnie światowej i kolejnej zmianie granic wewnętrznych Czechosłowacji (później Słowacji) pozostało 32% powierzchni komitatu. Reszta znalazła się w obwodzie zakarpackim Ukraińskiej SRR (później Ukrainy). Jedynie miasteczko Záhony i jego najbliższe okolice pozostały w granicach Węgier, gdzie w 1923 roku zostały włączone do komitatu Szabolcs, a ostatecznie w 1950 do komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg.

Ung nie stanowi obecnie samodzielnej jednostki administracyjnej, nazwa komitatu nie jest również używana nieoficjalnie jako nazwa regionu.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Nagyberezna Nagyberezna
Nagykapos Nagykapos
Perecseny Perecseny
Szerednye Szerednye
Szobránc Szobránc
Ungvár Ungvár
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Ungvár
60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Komitat Ung

Okres Podmiot polityczny
ok.1000-1526 Królestwo Węgier
Komitat Ung

Comitatus Unghvariensis (łac.)
Komitat Ung (niem.)
Ужаньска жупа (rus.)
Užská župa (słow.)
(1910)

Herb von Ung Comitatus Unghvariensis (łac.) Komitat Ung (niem.) Ужаньска жупа (rus.) Užská župa (słow.)
Siedziba: Użhorod
Powierzchnia: 3 230 km²
Ludność: 162 089[2]
Narodowości: 38 % Rusini
33 % Węgrzy
22 % Słowacy
5 % Niemcy[3]
Utworzony: XI wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Ung

Przypisy

  1. ↑ Györffy György. "15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete.". István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2. 
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Ung&oldid=55279”