Hont: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2w]]
+
[[Kategoria:0]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Hont_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Hont_v%C3%A1rmegye
Linia 20: Linia 22:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
 
[[Plik:Hont_county_map.jpg|thumb|260px|left|Mapa komitatu Hont z 1910]]
 
[[Plik:Hont_county_map.jpg|thumb|260px|left|Mapa komitatu Hont z 1910]]
 +
[[Plik:Slovakia Hont.jpg|thumb|Dawny komitat Hont nałożony na mapę współczesnej Słowacji]]
 +
 +
'''Hont vármegye''' (słow. ''Hont'', niem. ''Hont'', łać. ''Hontiensis'', ''Honthiensis'', ''Hontensis'', ''Honthum'') był jednostką administracyjną w północnej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Obecnie większość komitatu należy do Słowacji, a niewielka część do Węgier.
 +
 +
== Geografia ==
  
−
'''Hont vármegye''' (szlovákul és németül: Hont; latinul: Hontiensis, Honthiensis, Hontensis, Honthum) közigazgatási egység volt a [[Magyar Királyság]] [[Felvidék|északi részén]]. A vármegye legnagyobb része ma [[Szlovákia|Szlovákiához]], kis része [[Magyarország]]hoz tartozik.
+
Większa część komitatu jest górzysta, tylko w dolinie Ipoly jest równina. Góry to grupy Karpat Północnych, Bańskiej Szczawnicy, Ostroszków. Graniczył z komitatami: od północy z [[Bars]] i [[Zólyom]], od wschodu z [[Nógrád]], od południa z [[Esztergom]] i [[Pest-Pilis-Solt-Kiskun]], a od zachodu z [[Bars]] i [[Esztergom]].
  
−
Névadója  és első ispánja [[Hont-Pázmány nemzetség]] egyik névadó őse, Hont (Hunt) lovag.<ref name="auto_nMn0zet6KBg9l/yd7a3pLw">[[Bakács István]]: Hont vármegye Mohács előtt, [[Magyar Országos Levéltár]], Akadémia Kiadó,  Budapest, 1971</ref>
+
Jego imiennikiem i pierwszym ''[[ispán]]em'' był jeden z przodków rodziny [[Hont-Pázmány]], rycerz Hont (Hunt).<ref name="auto_nMn0zet6KBg9l/yd7a3pLw">Bakács István: Hont vármegye Mohács előtt, Magyar Országos Levéltár, Akadémia Kiadó,  Budapest, 1971</ref>
  
−
==Földrajza==
+
== Historia ==
  
−
[[Plik:Gros Honter County Josephinische Landesaufnahme, 1782-85.jpg|thumb|260px|left|Hrabstwo Hont na mapie pierwszej ankiety wojskowej, ok. 1780]]
+
Komitat Hont '''oddzielił się''' od sąsiedniego komitatu [[Nógrád]] w XI wieku. Na początku XIII wieku przyłączono region Kis-Hont, który był jego częścią aż do 1802 roku, kiedy to połączył się z Gömör i powstały powiaty Gömör i Kis-Hont z siedzibą w Rimaszombat.
  
−
A vármegye területének legnagyobb része hegyes, csak az [[Ipoly]] völgyében található síkság. A hegységek az [[Északi-Kárpátok]] csoportjai, a Selmecbányai-hegység, az Osztroski-hegység.
+
Hont vármegye a [[11. század]]ban vált le a vele szomszédos [[Nógrád vármegye|Nógrád vármegyétől]]. Az [[1300-as évek]] elején hozzácsatolták a [[Kis-Hont]] nevű régiót, amely [[1802]]-ig volt része, akkor egyesült [[Gömör vármegye|Gömörrel]] és létrejött [[Gömör és Kis-Hont vármegye]], amelynek székhelye [[Rimaszombat]] lett.
−
Északról [[Bars vármegye|Bars]] és [[Zólyom vármegye|Zólyom]] vármegyék, keletről [[Nógrád vármegye]], délről [[Esztergom vármegye|Esztergom]] és [[Pest-Pilis-Solt-Kiskun vármegye|Pest-Pilis-Solt-Kiskun]] vármegyék, nyugatról pedig [[Bars vármegye|Bars]] és [[Esztergom vármegye|Esztergom]] vármegyék határolták.
+
 
