Liptó: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z niemieckiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Lipt%C3%B3_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Lipt%C3%B3_v%C3%A1rmegye
Linia 8: Linia 9:
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://de.wikipedia.org/wiki/Komitat_Liptau
 
|strona  = https://de.wikipedia.org/wiki/Komitat_Liptau
 
|autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Liptau&action=history
 
|autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Liptau&action=history
 
|nota    = niemiecki
 
|nota    = niemiecki
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Komitat_Lipt%C3%B3
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Lipt%C3%B3&action=history
 +
|nota    = polski
 
}}
 
}}
  
Linia 21: Linia 33:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
 
[[Plik:Lipto_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Liptó]]
 
[[Plik:Lipto_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Liptó]]
 +
[[Plik:Slovakia Liptov.gif|thumb|Dawny komitat Liptó nałożony na mapę współczesnej Słowacji]]
 +
 +
'''Liptó vármegye''' (pol. ''Liptów'', słow. ''Liptov'', łac. ''Liptoviensis'', ''Lyptoviensis'', ''Liptaviensis'', ''Liptovium''; niem. ''Liptau'') był obszarem administracyjnym i komitatem [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Obecnie znajduje się w północnej Słowacji. Obszar utracił teraz swoją jednostkę administracyjną, której nazwa pochodzi od historycznego regionu lub można go znaleźć jako odniesienie do dawnego komitatu.
 +
 +
== Geografia ==
 +
 +
Liptów graniczył z Królestwem Polskim oraz z komitatami [[Árva]], [[Turóc]], [[Zólyom]], [[Gömör-Kishont]] i Szepes. Komitat znajdował się w górnym biegu Wagu, między Liptowem a Niskimi Tatrami. (Liptov to większa część Tatr zachodnich, w przeciwieństwie do wschodnich Tatr Wysokich, które mają wyższe szczyty, ale mniejszą powierzchnię). Jego powierzchnia około 2210 wynosiła 2247 km².
 +
 +
== Historia ==
 +
 +
Teren komitatu został przyłączony do Węgier w XI w. Komitat utworzono ok. 1340 r. poprzez wydzielenie z [[komitat Zólyom|komitatu Zólyom]]. W wyniku [[Reformy józefińskie|reform józefińskich]] w latach 1786-1790 komitat był połączony z [[Árva]] w komitat [[Liptó-Árva]]. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był [[Zamek Liptowski]], a od 1677 r. miasto [[Liptowski Mikułasz|Liptószentmiklós]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 73-79.</ref>.
 +
 +
W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na cztery powiaty i jedno miasto.
 +
 +
Po [[Trianon|traktacie w Trianon]] komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.
  
−
'''Liptó''' ([[szlovák nyelv|szlovákul]] ''Liptov'', [[latin nyelv|latinul]] ''Liptoviensis'', ''Lyptoviensis'', ''Liptaviensis'', ''Liptovium'', [[német nyelv|németül]] ''Liptau'', [[lengyel nyelv|lengyelül]] ''Liptów'') a [[Magyar Királyság]] közigazgatási területe, [[Vármegye|vármegyéje]] volt. Jelenleg területe Észak-[[Szlovákia|Szlovákiában]] található. A terület mára közigazgatási egységét elvesztette, a névvel a történelmi régióra, ill. az egykori vármegyére való utalásként találkozhatunk.
+
Obecnie teren komitatu  wchodzi w skład kraju żylińskiego na Słowacji.
  
−
== G ==
+
{| class="wikitable"
 +
!colspan=2|Powiaty (''járás'')
 +
|-
 +
! Powiat!! Siedziba władz
 +
|-
 +
|Liptószentmiklós||[[Liptowski Mikułasz|Liptószentmiklós]]
 +
|-
 +
|Liptóújvár||[[Liptowski Gródek|Liptóújvár]]
 +
|-
 +
|Németlipcse||[[Partizánska Ľupča|Németlipcse]]
 +
|-
 +
|Rózsahegy||[[Rużomberk|Rózsahegy]]
 +
|-
 +
!colspan=2|Miasta komitackie (''rendezett tanácsú város'')
 +
|-
 +
|colspan=2|[[Rużomberk|Rózsahegy]]
 +
|}
  