 +
W latach 1552-1685 hrabstwo znajdowało się pod panowaniem Imperium Osmańskiego i należało do Nógrád Sandzak.
 +
 
 +
[[1552]] és [[1685]] között a vármegye az [[Oszmán Birodalom]] fennhatósága alatt állt és a [[Nógrád szandzsák]]hoz tartozott.
 +
 
 +
W 1920 r. Północna część powiatu przeniosła się do Czechosłowacji, a południowa pozostała przy Węgrach. Część należąca do Czechosłowacji działała jako samodzielny powiat do 1923 r., W latach 1923–1928 należała do powiatu zwoleńskiego, ale po 1928 r. Powiaty przestały istnieć na Słowacji. Część należąca do Węgier początkowo nadal działała z siedzibą w Nagymaros, a następnie od 1923 do 1938 roku w Nógrád i Hont BC. była częścią hrabstwa.
 +
 
 +
[[1920]]-ban a vármegye északi, nagyobb része [[Csehszlovákia|Csehszlovákiához]] került, a déli rész továbbra is [[Magyarország]]nál maradt. A Csehszlovákiához tartozó rész [[1923]]-ig önálló megyeként tovább működött, 1923–1928 között Zólyom megyéhez tartozott, [[1928]] után viszont megszűntek a megyék Szlovákia területén. A Magyarországhoz tartozó rész először tovább működött [[Nagymaros]] székhellyel, majd 1923-tól 1938-ig [[Nógrád és Hont k.e.e. vármegye]] része volt.
 +
 
 +
Pierwsza decyzja wiedeńska w 1938 r. Rządziła większością terytorium Hont jako Węgry, kiedy powstały Bars i Hont BC. powiat, który istniał do 1945 roku. Część, która pozostała z Czechosłowacją, a następnie Słowacją, stała się częścią powiatu Garam, który w 1938 r. Zastąpił powiat zwoleński sprzed 1928 r.
 +
 
 +
Az [[első bécsi döntés]] 1938-ban Hont területének nagy részét [[Magyarország]]nak ítélte, ekkor jött létre [[Bars és Hont k.e.e. vármegye]], amely [[1945]]-ig létezett. A Csehszlovákiánál, majd Szlovákiánál maradt rész az 1938-ban az 1928 előtti [[Zólyom vármegye|Zólyom megye]] helyébe lépő Garam megye része lett.
 +
 
 +
Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę sprzed 1938 r., A część węgierska stała się częścią powiatu Nógrád-Hont, a następnie od 1950 r. W większości połączyła się z okręgiem Pest.
 +
 
 +
A [[második világháború]] után helyreállt az 1938 előtti országhatár, és a magyarországi rész [[Nógrád-Hont vármegye]] része lett, majd nagy része [[1950]]-től [[Pest megye|Pest megyébe]] olvadt be.
  
 
|
 
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
 
|Nazwa        = Hont
 
|Nazwa        = Hont
Linia 52: Linia 84:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
{{SORTUJ:Komitaty, Hont}}
 
{{SORTUJ:Komitaty, Hont}}
  
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 
[[Kategoria:Komitaty]]
−
[[Kategoria:Komitaty historyczne]]
+
[[Kategoria:Komitaty XV wiek]]
−
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
+
[[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1920]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 
[[Kategoria:Komitáty]]
 
[[Kategoria:Komitáty]]

Aktualna wersja na dzień 09:38, 13 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Coa Hungary Country History (855-1301).svg Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Hont county map.jpg
Mapa komitatu Hont z 1910
Plik:Slovakia Hont.jpg
Dawny komitat Hont nałożony na mapę współczesnej Słowacji

Hont vármegye (słow. Hont, niem. Hont, łać. Hontiensis, Honthiensis, Hontensis, Honthum) był jednostką administracyjną w północnej części Królestwa Węgier. Obecnie większość komitatu należy do Słowacji, a niewielka część do Węgier.

Geografia

Większa część komitatu jest górzysta, tylko w dolinie Ipoly jest równina. Góry to grupy Karpat Północnych, Bańskiej Szczawnicy, Ostroszków. Graniczył z komitatami: od północy z Bars i Zólyom, od wschodu z Nógrád, od południa z Esztergom i Pest-Pilis-Solt-Kiskun, a od zachodu z Bars i Esztergom.

Jego imiennikiem i pierwszym ispánem był jeden z przodków rodziny Hont-Pázmány, rycerz Hont (Hunt).[1]

Historia

Komitat Hont oddzielił się od sąsiedniego komitatu Nógrád w XI wieku. Na początku XIII wieku przyłączono region Kis-Hont, który był jego częścią aż do 1802 roku, kiedy to połączył się z Gömör i powstały powiaty Gömör i Kis-Hont z siedzibą w Rimaszombat. 

Hont vármegye a 11. században vált le a vele szomszédos Nógrád vármegyétől. Az 1300-as évek elején hozzácsatolták a Kis-Hont nevű régiót, amely 1802-ig volt része, akkor egyesült Gömörrel és létrejött Gömör és Kis-Hont vármegye, amelynek székhelye Rimaszombat lett.

W latach 1552-1685 hrabstwo znajdowało się pod panowaniem Imperium Osmańskiego i należało do Nógrád Sandzak. 

1552 és 1685 között a vármegye az Oszmán Birodalom fennhatósága alatt állt és a Nógrád szandzsákhoz tartozott.

W 1920 r. Północna część powiatu przeniosła się do Czechosłowacji, a południowa pozostała przy Węgrach. Część należąca do Czechosłowacji działała jako samodzielny powiat do 1923 r., W latach 1923–1928 należała do powiatu zwoleńskiego, ale po 1928 r. Powiaty przestały istnieć na Słowacji. Część należąca do Węgier początkowo nadal działała z siedzibą w Nagymaros, a następnie od 1923 do 1938 roku w Nógrád i Hont BC. była częścią hrabstwa. 

1920-ban a vármegye északi, nagyobb része Csehszlovákiához került, a déli rész továbbra is Magyarországnál maradt. A Csehszlovákiához tartozó rész 1923-ig önálló megyeként tovább működött, 1923–1928 között Zólyom megyéhez tartozott, 1928 után viszont megszűntek a megyék Szlovákia területén. A Magyarországhoz tartozó rész először tovább működött Nagymaros székhellyel, majd 1923-tól 1938-ig Nógrád és Hont k.e.e. vármegye része volt.

Pierwsza decyzja wiedeńska w 1938 r. Rządziła większością terytorium Hont jako Węgry, kiedy powstały Bars i Hont BC. powiat, który istniał do 1945 roku. Część, która pozostała z Czechosłowacją, a następnie Słowacją, stała się częścią powiatu Garam, który w 1938 r. Zastąpił powiat zwoleński sprzed 1928 r. 

Az első bécsi döntés 1938-ban Hont területének nagy részét Magyarországnak ítélte, ekkor jött létre Bars és Hont k.e.e. vármegye, amely 1945-ig létezett. A Csehszlovákiánál, majd Szlovákiánál maradt rész az 1938-ban az 1928 előtti Zólyom megye helyébe lépő Garam megye része lett.

Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę sprzed 1938 r., A część węgierska stała się częścią powiatu Nógrád-Hont, a następnie od 1950 r. W większości połączyła się z okręgiem Pest. 

A második világháború után helyreállt az 1938 előtti országhatár, és a magyarországi rész Nógrád-Hont vármegye része lett, majd nagy része 1950-től Pest megyébe olvadt be.
60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Komitat Hont

Comitatus Hontiensis (łac.)
 Komitat Hont (niem.)
Hontianska župa (słow.)
(1910)

Herb von Hont Comitatus Hontiensis (łac.) Komitat Hont (niem.) Hontianska župa (słow.)
Siedziba: Ipolyság
Powierzchnia: 2 633 km²
Ludność: 132 441[2]
Narodowości: 55 % Węgrzy
39 % Słowacy
5 % Niemcy[3]
Utworzony: XV wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Hont

Przypisy

  1. ↑ Bakács István: Hont vármegye Mohács előtt, Magyar Országos Levéltár, Akadémia Kiadó, Budapest, 1971
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Hont&oldid=55297”