−
Liptó [[Ausztria]] [[Galícia]] nevű tartományával, valamint [[Árva vármegye|Árva]]-, [[Turóc vármegye|Turóc]]-, [[Zólyom vármegye|Zólyom]]-, [[Gömör-Kishont vármegye|Gömör-Kishont]]- és [[Szepes vármegye|Szepes]] vármegyékkel volt határos. A vármegye a [[Vág (folyó)|Vág]] felső folyásánál, a [[Liptói-havasok]] és az [[Alacsony-Tátra]] között terült el. (A Liptói-havasok a [[Tátra (hegység)|Tátra]] nyugati, nagyobb kiterjedésű része, szemben a keletebbre fekvő [[Magas-Tátra|Magas-Tátrával]], melynek csúcsai magasabbak, alapterülete azonban kisebb.) Területe 1910 körül 2247 [[négyzetkilométer|km²]] volt.
+
== Bibliografia ==
 +
* [http://lexikon.katolikus.hu/L/Lipt%C3%B3%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po wegiersku)
  
 
|
 
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
 
|Nazwa        = Liptó
 
|Nazwa        = Liptó
Linia 48: Linia 102:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
{{SORTUJ:Komitaty, Liptó}}
 
{{SORTUJ:Komitaty, Liptó}}
  
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 
[[Kategoria:Komitaty]]
−
[[Kategoria:Komitaty historyczne]]
+
[[Kategoria:Komitaty XV wiek]]
 +
[[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1920]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia]]
−
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Polski]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]

Aktualna wersja na dzień 08:04, 9 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Coa Hungary Country History (855-1301).svg Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Lipto county map.jpg
Mapa terenu komitatu Liptó
Plik:Slovakia Liptov.gif
Dawny komitat Liptó nałożony na mapę współczesnej Słowacji

Liptó vármegye (pol. Liptów, słow. Liptov, łac. Liptoviensis, Lyptoviensis, Liptaviensis, Liptovium; niem. Liptau) był obszarem administracyjnym i komitatem Królestwa Węgier. Obecnie znajduje się w północnej Słowacji. Obszar utracił teraz swoją jednostkę administracyjną, której nazwa pochodzi od historycznego regionu lub można go znaleźć jako odniesienie do dawnego komitatu.

Geografia

Liptów graniczył z Królestwem Polskim oraz z komitatami Árva, Turóc, Zólyom, Gömör-Kishont i Szepes. Komitat znajdował się w górnym biegu Wagu, między Liptowem a Niskimi Tatrami. (Liptov to większa część Tatr zachodnich, w przeciwieństwie do wschodnich Tatr Wysokich, które mają wyższe szczyty, ale mniejszą powierzchnię). Jego powierzchnia około 2210 wynosiła 2247 km².

Historia

Teren komitatu został przyłączony do Węgier w XI w. Komitat utworzono ok. 1340 r. poprzez wydzielenie z komitatu Zólyom. W wyniku reform józefińskich w latach 1786-1790 komitat był połączony z Árva w komitat Liptó-Árva. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był Zamek Liptowski, a od 1677 r. miasto Liptószentmiklós[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na cztery powiaty i jedno miasto.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.

Obecnie teren komitatu wchodzi w skład kraju żylińskiego na Słowacji.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Liptószentmiklós Liptószentmiklós
Liptóújvár Liptóújvár
Németlipcse Németlipcse
Rózsahegy Rózsahegy
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Rózsahegy

Bibliografia
Plik:Wappen Ungarische Länder 1867 (Mittel).png Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Komitat Liptó

Comitatus Liptoviensis (łac.)
Komitat Liptau (niem.)
Liptovská župa (słow.)
(1910)

Herb von Liptó Comitatus Liptoviensis (łac.) Komitat Liptau (niem.) Liptovská župa (słow.)
Siedziba: Liptószentmiklós
Powierzchnia: 2 246 km²
Ludność: 86,906[2]
Narodowości: 90 % Słowacy
5 % Węgrzy
3 % Niemcy
2 % inni (Polacy i Cyganie)[3]
Utworzony: XV wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Liptó

Przypisy

  1. ↑ Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, str. 73-79.
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Liptó&oldid=54864”